#AsuultSambar :

AS is now Mobile! iOS & Android App-г суулгаарай!
It is currently Oct.26.14 1:57 pm

All times are UTC + 8 hours


Asuult.NET & Mongolduu.com Facebook Page:




Post new topic Reply to topic  [ 1265 posts ]  Go to page Previous  1 ... 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 ... 49  Next
Author Message
 Post subject:
PostPosted: Jul.28.07 9:17 pm 
Offline
Эзэрхийлэгч Гишvvн
Эзэрхийлэгч Гишvvн
User avatar

Joined: Apr.21.06 7:23 pm
Posts: 934
Location: WORLD
jokes355 wrote:
Za sain baitsgaana yy! Saihan naadatsgaasnyy. Ih hurd uraldaanii jagsaaltiig gargaad ogooch.


odooxondoo alga l bna.
azragiig ni net-r muuxan vzsen dee.
1-t xaltar azraga
2-t sharga azraga orosondoo.
ix nas yasan ym bgaa medexgvi l bna daa.


Share on FacebookShare on TwitterShare on RedditShare on TumblrShare on Google+
Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Jul.28.07 9:51 pm 
Offline
Гавъшгай Гишvvн
Гавъшгай Гишvvн

Joined: Feb.22.07 11:39 am
Posts: 133
Ih nasiig harin uzsen shuu.
1. Arhangai Tsenkher sumiin Monkhtoriin heer/Aimagtaa 2 turuulsen/ Arkhangain unagan aduu
2. Arhangai Tsenkher sumiin MU-iin nachin Dashtserengiin heer mori /turuu jil Ikh tamird turuulsen, Ulsiin naadamd soyolondoo 2004 ond 3/
3. Bayankhongor aimgiin Olonbayariin heer mori /Ene jil Ulsad 4/ - barianii dood tald gantsaaraa turuulj yavaad suugaad...
4. Arkhangai aimgiin Ulziit sumiin Ukhertariin buural mori /Ene jil Khovsogoliin naadamd 7/ ene mori gazriin tal ongortol ongolj bgaad suusan
5. Khentii aimgiin Oyunbatiin khul mori /turuu jil Khentiin Khodoo Arliin Ikh bayar naadamd 2/


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.01.07 3:16 pm 
Offline
Тод Гишvvн
Тод Гишvvн
User avatar

Joined: Jan.15.07 10:42 pm
Posts: 79
Location: kOREA
Avner wrote:
baby_99 wrote:
Nuutslag negen wrote:
Drejo wrote:
baby_99 wrote:
borjigon xezee bilee xeleed ogox xvn bna uu? aan.

odoo xurdalj bgaa daaguud bvgd erliiz.Onongiin bor daaga xvrtel er ni tgd bvx xurdalj bgaa daaguud erliiz shvv.
oo neg ym sonsson. er ni tgd dan mgl aduu uraldaad bbal mgl aduu gej er ni xogjix vv bas. xurd ni nemegdex vv.
odoo er ni ulsiin naadamd bvr erliiz moriig xvrtel uralduulaxgvi sanaatai bgaa ym bx aa.(erliiz gedeg ni MGL GVV-GDG AZRAGA, MGL AZRGA-GDG GVV)
xerbee ingex ym bolbol ulsiin naadmaar oligtoi ch morid dabxixgvi bololtoi.
minii xubid eniig zobshooroxgvi bna.ene xurdan moridiig chine gargaj abax gej olon xvmvvs xvch xodolmoroo zoriulj bgaa shvv dee.
erliizjvvlj tsus xolduulj bj er ni xurdan sain aduun svreg bii bolno shvv dee. ireedvid aygvi bol dan mgl aduu nar dundaa orood tsus oirtoid xurdan aduu garj iren gdg yu l boldoo


Дандаа эрлийз адуу уралдаад байвал бас Монгол Адууны мен чанар алдагдаад ирэх байх. Цэвэр Монгол хурдан буянаараа уралдахад юуны буруу байхав. Хэдий адууг эрлийзжүүлэхэд херенге цаг зав их гардаг ч олонхио бодох хэрэгтэй болов уу гэж бодох юм.Хедеегийн малчидын ганц кайф авдаг зүйл нь Зун Намартаа морио уралдах байдаг ш дээ. Ононгын хээр Сүрэнхорын хээр гээд ямар ч эрлийз адууг урдаа оруулж байгаагүй цэвэр цусны монгол адуу бас байдаг




aduu baitugai hun ni erliizjeeed bna aa mongold maani xe.holiin zaind l gehees oirt bl mgl aduu erliiz aduug barahgui ee tee huu.byryystee erliiz mori yralduulah ni.


mgl toi xolitstoi ch boloxgvi yu tgd. tgd ygd zarim aduu ni dabxiad zarim g ni ybuulaxgvi bgaan.


Эрлийз гэх юм бол Тогоруу угшил ч эрлийз биз дээ.....угшил хөөгөөд байх юм бол...Хэддэх үеийн...хэд сэлбэгдсэн гэж л нарийн ялгахгүй юм бол / тэгж чадахгүй л дээ/ ялгах арга байхгүй дээ...
Нас болгон д нь ялгавартайгаар тэр насанд тэдээс дотогш үеийн эрлийзийг уралдуулахгүй гэх мэтээр уяачид өөрсдөө хэлцэж тогтвол таарна...Тэгэхгүй бол морины комиссын үзэмжээр шийдээд байвал бүтэхгүй... За тэгээд бага насанд л гэхээс том 3 насанд бараг ялгаагүй биздээ...



Hi all

Za yunii omno Cass-d bayar hurgie!!!

Aduunii huvid medeej mongol aduu gadaad moridiin haana ni ch hurehgui ni oilgomjtoi hol ch ter, oir ch ter. Minii huvid aduund horongo oruulj chanar chansaag saijruulj bgaa humuust bayarladag daa. Morin sport mergejiliin tuvshind ni hurgeh heregtei bgaa yum. Ternees mongol naadam bol bukh humuusiin morid uralddag uchir minii bodoloor gantshan irliiz tsever tsusnii bish mongol moridiig uralduulj bval zugeer sanagddag yaagaad gevel mongol morinii tsever hogjil bas ih chuhal. Togoruu, Jargalant geed irliiz ugshil baina l daa. Tedniig ch mon yalgaagui angilal angilal bolgood uralduulah heregtei gej bodoj bn. Ternees huuhed tom hun hoyoriin barildaan sonirholgui sh dee. Ijil Zindaanii moridiig hoorond ni uralduulj bval zugeer sanagddag daa.
Ternees Borjigon xezee bilee xeleed ogox xvn bna uu? aan Geed bgaa ni Baterdene huuhediin barildaand ochood baavarlaad baagaatai adilhan sanagdaj bn.

Tiimees morin sportiig mergejiliin tuvshind ni tsever tsusnii bolon erliiz gej angilaad yavuulj bval zugeer baihaa. Mongol aduunii tsever uildereer ni bas hogjuuleh ni bas chuhal sh dee mongoliin morin sportod zutgej bgaa humuus medej l bgaa bailgui dee. Mongol moriig irliizjuuleed delhiin tom tom ugshilaas ilvv garah ugshil gargaval sain l daa gehdee ter bol ih horongo tsag hugatsaa orno manaihan inend l zutgeed baih shig bn. Gevch mongol aduu gedeg neriig zaaval avch uldej tuugeer yadahdaa honi haruilj bsan ch hamaagui mongol gej aduutai baih ni bas ih chuhal. Uneheer mongol aduug tsever tsusaar ni saijruulahad medeej 17-20 uyen daraa tsever tsusnii gadaad aduu shig saihan amitan boloh magadlal bgaa sh dee. Ter uyed l mongol aduu irluuz bolon tsever tsusnii aduutai orsoldoj chadah baihaa.


Medeej odoogiin saijruulj irliizjuulj bgaa ugshil uusgej bgaa humuusiig medeej demjij bgaa ch mongol moriniihoo tsever tsusnii hogjiliig bas hadgalah heregtei. Delhiid arab, angliin tsever tsusnii aduu bolon orosiin gants neg "budyonii etc.." ugshil l delhiid noyolj bn hurdaaraa. Mongol aduug tsevereer ni avch yavahgui bol ergeed ene heden ugshiltai holiod l delhiin bukh aduu ene heden ugshild l barag orj bn doo barag.

Odoo hudalch hund bol barag mongoloos oor tsever tsusnii aduutai uldsen uls hovor sh dee. Tiimees teriigee bas hadgalah ni chuhal. Mongol aduu baragdav l gej zarim ni bodoj bgaa baih gevch negent irliijeed irvel ene ni mash hurdan bdag mongol humuus ihenh ni irliiz azarga tavih sonirholtoi bdag tiimees doroo l mongol tsever tsusnii aduu gej alga boloh baih. Tiimees manai tom uyaachid ene tal deer bas ajilval zugeer sanagddag.

Naadamiin turuug mongol moridtoi uralduulj avah amarhan sh dee irliiz aduugaar bol chi bidniig myanga beltgel hiilgeed Daterdene avarga Asoshiro nartai barilduulaad barahgui sh dee ugshil udam gedeg chini tiim bolohoor l irliiz tsever aduug uralduulahgui gej bgaa baih.

Medeej irliiz tsever tsusnii aduug mergejliin tuvshind ni goyo goyo uraldaan zohiogood baij bolno sh dee.

Tegehgui bol nadaa ih sonin sanagdaad bdag yum manaihan jaahan dovtoi baih bas heregtei sanagddag. Ter jil jijigheen sumiin naadamd Mongolrostiin badamsurengiin hoyor bor ochij turuulj bgaag harj bilee. Sumiin heden unaj bgaa moridoo shahuu uralduulj bgaa humuustei uraldaad baih hereggui l bol uu. Harin sumiin hed ijilhen zindaanii heden moridooroo az hiimorio uzej baihad ni ilvv l sanagddag. yu gedeg bilee boosond hutga gedeg shig l sanagdaj baij bilee.

Naadamiin turuug avah ni ilerhii ilvv morior avah amarhan harin ijil zindaanii hurdan morid dundaas avah gedeg harin uyach hunii erdem uhaan shaardsan ajil gej bodjiinoo. Jishee ni ih hurd bolon uls busiin naadad bol tom morid bugd uraldaj bgaa bolohoor ih sonirhol tatdag.

Bugd shahuu irliiz bolson yum chini irliiz morid geed yalgaad l uralduulaad baij bas bolno sh dee. Ternees irliiz bolon tsever tsusnii aduug mongol aduutai uralduulaad baih ni ugaasaa l utgagui sanagddag daa. Tegehgui bol mongol hurdan bgaa azarga ergeed ter iliizuudtei uraldahiin tuld irliizjchih shaardlagatai bolno. Tegeed l mongol tsever tsusnii aduunii hogjiliig bas l hoish ni tataad bgaa gej sanagddag.

Naadmiin turuunii tuluu bish mongol aduunii hogjiliin tuluu yaalt ch ugui l yalgaj uralduulah heregtei boldog baih.
Ternees hunii irliiz moridiig turuulchihne gej aigaad irliiz uralduulahgui gej bn geed zarim humuus yalanguya yariltslaga ogson Enkhtaivan said hurtel yariaad bgaa ni ichmeer sanagdagdaa. Morind durtai humuus bugd l mongol aduug hogjuuleh sonirholtoi bdag baih gehdee yaaj gedegiig bugd l medej bgaa. 1. Irliizjuulj shini ugshil gargah;
2. Tsever mongol tsusnii aduugaar ni hogjuuleh. Ene 2 2laa chuhal uchir ali ali talaar ni hogjuuleh heregtei.

