.: Asuult Sambar Maximus :.

Тамхинаас гарахад тусалдаг ген оллоо




Тамхичдын никотинд шунан дурладгийг “хариуцдаг” генийг єєр єнцгєєс харах боломж олдлоо.
Эрдэмтдийн хоёр багийн хийсэн эрдэм шинжилгээний ажлын vр дvнд тамхинаас хараат байдлыг эмчлэх илvv найдвартай арга боловсруулах vvд нээгдэж байгаа ажээ.

Newsсientist сайтад бичсэнээр, тэд CYP2A6 гэдэг генийн янз бvрийн хэлбэрийг судалжээ. Энэ нь их тєлєв хvний элгэнд оршиж, организм дахь никотины солилцоог зохицуулдаг фермент.

Энэ ген зарим хvнд ажилладаггvй. Гэвч чухам ийм хvмvvс никотиноос хараат байх эрсдэл нь бага байдаг гэнэ. Шинжээчдийн vзсэнээр, эдгээр хvний хувьд бие дэх никотин нь арай удаан хугацаанд гадагшилдаг. Тиймээс ч дахин тамхи татах хvсэл илvv хожуухан тєрдєг гэнэ. Єєрєєр хэлбэл нэгийг татчихаад хоёр дахиа баагиулах хvртэл хоорондын хугацаа нь урт байдаг.

Хvмvvсийн тамхинд шунамхайрдаг зуршлын гол буруутан нь никотин юм. АНУ-ын Миннесотагийн их сургуулийн эрдэмтэн Шэрон Мэрфийн ярьснаар, СYP2A6 ген нь хvмvvст янз бvрийн хэлбэртэй оршдог. Дэлхийн зарим бvс нутгийн оршин суугчдад, жишээ нь Азийнханд уг генийн vйл ажиллагаа хурц илэрдэг юм байна.

Никотины генийн аль хэлбэрvvд хvнийг тамхинд хэрхэн “уруу татдаг”-ийг Японы эрдэмтэд судалж vзжээ. Туршилтад оролцсон япончууд нь 50 ба тvvнээс дээш насны, єдєрт 20-иос доошгvй янжуур татдаг байжээ. Эдгээр иргэдийн бараг 1/4-д нь никотины генийн ердийн хэлбэр буюу CYP2A6-1 буйг тогтоожээ. Ийм гентэй хvмvvс бусдыг бодвол тамхинд илvvтэй автаж, єдєрт дунджаар хоёр хайрцгийг уугиулдаг нь ч илэрлээ.

Харин CYP2A6-4 гэдэг єєр хэлбэрийн гентэй нь тамхийг цєєн тоогоор татдаг юм байна. Энэ хэлбэр нь CYP2A6-7, CYP2A6-9-ийн адилаар бодисын солилцоон дахь никотины урсгалыг сааруулдаг ажгуу.

Нєгєє талаар CYP2A6 нь тамхи татахаа болиход нь хvмvvст тусалдаг наадаг цаасан доторх никотины тvвшинд нєлєєлєх чадвартай гэнэ.

Канадын Торонтогийн их сургуулийн Рэчел Тиндал никотины солилцоо организмд нь удаан явагддаг хvмvvс наалтуурыг хэрэглэх vед цусан дахь никотины хэмжээ нэмэгддэгийг илрvvлжээ. Дээр єгvvлсэн тамхийг олноор нь татдаг, никотины солилцоо хурдан явагддаг хvмvvс наалтуурыг дамжуулж ахиухан никотин авах шаардлагатай гэнэ. Ингэх нь тамхинаас хараат байхыг сулруулж, хорт зуршлаа хаяхад нь тус болох аж.

Чухам энэ аргыг ашиглан цусан дахь никотины хэмжээ нь єндєр байх хvмvvсийг vр дvн сайтай эмчлэх боломжтой аж. “Тамхи татсанаас наалтуур 2-3-ыг хэрэглэх нь илvv дээр” гэж Ш.Мэрфи нотоллоо.

_________________
crybaby

_________________
Д.Давгадоржыг магтан дуулья

_________________
Д.Давгадоржыг магтан дуулья

_________________
Д.Давгадоржыг магтан дуулья

_________________
Д.Давгадоржыг магтан дуулья

Aan mgl-chud bas siRNA oroldoj l baiga yum baina boloo doo! sain baina sh de!