Minii bodoloor mongol tsever tsusnii aduugaar ni hogjuulj bgaa hun hovordson yaagaad gevel naadamd mongol tsever tsusnii aduu yaagaad ch hurdanii ugshiliin tsever tsusnii gadaad aduutai irliizsen moridiig guitsehgui bgaagaas naadamiin turuu, hodolmoriin unelgeegee bodson ch gesen tsever tsusnii mongol aduu hogjuuleh uyach bolon humuus oldohgui bgaa uchir ene tal ni barag zogsson gej oilgogdood bgaa.

Tiimees minii huvid bayar naadamiin komissiin irliiz aduu uralduulahgui bolsong demjij bgaa. engesneeree mongol moridooroo tsevereer ni hogjuuleh talaar bas humuus yum hiij ehleh uchiraas mongol tsever tsus hadaglagdaj bas hogjij irne gej bodoj bn.

Medeej shini ugshil gargaj bgaa irliizjuulj bgaa humuus naadmaar irliiz aduunii angilald bolon tsever tsusnii angilald bas uraldaad buur l naadam sonirholtoi bolno sh dee.

Holilj uralduulaad holion bantan bolgood tsever tsusnii mongol aduu ch ugui uldvel mongol gej aduugaaraa baharhah durtai ulsuud chini aduugui heden gadaadiin tsever tsusnii aduutai irliizjuulsen heden uyachiin nertei heden aduutai l uldeh yum shig sanagddag.

Tiimees mongol aduugaa tsevereer ni bas hogjuuleh ni chuhal orhigdood bgaa gej bodood ooriin bodoj bgaa zuilee baahan nurshchihlaa.

za tegeed humuus bas bodloo bichne biz dee.

:wd: :hi:


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.01.07 6:39 pm 
Offline
Жирийн Нэгэн Гишvvн
Жирийн Нэгэн Гишvvн

Joined: Jun.24.07 2:49 am
Posts: 17
Aduunii huvid medeej mongol aduu gadaad moridiin haana ni ch hurehgui ni oilgomjtoi hol ch ter, oir ch ter. Minii huvid aduund horongo oruulj chanar chansaag saijruulj bgaa humuust bayarladag daa. Morin sport mergejiliin tuvshind ni hurgeh heregtei bgaa yum. Ternees mongol naadam bol bukh humuusiin morid uralddag uchir minii bodoloor gantshan irliiz tsever tsusnii bish mongol moridiig uralduulj bval zugeer sanagddag yaagaad gevel mongol morinii tsever hogjil bas ih chuhal. Togoruu, Jargalant geed irliiz ugshil baina l daa. Tedniig ch mon yalgaagui angilal angilal bolgood uralduulah heregtei gej bodoj bn. Ternees huuhed tom hun hoyoriin barildaan sonirholgui sh dee. Ijil Zindaanii moridiig hoorond ni uralduulj bval zugeer sanagddag daa.
Ternees Borjigon xezee bilee xeleed ogox xvn bna uu? aan Geed bgaa ni Baterdene huuhediin barildaand ochood baavarlaad baagaatai adilhan sanagdaj bn.

Tiimees morin sportiig mergejiliin tuvshind ni tsever tsusnii bolon erliiz gej angilaad yavuulj bval zugeer baihaa. Mongol aduunii tsever uildereer ni bas hogjuuleh ni bas chuhal sh dee mongoliin morin sportod zutgej bgaa humuus medej l bgaa bailgui dee. Mongol moriig irliizjuuleed delhiin tom tom ugshilaas ilvv garah ugshil gargaval sain l daa gehdee ter bol ih horongo tsag hugatsaa orno manaihan inend l zutgeed baih shig bn. Gevch mongol aduu gedeg neriig zaaval avch uldej tuugeer yadahdaa honi haruilj bsan ch hamaagui mongol gej aduutai baih ni bas ih chuhal. Uneheer mongol aduug tsever tsusaar ni saijruulahad medeej 17-20 uyen daraa tsever tsusnii gadaad aduu shig saihan amitan boloh magadlal bgaa sh dee. Ter uyed l mongol aduu irluuz bolon tsever tsusnii aduutai orsoldoj chadah baihaa.


Medeej odoogiin saijruulj irliizjuulj bgaa ugshil uusgej bgaa humuusiig medeej demjij bgaa ch mongol moriniihoo tsever tsusnii hogjiliig bas hadgalah heregtei. Delhiid arab, angliin tsever tsusnii aduu bolon orosiin gants neg "budyonii etc.." ugshil l delhiid noyolj bn hurdaaraa. Mongol aduug tsevereer ni avch yavahgui bol ergeed ene heden ugshiltai holiod l delhiin bukh aduu ene heden ugshild l barag orj bn doo barag.

Odoo hudalch hund bol barag mongoloos oor tsever tsusnii aduutai uldsen uls hovor sh dee. Tiimees teriigee bas hadgalah ni chuhal. Mongol aduu baragdav l gej zarim ni bodoj bgaa baih gevch negent irliijeed irvel ene ni mash hurdan bdag mongol humuus ihenh ni irliiz azarga tavih sonirholtoi bdag tiimees doroo l mongol tsever tsusnii aduu gej alga boloh baih. Tiimees manai tom uyaachid ene tal deer bas ajilval zugeer sanagddag.

Naadamiin turuug mongol moridtoi uralduulj avah amarhan sh dee irliiz aduugaar bol chi bidniig myanga beltgel hiilgeed Daterdene avarga Asoshiro nartai barilduulaad barahgui sh dee ugshil udam gedeg chini tiim bolohoor l irliiz tsever aduug uralduulahgui gej bgaa baih.

Medeej irliiz tsever tsusnii aduug mergejliin tuvshind ni goyo goyo uraldaan zohiogood baij bolno sh dee.

Tegehgui bol nadaa ih sonin sanagdaad bdag yum manaihan jaahan dovtoi baih bas heregtei sanagddag. Ter jil jijigheen sumiin naadamd Mongolrostiin badamsurengiin hoyor bor ochij turuulj bgaag harj bilee. Sumiin heden unaj bgaa moridoo shahuu uralduulj bgaa humuustei uraldaad baih hereggui l bol uu. Harin sumiin hed ijilhen zindaanii heden moridooroo az hiimorio uzej baihad ni ilvv l sanagddag. yu gedeg bilee boosond hutga gedeg shig l sanagdaj baij bilee.

Naadamiin turuug avah ni ilerhii ilvv morior avah amarhan harin ijil zindaanii hurdan morid dundaas avah gedeg harin uyach hunii erdem uhaan shaardsan ajil gej bodjiinoo. Jishee ni ih hurd bolon uls busiin naadad bol tom morid bugd uraldaj bgaa bolohoor ih sonirhol tatdag.

Bugd shahuu irliiz bolson yum chini irliiz morid geed yalgaad l uralduulaad baij bas bolno sh dee. Ternees irliiz bolon tsever tsusnii aduug mongol aduutai uralduulaad baih ni ugaasaa l utgagui sanagddag daa. Tegehgui bol mongol hurdan bgaa azarga ergeed ter iliizuudtei uraldahiin tuld irliizjchih shaardlagatai bolno. Tegeed l mongol tsever tsusnii aduunii hogjiliig bas l hoish ni tataad bgaa gej sanagddag.

Naadmiin turuunii tuluu bish mongol aduunii hogjiliin tuluu yaalt ch ugui l yalgaj uralduulah heregtei boldog baih.
Ternees hunii irliiz moridiig turuulchihne gej aigaad irliiz uralduulahgui gej bn geed zarim humuus yalanguya yariltslaga ogson Enkhtaivan said hurtel yariaad bgaa ni ichmeer sanagdagdaa. Morind durtai humuus bugd l mongol aduug hogjuuleh sonirholtoi bdag baih gehdee yaaj gedegiig bugd l medej bgaa. 1. Irliizjuulj shini ugshil gargah;
2. Tsever mongol tsusnii aduugaar ni hogjuuleh. Ene 2 2laa chuhal uchir ali ali talaar ni hogjuuleh heregtei.

Minii bodoloor mongol tsever tsusnii aduugaar ni hogjuulj bgaa hun hovordson yaagaad gevel naadamd mongol tsever tsusnii aduu yaagaad ch hurdanii ugshiliin tsever tsusnii gadaad aduutai irliizsen moridiig guitsehgui bgaagaas naadamiin turuu, hodolmoriin unelgeegee bodson ch gesen tsever tsusnii mongol aduu hogjuuleh uyach bolon humuus oldohgui bgaa uchir ene tal ni barag zogsson gej oilgogdood bgaa.

Tiimees minii huvid bayar naadamiin komissiin irliiz aduu uralduulahgui bolsong demjij bgaa. engesneeree mongol moridooroo tsevereer ni hogjuuleh talaar bas humuus yum hiij ehleh uchiraas mongol tsever tsus hadaglagdaj bas hogjij irne gej bodoj bn.

Medeej shini ugshil gargaj bgaa irliizjuulj bgaa humuus naadmaar irliiz aduunii angilald bolon tsever tsusnii angilald bas uraldaad buur l naadam sonirholtoi bolno sh dee.

Holilj uralduulaad holion bantan bolgood tsever tsusnii mongol aduu ch ugui uldvel mongol gej aduugaaraa baharhah durtai ulsuud chini aduugui heden gadaadiin tsever tsusnii aduutai irliizjuulsen heden uyachiin nertei heden aduutai l uldeh yum shig sanagddag.

Tiimees mongol aduugaa tsevereer ni bas hogjuuleh ni chuhal orhigdood bgaa gej bodood ooriin bodoj bgaa zuilee baahan nurshchihlaa.

za tegeed humuus bas bodloo bichne biz dee.

HARIN TIIMEE VVNTEI SANAL NEG BNA MORIND DURTAI MONGOL HVMVVS DEMJIH BAILGVI DEE TEGEHGVI BOL MORI ER 2 NI ERLIIZJEED DUUSAH BH SHVV ?


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.03.07 5:36 am 
Offline
Цоглог Гишvvн
Цоглог Гишvvн
User avatar

Joined: Nov.11.04 5:51 am
Posts: 346
Location: haa ch yabsan mongol.
za manaihan yagaad alga bolchihooson be aan . bi saya soningoos neg iim sonin hachirhaltai medee oloj unshilaa tegeed end tabij ene medeee unen in uu hudlaa yu gedegiig medeh gesen yum minii bodloor bol ene hudlaa medeelel bn gej bi bodoj bn.


Халхын цуутай хоёр уяач бие биедээ аархаж нэг сая төгрөгөөр мөрийцөн “уралцжээ”



Чоно авладаг, морь дагадаг эрчүүдийг хийморь өөдөө эрс гэлцдэг бөгөөд тэгээд ч тэр юмсан уу хурдан ажнай хүлгүүдтэй харчууд давлиун бардам байдаг гэх бөлгөө.
Манлай уяач Түмэнбаяр гэхэд л жилийн жилд зургаан насны морьд уяхдаа нас насны хурдан хүлгээ уралдах бүрт нь өөр өөр дээл өмсөж гангардаг ажгуу. Хурдан мориор гангарах хорхойд автсан эрчүүд сайн хүлгийг жийпний үнээр ч зодож авахаасаа буцдаггүй. Тийм учраас цуутай уяачдын дунд хурдан буянаараа аархан мөрийцөх явдал олон гардаг. Баярхаж аархах үзэгдэл бол уяачдын дунд түгээмэл аж. Энэ цагийн зартай уяачдын тоонд тод манлай уяач Д.Онон, Г.Сандуйжав хоёр аархаж баярхдагаараа бүр чиг онцгойрдог гэнэ. Нэгэн “өвлийн уралдаан”-ы үеэр сайхь хоёр тод манлайн хооронд хүн сүрдмээр бооцоот уралдаан болжээ. Араб угшлын хурдан морь авчирч уясан Онон тод манлай чухам л будаг нь ханхалсан машин шиг хүлгийнхээ шидээр гайхуулахаар шийдэж “Миний арабын урд гишгэх монгол морь байхгүй” хэмээн цээж түхэлзэн аархжээ. Тэгэх мөртөө тод манлай Сандуйжав руу үг шидэж өдөж гоочлон “Чадал чинь хүрээд зориг чинь байвал надтай бооцоотой уралд л даа. Тэр тусмаа Улааны хээр халзан морио уралдуул” хэмээн гайхуулсан байна. Халхын омголон хоёр уяачийг бусад нь чимээгүйхэн хараад сууж байж гэнэ. Гэтэл Сандуйжав уяач хэрийн уяачид ингэж том дуугаруулж амаа асуулгаж үзээгүй тул гэдэн хор хоёр нь хөдөлж -Чамд тэгээд бооцоонд тавих мөнгө чинь байгаа юм уу. Бэлнээр нэг сая төгрөг миний өмнө гаргаад шидэх юм бол чамтай уралдсан ч яахав” гэж бас барджээ. Тэгсэн Онон уяач өврөөсөө арван мянгатын боодол мөнгө гаргаж урд нь чулуудчихаад гараад явчихаж. Ингээд хоёр тод манлай морьдоо тавьж уралдуулвал Сандуйжавын хээр халзан түүртэхгүй түрүүлэн ирж эзэндээ сая төгрөгийн олз өгсөн гэнэ. Дарьганга угшилтай энэ хээр халзан морь бол УИХ-ын гишүүн Ч.Улааны алдартай хүлэг мөн билээ. Улсын наадамд магнайлсан хээр халзанд гүйцэгдэж сая төгрөгөө алдчихангуут Онон уяач юу ч хэлэлгүй яваад өгсөн гэдэг. Энэ явдлаас хойш Онон уяач бусадтай том ам гарч аархан бооцоо тавихаа больсон гэнэ лээ.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.03.07 5:38 am 
Offline
Цоглог Гишvvн
Цоглог Гишvvн
User avatar

Joined: Nov.11.04 5:51 am
Posts: 346
Location: haa ch yabsan mongol.
mun bas neg nogoon morinii tuhai saihan tuuh bn unshij taalan sonirhonuu .


Түүхэнд мөнхөрсөн “Хөвсгөлийн ногоон морь”



Алдарт ногоон морины угсаа гарал, хурдны талаар ярих гэвэл хувьсгалын эхэн үеийн он тооллоос үүднэ. Ардын хувьсгалтай сүүдэр зэрэгцэж дэлхий дэлэгнэсэн ногооноор газар тамгалсан унага ажээ.1921 оны төмөр тахиа жилийн зуны эхээр ард Жамбалын бор гүүнээс гарчээ.1927 онд Ядам гуай эзнээс нь авчээ.Ногоон морь аймагт 9 удаа турүүлж, 2 удаа аман хүзүүджээ.Сумдын наадамд нэг жил 3-4 сум дамжин түрүүлж байв. Ногоон морийг унаж байсан хүүхэд өдгөө хижээл эр болоод явж байна.Ядам өвгөн нас нийлсэн жил нь аваад хүү Лхан-Аажавын өв болгожээ. Аймгийн баяр наадамд залуу уяачийн морь цахиур хагалж олон түрүүлснээр олон зуны нар хуранд сойгдож уралдааны замд тоосноосоо хол сугарч явдагтаа “Тэнгэрийн хүлэг “хэмзэгдэж байжээ. Хүлэг сайн мориныхоо хурд шандсаар эрэмших гэж уяачид морио уядаг.Тийм ч учраас Улсын алдарт уяач Лхан-Аажав гал хурдан морьдтой олон наадмыг зорьж явжээ. Хөвсгөл далайгаа тойрч усны ар Ханх сумын наадамд очин мориныхоо түрүүг үзэж байв. Бүрэнтогтохын харъяат Ж.Пүрэв наймтайдаа алдарт ногоон морийг 10 гаруй жил унаж наадамчдыг, эзнээ, өөрийгөө баярлуулж байв. Ногоон морины галбир шинж төрх гэвэл бие дунд зэрэг, дөрвөн хөлний туурай цомбон, гадас мэт эгц шулуун, богино шилбэтэй, тохой хэрийн хэмжээний толгойтой, ам нь том, уруул зузаан магнай өргөн, эрүү дунд зэрэг. Хамрын нүх том, дун бүрээ хэлбэртэй, чих урт, цэнхэр ногоон нүдтэй, хөмсөг зузаан, сормуус урт, аман хүзүү урт, цээж өргөн, сүүл богино, дэл сүүл шингэн, хараа хурц, борви шилбэ бүдүүн, ухархай сайтай хонхор, сүвээ бага зэрэг хотгор , гэдэс цүдгэр, нуруу тэгш, ташаа өндөр, номхон хүлэг байжээ.1951 он Ардын хувьсгалын 30 жилийн ойгоор “Ногоон морь” гэж алдаршсан тэр морь гарааны зурхайгаас 300 гаруй морьдоос түрүүлж байжээ. Аймгийн ХАА-г удирдах газар алба хашиж байгаад тэтгэвэрт гарсан Жадамбын Базаррагчаа унасан байна.Түүний өмнө 19 нас хүртлээ Ж.Пүрэв унажээ. Ногоон морь аймаг, сумын наадамд нийт 42 удаа түрүүлжээ .
1951 оны өвөл адуунаасаа салж гэрийнхээ гадаа гуйж ирэхэд Лхан-Аажав гуай аманд нь шар тос хийсний маргааш нь үхжээ.ЗЗ нас хүрсэн хойноо аймгийн наадамд гуравт хурдалж байжээ. “Ногоон морь”бол “Ухаа хонгор” “Нийгмийн хонгор”-ын адил түүхэнд мөнхөрсөн ажнай ажгуу.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.03.07 5:56 am 
Offline
Цоглог Гишvvн
Цоглог Гишvvн
User avatar

Joined: Nov.11.04 5:51 am
Posts: 346
Location: haa ch yabsan mongol.
er har sur wrote:
Aduunii huvid medeej mongol aduu gadaad moridiin haana ni ch hurehgui ni oilgomjtoi hol ch ter, oir ch ter. Minii huvid aduund horongo oruulj chanar chansaag saijruulj bgaa humuust bayarladag daa. Morin sport mergejiliin tuvshind ni hurgeh heregtei bgaa yum. Ternees mongol naadam bol bukh humuusiin morid uralddag uchir minii bodoloor gantshan irliiz tsever tsusnii bish mongol moridiig uralduulj bval zugeer sanagddag yaagaad gevel mongol morinii tsever hogjil bas ih chuhal. Togoruu, Jargalant geed irliiz ugshil baina l daa. Tedniig ch mon yalgaagui angilal angilal bolgood uralduulah heregtei gej bodoj bn. Ternees huuhed tom hun hoyoriin barildaan sonirholgui sh dee. Ijil Zindaanii moridiig hoorond ni uralduulj bval zugeer sanagddag daa.
Ternees Borjigon xezee bilee xeleed ogox xvn bna uu? aan Geed bgaa ni Baterdene huuhediin barildaand ochood baavarlaad baagaatai adilhan sanagdaj bn.

Tiimees morin sportiig mergejiliin tuvshind ni tsever tsusnii bolon erliiz gej angilaad yavuulj bval zugeer baihaa. Mongol aduunii tsever uildereer ni bas hogjuuleh ni bas chuhal sh dee mongoliin morin sportod zutgej bgaa humuus medej l bgaa bailgui dee. Mongol moriig irliizjuuleed delhiin tom tom ugshilaas ilvv garah ugshil gargaval sain l daa gehdee ter bol ih horongo tsag hugatsaa orno manaihan inend l zutgeed baih shig bn. Gevch mongol aduu gedeg neriig zaaval avch uldej tuugeer yadahdaa honi haruilj bsan ch hamaagui mongol gej aduutai baih ni bas ih chuhal. Uneheer mongol aduug tsever tsusaar ni saijruulahad medeej 17-20 uyen daraa tsever tsusnii gadaad aduu shig saihan amitan boloh magadlal bgaa sh dee. Ter uyed l mongol aduu irluuz bolon tsever tsusnii aduutai orsoldoj chadah baihaa.


Medeej odoogiin saijruulj irliizjuulj bgaa ugshil uusgej bgaa humuusiig medeej demjij bgaa ch mongol moriniihoo tsever tsusnii hogjiliig bas hadgalah heregtei. Delhiid arab, angliin tsever tsusnii aduu bolon orosiin gants neg "budyonii etc.." ugshil l delhiid noyolj bn hurdaaraa. Mongol aduug tsevereer ni avch yavahgui bol ergeed ene heden ugshiltai holiod l delhiin bukh aduu ene heden ugshild l barag orj bn doo barag.

Odoo hudalch hund bol barag mongoloos oor tsever tsusnii aduutai uldsen uls hovor sh dee. Tiimees teriigee bas hadgalah ni chuhal. Mongol aduu baragdav l gej zarim ni bodoj bgaa baih gevch negent irliijeed irvel ene ni mash hurdan bdag mongol humuus ihenh ni irliiz azarga tavih sonirholtoi bdag tiimees doroo l mongol tsever tsusnii aduu gej alga boloh baih. Tiimees manai tom uyaachid ene tal deer bas ajilval zugeer sanagddag.

Naadamiin turuug mongol moridtoi uralduulj avah amarhan sh dee irliiz aduugaar bol chi bidniig myanga beltgel hiilgeed Daterdene avarga Asoshiro nartai barilduulaad barahgui sh dee ugshil udam gedeg chini tiim bolohoor l irliiz tsever aduug uralduulahgui gej bgaa baih.

Medeej irliiz tsever tsusnii aduug mergejliin tuvshind ni goyo goyo uraldaan zohiogood baij bolno sh dee.

Tegehgui bol nadaa ih sonin sanagdaad bdag yum manaihan jaahan dovtoi baih bas heregtei sanagddag. Ter jil jijigheen sumiin naadamd Mongolrostiin badamsurengiin hoyor bor ochij turuulj bgaag harj bilee. Sumiin heden unaj bgaa moridoo shahuu uralduulj bgaa humuustei uraldaad baih hereggui l bol uu. Harin sumiin hed ijilhen zindaanii heden moridooroo az hiimorio uzej baihad ni ilvv l sanagddag. yu gedeg bilee boosond hutga gedeg shig l sanagdaj baij bilee.

Naadamiin turuug avah ni ilerhii ilvv morior avah amarhan harin ijil zindaanii hurdan morid dundaas avah gedeg harin uyach hunii erdem uhaan shaardsan ajil gej bodjiinoo. Jishee ni ih hurd bolon uls busiin naadad bol tom morid bugd uraldaj bgaa bolohoor ih sonirhol tatdag.

Bugd shahuu irliiz bolson yum chini irliiz morid geed yalgaad l uralduulaad baij bas bolno sh dee. Ternees irliiz bolon tsever tsusnii aduug mongol aduutai uralduulaad baih ni ugaasaa l utgagui sanagddag daa. Tegehgui bol mongol hurdan bgaa azarga ergeed ter iliizuudtei uraldahiin tuld irliizjchih shaardlagatai bolno. Tegeed l mongol tsever tsusnii aduunii hogjiliig bas l hoish ni tataad bgaa gej sanagddag.

Naadmiin turuunii tuluu bish mongol aduunii hogjiliin tuluu yaalt ch ugui l yalgaj uralduulah heregtei boldog baih.
Ternees hunii irliiz moridiig turuulchihne gej aigaad irliiz uralduulahgui gej bn geed zarim humuus yalanguya yariltslaga ogson Enkhtaivan said hurtel yariaad bgaa ni ichmeer sanagdagdaa. Morind durtai humuus bugd l mongol aduug hogjuuleh sonirholtoi bdag baih gehdee yaaj gedegiig bugd l medej bgaa. 1. Irliizjuulj shini ugshil gargah;
2. Tsever mongol tsusnii aduugaar ni hogjuuleh. Ene 2 2laa chuhal uchir ali ali talaar ni hogjuuleh heregtei.

Minii bodoloor mongol tsever tsusnii aduugaar ni hogjuulj bgaa hun hovordson yaagaad gevel naadamd mongol tsever tsusnii aduu yaagaad ch hurdanii ugshiliin tsever tsusnii gadaad aduutai irliizsen moridiig guitsehgui bgaagaas naadamiin turuu, hodolmoriin unelgeegee bodson ch gesen tsever tsusnii mongol aduu hogjuuleh uyach bolon humuus oldohgui bgaa uchir ene tal ni barag zogsson gej oilgogdood bgaa.

Tiimees minii huvid bayar naadamiin komissiin irliiz aduu uralduulahgui bolsong demjij bgaa. engesneeree mongol moridooroo tsevereer ni hogjuuleh talaar bas humuus yum hiij ehleh uchiraas mongol tsever tsus hadaglagdaj bas hogjij irne gej bodoj bn.

Medeej shini ugshil gargaj bgaa irliizjuulj bgaa humuus naadmaar irliiz aduunii angilald bolon tsever tsusnii angilald bas uraldaad buur l naadam sonirholtoi bolno sh dee.

Holilj uralduulaad holion bantan bolgood tsever tsusnii mongol aduu ch ugui uldvel mongol gej aduugaaraa baharhah durtai ulsuud chini aduugui heden gadaadiin tsever tsusnii aduutai irliizjuulsen heden uyachiin nertei heden aduutai l uldeh yum shig sanagddag.

Tiimees mongol aduugaa tsevereer ni bas hogjuuleh ni chuhal orhigdood bgaa gej bodood ooriin bodoj bgaa zuilee baahan nurshchihlaa.

za tegeed humuus bas bodloo bichne biz dee.

HARIN TIIMEE VVNTEI SANAL NEG BNA MORIND DURTAI MONGOL HVMVVS DEMJIH BAILGVI DEE TEGEHGVI BOL MORI ER 2 NI ERLIIZJEED DUUSAH BH SHVV ?

mglnick iin bichiseng unshilaa. ene tsber tsusniia duu mognol tsusnii aduu gej hubaaj uralduuldag in mash zub shiidber gej boddog yum bi hubidaa.
minii bodloor bol ene heden tom uyachid ner hundtei morinii horhoitoi l humuus tsus holij shine ugshil gargaj ireh gej bgaa bolohoos mongol ulas dayaraa bas tsus selbeed bgaa yum bish sh dee. gehdee mongol aduug yag tsebereer in hadgalah yostoi gedegtei sanal neg bn aa.
mun ter mglnickiin heldegeer ter togoruu haltariin ugshiliin irliizsen aduug bas tusad in uralduuliye gesen bn ter buruu bh gej bodoj bn . hechineen ch irliiz ch gesen yag bas tseiber erliiz bish dee ihel holiin irliiz bolohoos yag bas tseber tsus bish bolohoor salgaj uralduulaj bolohgui bh aa gej bodoj bn. za yahab salgalaa gehed ter heden tseber tsusnii erliizuudtei uralduulah hereg uu ali esbel bas ter hagas erliizuudiin gesen tusdaa uraldaan garagj ireh uu .
za minii bodol gebel iimel bn daa.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.03.07 8:12 am 
Offline
Эзэрхийлэгч Гишvvн
Эзэрхийлэгч Гишvvн
User avatar

Joined: Apr.21.06 7:23 pm
Posts: 934
Location: WORLD
bi mongol wrote:
za manaihan yagaad alga bolchihooson be aan . bi saya soningoos neg iim sonin hachirhaltai medee oloj unshilaa tegeed end tabij ene medeee unen in uu hudlaa yu gedegiig medeh gesen yum minii bodloor bol ene hudlaa medeelel bn gej bi bodoj bn.


Халхын цуутай хоёр уяач бие биедээ аархаж нэг сая төгрөгөөр мөрийцөн “уралцжээ”



Чоно авладаг, морь дагадаг эрчүүдийг хийморь өөдөө эрс гэлцдэг бөгөөд тэгээд ч тэр юмсан уу хурдан ажнай хүлгүүдтэй харчууд давлиун бардам байдаг гэх бөлгөө.
Манлай уяач Түмэнбаяр гэхэд л жилийн жилд зургаан насны морьд уяхдаа нас насны хурдан хүлгээ уралдах бүрт нь өөр өөр дээл өмсөж гангардаг ажгуу. Хурдан мориор гангарах хорхойд автсан эрчүүд сайн хүлгийг жийпний үнээр ч зодож авахаасаа буцдаггүй. Тийм учраас цуутай уяачдын дунд хурдан буянаараа аархан мөрийцөх явдал олон гардаг. Баярхаж аархах үзэгдэл бол уяачдын дунд түгээмэл аж. Энэ цагийн зартай уяачдын тоонд тод манлай уяач Д.Онон, Г.Сандуйжав хоёр аархаж баярхдагаараа бүр чиг онцгойрдог гэнэ. Нэгэн “өвлийн уралдаан”-ы үеэр сайхь хоёр тод манлайн хооронд хүн сүрдмээр бооцоот уралдаан болжээ. Араб угшлын хурдан морь авчирч уясан Онон тод манлай чухам л будаг нь ханхалсан машин шиг хүлгийнхээ шидээр гайхуулахаар шийдэж “Миний арабын урд гишгэх монгол морь байхгүй” хэмээн цээж түхэлзэн аархжээ. Тэгэх мөртөө тод манлай Сандуйжав руу үг шидэж өдөж гоочлон “Чадал чинь хүрээд зориг чинь байвал надтай бооцоотой уралд л даа. Тэр тусмаа Улааны хээр халзан морио уралдуул” хэмээн гайхуулсан байна. Халхын омголон хоёр уяачийг бусад нь чимээгүйхэн хараад сууж байж гэнэ. Гэтэл Сандуйжав уяач хэрийн уяачид ингэж том дуугаруулж амаа асуулгаж үзээгүй тул гэдэн хор хоёр нь хөдөлж -Чамд тэгээд бооцоонд тавих мөнгө чинь байгаа юм уу. Бэлнээр нэг сая төгрөг миний өмнө гаргаад шидэх юм бол чамтай уралдсан ч яахав” гэж бас барджээ. Тэгсэн Онон уяач өврөөсөө арван мянгатын боодол мөнгө гаргаж урд нь чулуудчихаад гараад явчихаж. Ингээд хоёр тод манлай морьдоо тавьж уралдуулвал Сандуйжавын хээр халзан түүртэхгүй түрүүлэн ирж эзэндээ сая төгрөгийн олз өгсөн гэнэ. Дарьганга угшилтай энэ хээр халзан морь бол УИХ-ын гишүүн Ч.Улааны алдартай хүлэг мөн билээ. Улсын наадамд магнайлсан хээр халзанд гүйцэгдэж сая төгрөгөө алдчихангуут Онон уяач юу ч хэлэлгүй яваад өгсөн гэдэг. Энэ явдлаас хойш Онон уяач бусадтай том ам гарч аархан бооцоо тавихаа больсон гэнэ лээ.


ene bol xudal.soningiin xiij bgaa ajil bxgvi yu? sanduijab ni ooroo tiim agsam xvn shvv dee.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.05.07 12:26 pm 
Offline
Гавъшгай Гишvvн
Гавъшгай Гишvvн
User avatar

Joined: Jul.08.07 9:10 pm
Posts: 134
Location: Хэвтэж байгаад БОССОН .
[quote="baby_99"][quote="bi mongol"]za manaihan yagaad alga bolchihooson be aan . bi saya soningoos neg iim sonin hachirhaltai medee oloj unshilaa tegeed end tabij ene medeee unen in uu hudlaa yu gedegiig medeh gesen yum minii bodloor bol ene hudlaa medeelel bn gej bi bodoj bn.

Халхын цуутай хоёр уяач бие биедээ аархаж нэг сая төгрөгөөр мөрийцөн “уралцжээ”

Чоно авладаг, морь дагадаг эрчүүдийг хийморь өөдөө эрс гэлцдэг бөгөөд тэгээд ч тэр юмсан уу хурдан ажнай хүлгүүдтэй харчууд давлиун бардам байдаг гэх бөлгөө.
Ингээд хоёр тод манлай морьдоо тавьж уралдуулвал Сандуйжавын хээр халзан түүртэхгүй түрүүлэн ирж эзэндээ сая төгрөгийн олз өгсөн гэнэ. Дарьганга угшилтай энэ хээр халзан морь бол УИХ-ын гишүүн Ч.Улааны алдартай хүлэг мөн билээ. Улсын наадамд магнайлсан хээр халзанд гүйцэгдэж сая төгрөгөө алдчихангуут Онон уяач юу ч хэлэлгүй яваад өгсөн гэдэг. Энэ явдлаас хойш Онон уяач бусадтай том ам гарч аархан бооцоо тавихаа больсон гэнэ лээ.[/quote]

ene bol xudal.soningiin xiij bgaa ajil bxgvi yu? sanduijab ni ooroo tiim agsam xvn shvv dee.[/quote]

Энд нэг их муу юм алга шиг санагдах юм. Халхын сор болсон хоёр эр Монгол Адуу Эрлийз адуу уралдаад мерийцсен байна. Байх асудал гэж бодож байна. Онон манлайг жоохон доошоо хий гэсэн сэтгүүлчийн өнгө яас харагдаж байна .

_________________
www.galdan.bblog.mn


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.05.07 3:04 pm 
Offline
Эзэрхийлэгч Гишvvн
Эзэрхийлэгч Гишvvн
User avatar

Joined: Apr.21.06 7:23 pm
Posts: 934
Location: WORLD
Хурдан морины бvх биеийн шинжээс...

Толгой нь хандгай мэт дєрвєн шилбэ нь бугын чац мэт аргалийн бэрэвхийтэй тайган борвитой, угалзан биетэй. Хvхээ буюу цагаан мєгєєрс нь том, аман хvзvv бvдvvн, хvзvv урт, мундаа нь сарлагийн хайнагийн сэрвээ мэт,
бvдэрхий урагшаа маш товгор, мєр далаараа ташуу урт бєгтрєг, алсаасаа матаастай их, хавирга нь єргєн гадагшаа тэлvv урт матаастай, хоорондоо зай бага, єнчин сvвээний хавирга, ташаан толгой хоёрын хоорондох зай бага, урт налуу хондлойтой, том салтаатай, борви шаант бvдvvн, хоёр тойгоороо гадагшаа тэлvv явах, хойт хонго нь босоо, дээд гурван овоо тэгш хаа гуяны, хєх мах, булчин товгор их, шилбэ хатингар хавтгай, бvх биеийн арьс сул, аман хvзvv бvдvvн, хvзvv урт нимгэн цав их, суганы арьс олон хугарсан, дєрвєн хєл бадриун, гадагшаа тэлгэр маягтай, дєрвєн мєчний шєрмєс гvрийж ил харагдах, шєрмєс хоёр нурууны єдєг нийлэн аяга хємєрсєн мэт, цул хар туурай.

Толгой дээр биш омруунаас урьд хєлийн зай их бvдэрхийнээс мундаа хvртэл зай их, сvврэгтэс гуя ташаанаас наана тємбєгєр байна. Ийм байдал эрхэм.

Хайлаасан багина гэгчийн шинж:

Хєл богино, бие бvдvvн, гэдэс их хоёр нvд нь хурц, их номхон сайн хатуулах нь хєлд сайн. Євєл, хавар дэл дvvрэн. Усны бага нь сайн. Зун, намар ус ихдvvл, улаан єєхтэйгєєс доош нэхийн халимаас дээш шvдэндээ аль зохисноос мэдэж уралд. Ажнай мэт хєлгvvд дэлгэртvгэй. Аш идийн гурван эрдэнэ сахитугай. Дээд дєрвєн овоо тэнцvv єндєр, их хэв нь хавчуу, толгой махгvй, хоёр чих урт, туурай нь агуун, ташаа их халим болмой. Туурай хємєрсєн аяга мэт их, шилбэ хоёр барим, нэг хуруу, шивнvvрэг нь нэг барим шєрмєс битvv их сайн.

Сайн унаганы шинж:
Дэл сvvл буржгар, эрvv сахалтай, аман хvзvv их, чих бvдvvн, дєрвєн туурайн хурц, хумсалж гишгэх, хушуу урт, нvд хємсєг их, ухархай хонхор, ер бие нь сайн болоод хацар нэвт хялгас ургах буй. Хурдан морины нэг хэсэгт ясны хурдан, шєрмєсний хурдан, цусны хурдан гэж хэлдэг.

Тэргvvн дагаж, ясны хурдан байх
Туурай дагаж, шєрмєсний хурдан байх
Судас, нvдний улаан ил бол уужмын байх.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.05.07 3:30 pm 
Offline
Эзэрхийлэгч Гишvvн
Эзэрхийлэгч Гишvvн
User avatar

Joined: Apr.21.06 7:23 pm
Posts: 934
Location: WORLD
Таван цагариг сонин » 2007.08.02
"Их хурд”-ын эргэн тойронд (2007.08.02)

Монгол Улсын Засгийн газрын зөвшөөрлийн дагуу Өвөрхангай аймгийн Арвайхээр суманд болсон “Их хурд-4” уралдаанд нийт 18 аймгийн цуут хурдан ажнайнууд хуран чууллаа. Хархорин суманд гарсан боом өвчний улмаас “Их хурд-4” Арвайхээр лүү буурь сэлгэсэн юм.


“Их хурд-4”-ийн эхний будлиан
Энэ жил зуншлага муу, хур бороо багатай ихэнх аймаг гантай байсан тул Улсын баяр наадмын хурдан морьдын уралдаан богино зайд болсон билээ. Тухайлбал азарга 23 км-ын зайд уралдсан. Энэ байдал “Их хурд-4” дээр мөн мөрдөгдөх ёстой байв. Арвайхээрийн морин спорт, уяачдын “Арвагар хээр” холбоо уг зайд азаргыг уралдуулна хэмээн уяачдад танилцуулсан аж. Гэтэл уралдаан эхлэх мөч болоход “Их хурд-4” уралдааныг зохион байгуулах комисс 23 км-ын зайг 26 болгон өөрчилсөн гэнэ. Ингэж уралдааны зайд өөрчлөлт оруулсан нь уяачдын тооцоог төөрөгдүүлсэн нь лав. Өмнөх өдрүүдэд нь уралдааны замтай танилцсан уяач, унаач хүүхдүүдийн төлөвлөгөө алдагдсан нь лавтай.


Магнай халтар “Түмэн эх” болов
Улсын их баяр наадам, ардын хувьсгалын 86 жилийн ойгоор аман хүзүүдэж “Их хурд-4” уралдаанд түрүүлсэн Завхан аймгийн Яруу сумын харьяат “Бүүргэнт” компанийн захирал Ц.Баянжаргалын магнай халтар 129 шигшмэл хурдан азарганаас тод манлай торгон жолоогоо өргүүлснээр “Түмэн эх” болов. Магнай халтарын “Түмэн эх” цолны батламжийг уралдааныг зохион байгуулагчид хаалтын үйл ажиллагааны үеэр гардуулсан юм. Монгол Улсын тод манлай уяач, начин Ц.Дуламсүрэнгийн уясан уг хурдан ажнай “Их хурд-4” уралдаанд торолгүй түрүүлнэ хэмээгдэж байсан олонд нэр түгсэн цуутай хурдан хүлэг “Манлай түмэн эх” “Мон-уран” компанийн Б.Наранхүүгийн шаргыг ардаа орхисон билээ. Ц.Дуламсүрэн “Манай уяаны азарганууд зөвхөн Э.Эрдэнэчулууны шаргатай уралдахаар Өвөрхангайд ирсэн. Шарга азарга тоосонд уралдах дургүй амьтан. Тиймээс сүүлийн 3-5 км зайд гүйцэж түрүүлэхийг унаач хүүхдүүддээ захисан” гэв.


Их нас будилсан уу?
Өвөрхангай аймгийн Арвайхээр сум байгуулагдсаны 280 жилийн ойн баяр наадмын хурдан морьдын уралдааны талаар уяачид тун ч ам сайтай байлаа. Тус аймгийн Морин спорт, уяачдын “Арвагар хээр” холбоог уралдаан зохион байгуулж сурсан хүмүүс хэмээн олон хүн магтаалын үг унагасан. Гэтэл “Их хурд-4” азарга бага зэрэг будилсан. Унаач хүүхдүүд гарааны зурхайд хүрмэгц цэргүүдийг дайрчих шахан уралдааны замд гарсан аж. Энэ бүгдээс сургамж авсан “Арвагар хээр” холбооныхон “Их нас”-ыг нэг бүрчлэн танилцуулсны эцэст зурхай руу хөдөлгөсөн. Харин тэднийг гарааны зурхайд хэсэг морьд тосч уралдсан сурагтай. Үүнийг тодруулахаар “Их хурд-4”-ийн зохион байгуулах комисс удтал хуралдсаны эцэст будлиан болоогүй гэсэн шийдэлд хүрчээ. Энэ талаар “Монгол морины гайхамшиг” сангийн тэргүүн Ю.Үнэнбүрэнгээс тодруулахад “Ямар ч морь гарааны зурхайгаас тосч нийлээгүй” гэв. Харин уралдааныг шууд дамжуулсан “TV9”, “NTV” телевизийн зураглаачдын дуран авайд хэсэг морьд нийлсэн нь тод бичигдсэн харагдав. Тэдгээр морьдын гурав нь айргийн тавд орсон байж магадгүй гэнэ.


“Их хурд-4” хамгийн өндөр байтай
Өмнө нь түрүү морьдыг л жипээр байлж байсан “Их хурд” уралдааны шагналын сан харьцангуй нэмэгдлээ. Айрагдсан морьдыг л түлхүү урамшуулдаг байсан тус уралдаан эхний 31 морийг байлсан. Айргийн таван морийг 22 сая төгрөгөөр урамшуулсан нь сүүлийн жилд дуулдаагүй өндөр шагнал юм. Тус уралдааныг зохион байгуулагч “Арвагар хээр” холбооны тэргүүн, “Шандас” группын ерөнхийлөгч Т.Энхбат хамгийн их буюу 10 сая төгрөг хандивласан байна. Харин түрүү азаргын эзэн “Бүүргэнт” компанийн захирал Ц.Баянжаргал таван сая төгрөгөөр ивээн тэтгэсэн гэнэ.
Д.Онон манлай Өмнөговийг зорив
Энэ удаагийн “Их хурд-4” уралдаанд Монгол улсын тод манлай уяачдаас гагцхүү Төв аймгийн Сэргэлэн сумын харьяат Д.Онон Өвөрхангайг зорьсонгүй. Учир нь тэрбээр Өмнөговь аймагт болох “Говь шанхын хурд-2007” уралдаанд морьдоо сойжээ. Дашрамд дурдахад “Их хурд-4” уралдаанд оролцсон ихэнх уяачид даруй “Говь шанхын хурд-2007” уралдааныг зорин хүлгийн жолоо залсан байна.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.07.07 8:48 pm 
Offline
Гавъшгай Гишvvн
Гавъшгай Гишvvн
User avatar

Joined: Jul.08.07 9:10 pm
Posts: 134
Location: Хэвтэж байгаад БОССОН .
ЭНД ЭНЭ ЖИЛИЙН НААДМЫН ГОЁ ЗУРАГНУУД БАЙНАА :wd:

http://www.fashion.mn/suuder/2007/07/16/hui7/

_________________
www.galdan.bblog.mn


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.08.07 4:03 pm 
Offline
Нутаг Нугын Шvтээн Гишvvн
Нутаг Нугын Шvтээн Гишvvн
User avatar

Joined: Aug.24.05 1:28 pm
Posts: 768
Location: Bolzootiin Bor Tolgoi
Za manai forumiinhnaar sonin saihan yutai baitsgaana.

Naadamlaj yvj baigaad sayhan l hotod orj irlee. Manai uya ch ene jil dajgui saihan naadlaa. Manai ah Bathuyagiin Tes Groupiin ner deer yvdag manai uya ene jil Khuvsgul aimgiin naadmaas 5 turuu 6 airag avlaa, Khotgoidiin Khurd 2007 naadamd azarga 3 luulj, daaga 4 luullee. Tsagaan hel am idsen uu yasan hyzaalan 6 aalj, shudlen 7 oolj, soyolon 10 aar davhilaa. Mori gedeg ch tegeed ter udriin az odnii asuudal bolohoor gomdollood yahav.

Ingeed ene jiliin naadmaa undurlulluu, Ih Hurd yvah geed azarga sain baisan bolovch aar saar asuudal garch yvj chadaagui um. Khotgoidiin Khurd naadmiin huvid 15 aimgaas morid irj, bai shagnal undur, zohion baiguulalt saitai mash uzuushtei naadam bolloo. Ene jilliin naadmuud ch mash aytaihan zohion baiguulalttai bolloo.

Ene naadmiin uyeer ajiglasan neg zuil gevel daagand airagdsan 5 daaganii 4 ni erliiz ugshiltai buyu Tsagaandalaigiin heldegeer shine tsagiin mongol aduunuud hurdallasan ni uneheer mongoliin hurdan morinii hugjil shine tuvshind garch baigaa ni haragdaj baisan.

Tegeed ene jil morid ni saihan davhisan manai forumchidadaa bayar hurgej, yalanguya Mongoliin hamgiin tom, ner hundtei, shigshmel hurdan mori shalgaruulah uraldaand bolon ulsiin bayr naadamd saihan hurdalsan Magnai haltar azarga, Cass-daa bayr hurgemeer baina!

_________________
Mongolooroo goydog


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.08.07 4:11 pm 
Offline
Нутаг Нугын Шvтээн Гишvvн
Нутаг Нугын Шvтээн Гишvvн
User avatar

Joined: Aug.24.05 1:28 pm
Posts: 768
Location: Bolzootiin Bor Tolgoi
Heden zurag avsniigaa hiinee...udahguiee!!!

Ta nar neeree Onon bor daagiig ni 100 say tugrug ugii gehed ni ugulgui, Avzagiin Mendbayrt belegsen gej sonsov uu? Unen bolvuu? Ter bor daaga ch tusgai tursun um bilee. Belegdemberel ulsiin naadamd bor daaga hol turuulj yvaad haduuraad uuriinh ni daaga turuulehed ni Azat gedeg ner ugsun gej baina lee. Aztai baisan ni ch Khotgoidiin Khurd deer haragdsandaa...hehe

Zia tegeed manaihan naadmiin ergen toirond bolson soninoos huvaaltsana gej naidaj baigaa shuu!!!

_________________
Mongolooroo goydog


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.08.07 8:43 pm 
Offline
Гавъшгай Гишvvн
Гавъшгай Гишvvн
User avatar

Joined: Jul.08.07 9:10 pm
Posts: 134
Location: Хэвтэж байгаад БОССОН .
[quote="GmR"]Heden zurag avsniigaa hiinee...udahguiee!!!

Ta nar neeree Onon bor daagiig ni 100 say tugrug ugii gehed ni ugulgui, Avzagiin Mendbayrt belegsen gej sonsov uu? Unen bolvuu? Ter bor daaga ch tusgai tursun um bilee. Belegdemberel ulsiin naadamd bor daaga hol turuulj yvaad haduuraad uuriinh ni daaga turuulehed ni Azat gedeg ner ugsun gej baina lee. Aztai baisan ni ch Khotgoidiin Khurd deer haragdsandaa...hehe

quote]

GmR manai uya ene jil Khuvsgul aimgiin naadmaas 5 turuu 6 airag avlaa, Khotgoidiin Khurd 2007 naadamd azarga 3 luulj, daaga 4 luullee

Баяр хүргэье. :wd: Чамлахааргуй амжилт байна. Удахгуй тавих гоё зургийг чинь хүлээж байя

_________________
www.galdan.bblog.mn


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.09.07 9:34 am 
Offline
Цоглог Гишvvн
Цоглог Гишvvн
User avatar

Joined: Nov.11.04 5:51 am
Posts: 346
Location: haa ch yabsan mongol.
GmR wrote:
Za manai forumiinhnaar sonin saihan yutai baitsgaana.

Naadamlaj yvj baigaad sayhan l hotod orj irlee. Manai uya ch ene jil dajgui saihan naadlaa. Manai ah Bathuyagiin Tes Groupiin ner deer yvdag manai uya ene jil Khuvsgul aimgiin naadmaas 5 turuu 6 airag avlaa, Khotgoidiin Khurd 2007 naadamd azarga 3 luulj, daaga 4 luullee. Tsagaan hel am idsen uu yasan hyzaalan 6 aalj, shudlen 7 oolj, soyolon 10 aar davhilaa. Mori gedeg ch tegeed ter udriin az odnii asuudal bolohoor gomdollood yahav.

Ingeed ene jiliin naadmaa undurlulluu, Ih Hurd yvah geed azarga sain baisan bolovch aar saar asuudal garch yvj chadaagui um. Khotgoidiin Khurd naadmiin huvid 15 aimgaas morid irj, bai shagnal undur, zohion baiguulalt saitai mash uzuushtei naadam bolloo. Ene jilliin naadmuud ch mash aytaihan zohion baiguulalttai bolloo.

Ene naadmiin uyeer ajiglasan neg zuil gevel daagand airagdsan 5 daaganii 4 ni erliiz ugshiltai buyu Tsagaandalaigiin heldegeer shine tsagiin mongol aduunuud hurdallasan ni uneheer mongoliin hurdan morinii hugjil shine tuvshind garch baigaa ni haragdaj baisan.

Tegeed ene jil morid ni saihan davhisan manai forumchidadaa bayar hurgej, yalanguya Mongoliin hamgiin tom, ner hundtei, shigshmel hurdan mori shalgaruulah uraldaand bolon ulsiin bayr naadamd saihan hurdalsan Magnai haltar azarga, Cass-daa bayr hurgemeer baina!

za bayar hurgiye huyagaa ah sain naadsan bn shuu ene jil . chamad nuguu hongot morinii zurag baibal tabij uguuri huu. manai uya ch ene jil hoyor airag absan gesen choiriin naadmaas. yer in tegeed ,amaiham saihan naadsan yum shig bn ene jil .


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.09.07 9:38 am 
Offline
Цоглог Гишvvн
Цоглог Гишvvн
User avatar

Joined: Nov.11.04 5:51 am
Posts: 346
Location: haa ch yabsan mongol.
za netees olson heden zuragaa hiiye ulasiin naadamiin ih morid bh shig bn .
Image
Shot at 2007-08-08
Image
Shot at 2007-08-08
ene mori bariach bol ter honloai derleed oroj bgaa moriig bol unen haaj bn sh dee engej bas mori barina gej bolohgui bh aa aan.
Image
Shot at 2007-08-08
Image
Shot at 2007-08-08


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.10.07 5:11 pm 
Offline
Гавъшгай Гишvvн
Гавъшгай Гишvvн
User avatar

Joined: Jul.08.07 9:10 pm
Posts: 134
Location: Хэвтэж байгаад БОССОН .
mglnick wrote:
Avner wrote:
baby_99 wrote:
Nuutslag negen wrote:
Drejo wrote:
baby_99 wrote:
borjigon xezee bilee xeleed ogox xvn bna uu? aan.

odoo xurdalj bgaa daaguud bvgd erliiz.Onongiin bor daaga xvrtel er ni tgd bvx xurdalj bgaa daaguud erliiz shvv.
oo neg ym sonsson. er ni tgd dan mgl aduu uraldaad bbal mgl aduu gej er ni xogjix vv bas. xurd ni nemegdex vv.
odoo er ni ulsiin naadamd bvr erliiz moriig xvrtel uralduulaxgvi sanaatai bgaa ym bx aa.(erliiz gedeg ni MGL GVV-GDG AZRAGA, MGL AZRGA-GDG GVV)
xerbee ingex ym bolbol ulsiin naadmaar oligtoi ch morid dabxixgvi bololtoi.
minii xubid eniig zobshooroxgvi bna.ene xurdan moridiig chine gargaj abax gej olon xvmvvs xvch xodolmoroo zoriulj bgaa shvv dee.
erliizjvvlj tsus xolduulj bj er ni xurdan sain aduun svreg bii bolno shvv dee. ireedvid aygvi bol dan mgl aduu nar dundaa orood tsus oirtoid xurdan aduu garj iren gdg yu l boldoo


Дандаа эрлийз адуу уралдаад байвал бас Монгол Адууны мен чанар алдагдаад ирэх байх. Цэвэр Монгол хурдан буянаараа уралдахад юуны буруу байхав. Хэдий адууг эрлийзжүүлэхэд херенге цаг зав их гардаг ч олонхио бодох хэрэгтэй болов уу гэж бодох юм.Хедеегийн малчидын ганц кайф авдаг зүйл нь Зун Намартаа морио уралдах байдаг ш дээ. Ононгын хээр Сүрэнхорын хээр гээд ямар ч эрлийз адууг урдаа оруулж байгаагүй цэвэр цусны монгол адуу бас байдаг




aduu baitugai hun ni erliizjeeed bna aa mongold maani xe.holiin zaind l gehees oirt bl mgl aduu erliiz aduug barahgui ee tee huu.byryystee erliiz mori yralduulah ni.


mgl toi xolitstoi ch boloxgvi yu tgd. tgd ygd zarim aduu ni dabxiad zarim g ni ybuulaxgvi bgaan.


Эрлийз гэх юм бол Тогоруу угшил ч эрлийз биз дээ.....угшил хөөгөөд байх юм бол...Хэддэх үеийн...хэд сэлбэгдсэн гэж л нарийн ялгахгүй юм бол / тэгж чадахгүй л дээ/ ялгах арга байхгүй дээ...
Нас болгон д нь ялгавартайгаар тэр насанд тэдээс дотогш үеийн эрлийзийг уралдуулахгүй гэх мэтээр уяачид өөрсдөө хэлцэж тогтвол таарна...Тэгэхгүй бол морины комиссын үзэмжээр шийдээд байвал бүтэхгүй... За тэгээд бага насанд л гэхээс том 3 насанд бараг ялгаагүй биздээ...



Hi all

Za yunii omno Cass-d bayar hurgie!!!

Aduunii huvid medeej mongol aduu gadaad moridiin haana ni ch hurehgui ni oilgomjtoi hol ch ter, oir ch ter. Minii huvid aduund horongo oruulj chanar chansaag saijruulj bgaa humuust bayarladag daa. Morin sport mergejiliin tuvshind ni hurgeh heregtei bgaa yum. Ternees mongol naadam bol bukh humuusiin morid uralddag uchir minii bodoloor gantshan irliiz tsever tsusnii bish mongol moridiig uralduulj bval zugeer sanagddag yaagaad gevel mongol morinii tsever hogjil bas ih chuhal. Togoruu, Jargalant geed irliiz ugshil baina l daa. Tedniig ch mon yalgaagui angilal angilal bolgood uralduulah heregtei gej bodoj bn. Ternees huuhed tom hun hoyoriin barildaan sonirholgui sh dee. Ijil Zindaanii moridiig hoorond ni uralduulj bval zugeer sanagddag daa.
Ternees Borjigon xezee bilee xeleed ogox xvn bna uu? aan Geed bgaa ni Baterdene huuhediin barildaand ochood baavarlaad baagaatai adilhan sanagdaj bn.

Tiimees morin sportiig mergejiliin tuvshind ni tsever tsusnii bolon erliiz gej angilaad yavuulj bval zugeer baihaa. Mongol aduunii tsever uildereer ni bas hogjuuleh ni bas chuhal sh dee mongoliin morin sportod zutgej bgaa humuus medej l bgaa bailgui dee. Mongol moriig irliizjuuleed delhiin tom tom ugshilaas ilvv garah ugshil gargaval sain l daa gehdee ter bol ih horongo tsag hugatsaa orno manaihan inend l zutgeed baih shig bn. Gevch mongol aduu gedeg neriig zaaval avch uldej tuugeer yadahdaa honi haruilj bsan ch hamaagui mongol gej aduutai baih ni bas ih chuhal. Uneheer mongol aduug tsever tsusaar ni saijruulahad medeej 17-20 uyen daraa tsever tsusnii gadaad aduu shig saihan amitan boloh magadlal bgaa sh dee. Ter uyed l mongol aduu irluuz bolon tsever tsusnii aduutai orsoldoj chadah baihaa.


Medeej odoogiin saijruulj irliizjuulj bgaa ugshil uusgej bgaa humuusiig medeej demjij bgaa ch mongol moriniihoo tsever tsusnii hogjiliig bas hadgalah heregtei. Delhiid arab, angliin tsever tsusnii aduu bolon orosiin gants neg "budyonii etc.." ugshil l delhiid noyolj bn hurdaaraa. Mongol aduug tsevereer ni avch yavahgui bol ergeed ene heden ugshiltai holiod l delhiin bukh aduu ene heden ugshild l barag orj bn doo barag.

Odoo hudalch hund bol barag mongoloos oor tsever tsusnii aduutai uldsen uls hovor sh dee. Tiimees teriigee bas hadgalah ni chuhal. Mongol aduu baragdav l gej zarim ni bodoj bgaa baih gevch negent irliijeed irvel ene ni mash hurdan bdag mongol humuus ihenh ni irliiz azarga tavih sonirholtoi bdag tiimees doroo l mongol tsever tsusnii aduu gej alga boloh baih. Tiimees manai tom uyaachid ene tal deer bas ajilval zugeer sanagddag.

Naadamiin turuug mongol moridtoi uralduulj avah amarhan sh dee irliiz aduugaar bol chi bidniig myanga beltgel hiilgeed Daterdene avarga Asoshiro nartai barilduulaad barahgui sh dee ugshil udam gedeg chini tiim bolohoor l irliiz tsever aduug uralduulahgui gej bgaa baih.

Medeej irliiz tsever tsusnii aduug mergejliin tuvshind ni goyo goyo uraldaan zohiogood baij bolno sh dee.

Tegehgui bol nadaa ih sonin sanagdaad bdag yum manaihan jaahan dovtoi baih bas heregtei sanagddag. Ter jil jijigheen sumiin naadamd Mongolrostiin badamsurengiin hoyor bor ochij turuulj bgaag harj bilee. Sumiin heden unaj bgaa moridoo shahuu uralduulj bgaa humuustei uraldaad baih hereggui l bol uu. Harin sumiin hed ijilhen zindaanii heden moridooroo az hiimorio uzej baihad ni ilvv l sanagddag. yu gedeg bilee boosond hutga gedeg shig l sanagdaj baij bilee.

Naadamiin turuug avah ni ilerhii ilvv morior avah amarhan harin ijil zindaanii hurdan morid dundaas avah gedeg harin uyach hunii erdem uhaan shaardsan ajil gej bodjiinoo. Jishee ni ih hurd bolon uls busiin naadad bol tom morid bugd uraldaj bgaa bolohoor ih sonirhol tatdag.

Bugd shahuu irliiz bolson yum chini irliiz morid geed yalgaad l uralduulaad baij bas bolno sh dee. Ternees irliiz bolon tsever tsusnii aduug mongol aduutai uralduulaad baih ni ugaasaa l utgagui sanagddag daa. Tegehgui bol mongol hurdan bgaa azarga ergeed ter iliizuudtei uraldahiin tuld irliizjchih shaardlagatai bolno. Tegeed l mongol tsever tsusnii aduunii hogjiliig bas l hoish ni tataad bgaa gej sanagddag.

Naadmiin turuunii tuluu bish mongol aduunii hogjiliin tuluu yaalt ch ugui l yalgaj uralduulah heregtei boldog baih.
Ternees hunii irliiz moridiig turuulchihne gej aigaad irliiz uralduulahgui gej bn geed zarim humuus yalanguya yariltslaga ogson Enkhtaivan said hurtel yariaad bgaa ni ichmeer sanagdagdaa. Morind durtai humuus bugd l mongol aduug hogjuuleh sonirholtoi bdag baih gehdee yaaj gedegiig bugd l medej bgaa. 1. Irliizjuulj shini ugshil gargah;
2. Tsever mongol tsusnii aduugaar ni hogjuuleh. Ene 2 2laa chuhal uchir ali ali talaar ni hogjuuleh heregtei.

Minii bodoloor mongol tsever tsusnii aduugaar ni hogjuulj bgaa hun hovordson yaagaad gevel naadamd mongol tsever tsusnii aduu yaagaad ch hurdanii ugshiliin tsever tsusnii gadaad aduutai irliizsen moridiig guitsehgui bgaagaas naadamiin turuu, hodolmoriin unelgeegee bodson ch gesen tsever tsusnii mongol aduu hogjuuleh uyach bolon humuus oldohgui bgaa uchir ene tal ni barag zogsson gej oilgogdood bgaa.

Tiimees minii huvid bayar naadamiin komissiin irliiz aduu uralduulahgui bolsong demjij bgaa. engesneeree mongol moridooroo tsevereer ni hogjuuleh talaar bas humuus yum hiij ehleh uchiraas mongol tsever tsus hadaglagdaj bas hogjij irne gej bodoj bn.

Medeej shini ugshil gargaj bgaa irliizjuulj bgaa humuus naadmaar irliiz aduunii angilald bolon tsever tsusnii angilald bas uraldaad buur l naadam sonirholtoi bolno sh dee.

Holilj uralduulaad holion bantan bolgood tsever tsusnii mongol aduu ch ugui uldvel mongol gej aduugaaraa baharhah durtai ulsuud chini aduugui heden gadaadiin tsever tsusnii aduutai irliizjuulsen heden uyachiin nertei heden aduutai l uldeh yum shig sanagddag.

Tiimees mongol aduugaa tsevereer ni bas hogjuuleh ni chuhal orhigdood bgaa gej bodood ooriin bodoj bgaa zuilee baahan nurshchihlaa.

za tegeed humuus bas bodloo bichne biz dee.

:wd: :hi:


Санал нэг байнааа. Баярын Комисс маань аргагуй ард олноо харсан шийдвэр гаргасан байна.

Хол ч бай ойр ч бай Монгол адуу Цэвэр цусны адуу 2 уралдах нь харьцангуй ойлголт юм. Гэхдээ Монгол адуу хаана ч халуун хүйтэн эдэлгээ уналгаа даах талаараа илүү байдаг. Монгол Адууг эрлийзжүүлээд Дэлхийн тевшин гаргаад уралдах цаг удахгүй ирэх болтугай

Наадмаар бас яагаад Эрлийз адууны ангилал байж болохгүй гэж?

_________________
www.galdan.bblog.mn


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.10.07 7:52 pm 
Offline
Тод Гишvvн
Тод Гишvvн
User avatar

Joined: Jan.15.07 10:42 pm
Posts: 79
Location: kOREA
bi mongol wrote:

ene mori bariach bol ter honloai derleed oroj bgaa moriig bol unen haaj bn sh dee engej bas mori barina gej bolohgui bh aa aan.


Image


Mori bariach nar zurhain ongorsonii daraa barival taarna. Ternees naana ene shig dagaj daldagnaad moriig haaj arai bolohgui baihaa odoo technique hogjood baihad. Bariaachiin hereg bol zurhaigaas hoish l hereg boloh baih daa airagdsan morig hashaand hurgej ogood paiziig ni ezend ni ogoh l uuregtei baihad odoo bolno doo bariaachid.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.11.07 3:05 am 
Offline
Цоглог Гишvvн
Цоглог Гишvvн
User avatar

Joined: Nov.11.04 5:51 am
Posts: 346
Location: haa ch yabsan mongol.
mglnick wrote:
bi mongol wrote:

ene mori bariach bol ter honloai derleed oroj bgaa moriig bol unen haaj bn sh dee engej bas mori barina gej bolohgui bh aa aan.


Image


Mori bariach nar zurhain ongorsonii daraa barival taarna. Ternees naana ene shig dagaj daldagnaad moriig haaj arai bolohgui baihaa odoo technique hogjood baihad. Bariaachiin hereg bol zurhaigaas hoish l hereg boloh baih daa airagdsan morig hashaand hurgej ogood paiziig ni ezend ni ogoh l uuregtei baihad odoo bolno doo bariaachid.[/quote
harin tiim ee shugamiin daraa barij abbal bas bolno sh dee. zarim in buur joloon deerees in atgaj abaad hoish in ugas tataj zog tusuulna ter bol morinii hulund mash muu sh dee. yer in tegeede ch bariach diin hereg bg aa yum uu odoo . cameraar bichileg iideg biz dee ter tertei tergui barian deer aan.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.11.07 11:14 am 
Offline
Гавъшгай Гишvvн
Гавъшгай Гишvvн

Joined: Feb.22.07 11:39 am
Posts: 133
Za sain baitsgaana yy. Nadad neg sanal bna. Suuliin 5 jil/2002-2007/ ulsiin naadamd yamar Azarga, ih nas turuulj airagdsanaar n Rating gargaval zugeer sanagdlaa.
Azarga : 1. Erdenechuluunii sharga
2. Altangereliin huren... geh met Za ta nariin sanal?


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.11.07 9:37 pm 
Offline
Тод Гишvvн
Тод Гишvvн
User avatar

Joined: Jan.15.07 10:42 pm
Posts: 79
Location: kOREA
jokes355 wrote:
Za sain baitsgaana yy. Nadad neg sanal bna. Suuliin 5 jil/2002-2007/ ulsiin naadamd yamar Azarga, ih nas turuulj airagdsanaar n Rating gargaval zugeer sanagdlaa.
Azarga : 1. Erdenechuluunii sharga
2. Altangereliin huren... geh met Za ta nariin sanal?


Er ih nas deer bol ulsiin naadamd turuulsen baidlaar ni bayarmagnai gyuin zuunii airag turuu nomon deer baisang ooriinhoo bodsonoor oorchilbol:

1. Ih surgiin heer 6 turuu gehdee ene bogdiinh baisan bolohoor tegsen gej yaridag sanagdaad bn.
2. Namsrain Zeerd gedeg baihaa 3 turuu 5 airag bilvv 2 turuu 5 airag bilvv
3. Dolgoriin Ganbaatariin huren halzan 3 turuu /1997,1999,2000/, 1 airag/2001 ond 3-t/ mon Tamiriin hurdad turuu /2000/ ond eniig ni oruulbal 4 turuu
gehdee ulsiinh bish bolohoor oruulahgui l dee
4. Galiin Huren 3 turuu
5. Handdorjiin hongor halzan 3 turuu

geed l yavah baih daa .....
Ganbaatariin halzan ch bas negen uyeiin darkhan mori bsan. Gehdee sain olon jil jigd sain uralduulna gedeg bol mash hetsuu l dee. Hol garaa avah geed hurdan mori hetsuu l dee.
Harin Sharga azarga l yaah argagui suuliin uyed todrood bgaa argagui l tsuutai hurd gedegtei hen ch sanal niileh baih.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.13.07 11:44 am 
Offline
¤ Sumo Analyst

Joined: Sep.29.03 9:53 am
Posts: 3462
Location: Хvй Мандал дэвжээ
Image


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.13.07 12:30 pm 
Offline
Цоглог Гишvvн
Цоглог Гишvvн
User avatar

Joined: Nov.11.04 5:51 am
Posts: 346
Location: haa ch yabsan mongol.
mglnick wrote:
jokes355 wrote:
Za sain baitsgaana yy. Nadad neg sanal bna. Suuliin 5 jil/2002-2007/ ulsiin naadamd yamar Azarga, ih nas turuulj airagdsanaar n Rating gargaval zugeer sanagdlaa.
Azarga : 1. Erdenechuluunii sharga
2. Altangereliin huren... geh met Za ta nariin sanal?


Er ih nas deer bol ulsiin naadamd turuulsen baidlaar ni bayarmagnai gyuin zuunii airag turuu nomon deer baisang ooriinhoo bodsonoor oorchilbol:

1. Ih surgiin heer 6 turuu gehdee ene bogdiinh baisan bolohoor tegsen gej yaridag sanagdaad bn.
2. Namsrain Zeerd gedeg baihaa 3 turuu 5 airag bilvv 2 turuu 5 airag bilvv
3. Dolgoriin Ganbaatariin huren halzan 3 turuu /1997,1999,2000/, 1 airag/2001 ond 3-t/ mon Tamiriin hurdad turuu /2000/ ond eniig ni oruulbal 4 turuu
gehdee ulsiinh bish bolohoor oruulahgui l dee
4. Galiin Huren 3 turuu
5. Handdorjiin hongor halzan 3 turuu

geed l yavah baih daa .....
Ganbaatariin halzan ch bas negen uyeiin darkhan mori bsan. Gehdee sain olon jil jigd sain uralduulna gedeg bol mash hetsuu l dee. Hol garaa avah geed hurdan mori hetsuu l dee.
Harin Sharga azarga l yaah argagui suuliin uyed todrood bgaa argagui l tsuutai hurd gedegtei hen ch sanal niileh baih.

minii bodloor suuliin uyeiin hurduud gebel erdenechuluunii sharga , sanduijabiin duu zeer, altagreliin huren . tsandelegiin soyombo ij morind gebel sain medehgui bn a ayamar chil bsan onongiin abarga heer tegeed suuliin uyed yag yamar ih mori hurdlaad bgaag sain medehgui bn yer in bodood bhad ih mori yer in barilgui shuu dee henii ch hurdalj magadgui azarga shig bish.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.13.07 12:53 pm 
Offline
¤ Sumo Analyst

Joined: Sep.29.03 9:53 am
Posts: 3462
Location: Хvй Мандал дэвжээ
...Галшар хурдны удмын адууг өөрийн олон жилийн нөр их хөдөлмөр оюун ухаанаар үндэслэн бий болгогч, билэг авьяаст их шинжээч, уяач, зураач, номч эрдэмтэн, Хардэл жанжин бэйс олноо “Өвгөн ноён” хэмээн алдаршсан Мижүрдоржийн Пүрэвжав, хамтран зүтгэгч Дагмид мээрэн, “өвчит” Баянжаргал, Жунай, Лувсанцэрэн, Халтар болон Монгол Улсын анхны алдарт уяач Донойн Цэгмид зэрэг домог болсон өвгөдийн нэрийг дурсахгүйгээр Галшарын хурдан удмын адууны тухай ярих аргагүй.

Хардэл жанжин бэйс өвгөн ноён М.Пүрэвжавтан “Нууцаас нууц, далдаас далдын шулуун журамт судар” хэмээх морийг шинжиж засах тухай алдарт судраа 1880-1890 оны үед зохиожээ. “Би Энэтхэг, Түвдийн мэргэн шинжийн судар олныг үзэн мэргэжсэнээс одоо над хүрэв. Үзсээр нүд болхи болж, явсаар хөл мөлхи болов, хэлсээр хэл цулчич болов, мэдсээр цээж давч балар болох ажээ. Одоо заяа, засал хоёрын ялгалыг олон судар үзэж, монгол шинжээчин бүгд таван хүн хамтдаж, морин эрдэнэсийг уях засал бүхнийг тодорхой өгүүлц” хэмээн судрын оршилд бичжээ.


Хардэл жанжин бэйс өвгөн ноён М.Пүрэвжавын тухай олон домог, хууч яриа байдаг.

Өвгөн ноёны албат Дагмид мээрэн гэгч олон жил морь уясан хэдий ч айраг түрүү авдаггүй морины хорхойтон байж. Түүнийг Өвгөн ноён цаашдаа сайн уяач болох хүн гэдгийг шинжиж мэдсэн хэрэг. Өвгөн ноён нэг өдөр Дагмид мээринг дуудан ирүүлж “Чи хө, гайгүй сайн морь уях дөртэй боллоо, чамд хонгор үрээ, зээрд морь хоёрыг өгье. Үүгээр түрүүгээ онгойлго. Хонгор үрээг хоёр түрүүлгээрэй. Түүнээс илүү хэрэггүй биз дээ, цаашдаа адуутай болно биз” гэж хэлжээ. Өвгөн ноёны хайрласан хонгор үрээ, хүрэн морийг түрүүлгэж Дагмид мээрэн анх түрүү авч эхэлсэн түүхтэй. Өвгөн ноёны адууны удмаас уяач, шинжээч Дагмид мээрэнд шилжин очсон хурдны угшлаас Дагмид адуу үүссэн түүхтэй. Ийм адуу биерхүү, эрэвхий богино, хэнхдэг цээж зузаан, омруу уруул элбэг, дэл сүүл өтгөн, ахар сүүл урт, уяа орох тусам галбир нь гоёмсог болдог. Дагмид адууны удам Хэнтийн ихэнх сумдаар тархсан. Мөн түүнчлэн Галшар хурдан удмаас салбарласан бяцхан ялгамжтай адууг Жигээ адуу гэх нь ч бий. Жигээ хэмээх Дамбадаржаа шинжээчийн адуу нь урт биетэй, доош тонгойн давхидаг, дэл сүүл өтгөн, хөл бүдүүн, булчин сайтай байдаг. Энэ адууны удам Хэнтий, Төв аймгийн олон сумдад тархсан.


Өвгөн ноёны цуутай хурдан хүлгүүдийн талаар цухас өгүүлье.

Зандан хүрэн
Өвгөн ноёны нэртэй хурдан азаргануудын нэг. Том жижиг бүх уралдаанд урдаа адуу оруулж үзээгүй хүлэг. Зандан хүрэн азарганы галбир шинжийг харуулсан М.Пүрэвжав бэйсийн зурсан зураг, зормол сийлбэр бий.

Идэр хээр
Элбэг хээрийг нас ахих үед гарч ирсэн учраас “Идэр” хэмээн нэрлэсэн. Идэр хээр Цэцэн хан, Далай ван, Боржигон цэцэн вангийн наадмуудад түрүүлсэн. Нэг жилд таван том наадамд түрүүлж байсан цуцашгүй шандаст хүлэг байв. Нас гүйцсэн хойноо улсын баяр наадамд түрүүлсэн мэдээ байдаг. Өлгөр хүрэн. Өвгөн ноёны домогт хурдан азаргануудын нэг. Адуунд байхдаа толгой нь ганцаараа морьтой хүн шиг харагддаг байжээ. Өвгөн ноён Өлгөр хүрнээ хялгасан бийрээр зурсан зураг өдгөө хадгалагдаж байна.

Хонгор зээрд
Өвгөн ноёны ач хүү Пунцагнамжил Зоригт бэйсээс Хонгор зээр гэдэг хүрэн азаргыг гучин адуугаар худалдан авчээ. Өвгөн ноён Хонгор зээрдийг уяж Элбэг хээртэй уралдуулж байсан гэдэг. Хонгор зээрд биеийн галбир, гоо үзэмжээрээ гойд сайхан азарга байв. Хонгор зээрдийг өвгөн ноён зурснаас эш авч зураач Ж.Саруулбуян Монгол Улсын манлай, алдарт уяачийн малгайн залаан дээр харагддаг цалин мөнгөн толин дээрхи хийморийн бэлгэдлийн хүлэг болгон дүрсэлжээ.

Элбэг хээр
Галшарын домогт хурдан морьдын нэг нь Элбэг хээр юм. Элбэг хээр улсын чанартай томоохон наадамд 17 удаа түрүүлсэн. Элбэг хээр уралдсан морьдоос хол тасархай түрүүлэхдээ толгойгоо дарж, урд хоёр хөлийн хооронд хийгээд замын турш бараг нэг ч удаа өндийлгүй давхидаг байжээ.

Гуулин хээр
Домогт Элбэг хээрийн өмнөхөн алдраа дуурсгасан их насны морь. Өвгөн ноён Далай вангийн хошуунаас шинжиж авсан адуу. Хошууны наадамд уралдаж буй бүхий цагтаа ямар ч морь өмнөө оруулж байгаагүй гайхам хурдан хүлэг байв.


Өөр нэг дурдахгүй өнгөрч болохгүй зүйл бол Гал шарчууд байнга адууныхаа удам угсааг сайжруулж байсан бөгөөд бусдад бас харамгүй байв. Энэ сацуу адууны өртөг ханшийг хамгийн өндөрт аваачсан хүмүүс бол галшарчууд. Тухайлбал, хуучин Түшээт хан аймгийн шадар сайд Сэцэн ван Гүрсоронзонгомбосүрэн Хардэл бэйсийн хошуу буюу Галшар нутгаас удган хатиртай цагаан морийг зуун унагатай гүүгээр худалдан авч байсан түүхтэй. Мөн галшарын хурдан Хонгор азарганы гол үр болох Нүцгэн зээрд гэдэг онц хурдан морийг 80 лан алтаар худалдан авч байжээ.

.... Сайн хүний үр, саальтай гүүний унага гэж монгол түмэн маань ярьдаг. Галшарын домогт хурдны үр төл халх даяар тархаж монгол наадмыг чимэн түмэн олноо цэнгүүлэн хурдалсаар байна. Буяндэлгэрийн Хүрэн, Даваахүүгийн “Цолмон халтар”, Эрдэнэчулууны шарга гээд төрийн наадмын түрүү, түмэн эх болсон хосгүй сайхан буянууд Галшар адуунаас эх угшилтай байдаг. Уг хурдны голомт өдгөө ч Галшар нутгийнхаа цэнгэг усаар ундаалж, цэцэгт нугаар идээшлэн цэлгэр тал, цэнхэр говьдоо байсаар байна.

Өвгөн ноён Галшар дан удмын адууг бий болгохдоо бүхий л амьдралаа зориулсан бөгөөд адууныхаа угшил угсааг байнга сэлбэн сайжруулсаар ирсэн олон баримт байдаг. 1909 онд эцэг өвгөн ноён М.Пүрэвжаваас хэргэм залгамжилж хошуу ноён болсон Монгол Улсын цэргийн тэргүүн сайд, гаалийн хэргийг ерөнхийлөн шийтгэгч сайд П.Доржцэрэн төр засгийн өндөр алба хашихын сацуу эцэг Пүрэвжавын нутаг орондоо бий болгосон их хурдыг эрхэмлэн хүлгийнхээ угшлыг сайжруулах зорилгоор Англи улсын Ларсоны пүүсийн Шанган морин уралдаанаас эрлийз морь худалдан авч байсан баримт байдаг...

... Галшарын хурдан хүлэг нь
Гал бутаргах туурайтай нь үнэн
Газар цавчлах шандастай нь үнэн
Тураг сайхан биетэй нь үнэн
Төрийн наадамд түрүүлдэг нь үнэн
...билээ.


http://origo.mn/index.php?z=/0/0/8307/142/


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.13.07 3:51 pm 
Offline
Гавъшгай Гишvvн
Гавъшгай Гишvvн
User avatar

Joined: Jul.08.07 9:10 pm
Posts: 134
Location: Хэвтэж байгаад БОССОН .
traffic wrote:
Image


Энэ Тарган бор Адуу ямар Удам Судар Ид шидтэй адуу бэ ?

_________________
www.galdan.bblog.mn


Top
 Profile  
 
Display posts from previous:  Sort by  
Post new topic Reply to topic  [ 1265 posts ]  Go to page Previous  1 ... 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 ... 49  Next
Энэ сэдэвийг FB зарлах

Who Likes This Topic on Facebook? 


All times are UTC + 8 hours


Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 2 guests


You cannot post new topics in this forum
You cannot reply to topics in this forum
You cannot edit your posts in this forum
You cannot delete your posts in this forum
You cannot post attachments in this forum

Search for:
Jump to:  




Copyright Asuult.NET © 2000-2014.
Administrative Contact: Khundaga Khurelbaatar [hundaga@hotmail.com]
Tel: 1-888-303-4927, Fax: 1-888-406-2264.
Powered by phpBB © 2000-2014 phpBB Group.