Argagvi l shinjlex Uxaan xogjson b.gaa biz dee.Vvnees ilvv yaaj xogjix yum tiim biz aan
ДНХ-ийн шинжилгээгээр цаазлуулсан этгээдийн буруугүйг нотолжээ

Шинэчлэгдсэн: 2006-01-06 17:17:58 УБ


Виржина мужийн захирагч Mark R. Warner
Америкт нэгэн сонирхолтой туршилт явуулжээ. Энэ нь ДНХ-ийн шинжилгээгээр цаазлагдсан хүн гэм буруугүй эсэхийг нотлох үйл ажиллагаа байсан юм байна. Энэхүү шинжилгээний үр дүнд 1992 онд цаазлагдсан Roger Keith Coleman гэгч хадам дүүгээ хөнөөгөөгүй, гэмгүй байсан гэдэг нь батлагдсан байна.

Энэ шинжилгээ нь Америкийн нэгдсэн улсад цаазлуулсаныхаа дараа шинжлэх ухааны тестээр шалгуулж байгаа анхны тохиолдол болох тэмдэглэгдэж байгаа гэнэ. Уг туршилтыг явуулсан Виржина мужийн захирагч Mark R. Warner энэ тухай Мягмар гаригт албан ёсоор мэдээлсэн бөгөөд 1980 оны үед ийм туршилт явуулах боломжгүй байсан учир нь техник дэвшилт одоогийнхоос хүчин чадал муутай гэсэн хэмээн тайлбарласан байна.

Тэрээр энэ талаар "Энэ бол маш гайхалтай тохиолдол юм. Одоо үеийн техникийн дэвшилтийн тусламжтайгаар хохирогч цаазлуулах хүртлээ өөрийгөө буруутай гэдгийг ухамсарлаж байсан дээр тулгуурлан нээлт хийж чадлаа." хэмээн мэдээлжээ. Mark R. Warner 2008 оны ерөнхийлөгчийн сонгууль нэр дэвшинэ хэмээн тооцогдож байгаа бөгөөд тэрээр цаазын талаар эсрэг үзэл бодолтой явдаг нэгэн юм.

Ер нь сүүлийн жилүүдэд хүмүүс цаазын тухай бодлоо эрс өөрчлөөд байгаа гэнэ. 1994 оны судалгаагаар хүмүүсийн 80 хувь нь цааз байх ёстой хэмээн үзэж байсан юм. Харин 2005 оны 10-р сард болсон судалгаагаар нийт Америкчуудын 64 хувь нь цаазын ял байх хэрэгтэй хэмээн үзжээ.

Roger Keith Coleman 19 настай хадам дүүгээ хөнөөсөн хэрэгт буруутгагдаад, цааз сонссон боловч, олон олон сэтгүүл сонинд, ток шоунуудад ярилцлага өгч байжээ. Ингээд Пап John Paul II түүнийг цаазаас хэлтрүүлэхийг хүссэн боловч дэлхий даяарх олон хүмүүс аюул гамшгийг зайлуулж өгөөч хэмээн захидал бичиж байсан гэнэ. Ингээд тэр үед Roger Keith Coleman өршөөл үзээгүй ажээ.

Н.Урнаа /Banjig.Net/

_________________
Д.Давгадоржыг магтан дуулья

ene yag yamar medeeleliin yaj sudalj baij hiisen yum be?
stress protein yum uu?
medreliin esd hadgalagdah uurgiin tuslamjtai yum uu?
Ter medeelel n ilyy heregtei baina!

[quote="KILLER_NEMO"]Argagvi l shinjlex Uxaan xogjson b.gaa biz dee.Vvnees ilvv yaaj xogjix yum tiim biz aan
Hehe, enenees ilyy ih hugjnuu! Hugjij baina, udur udurt hugjij baina!

Монголд анх удаа бєєр амжилттай шилжvvлэн суулгалаа

Ц.ЭНХМАА (2006.03.06)


2006 оны гуравдугаар сарын 4. Бямба гаригийн 09.00 цаг.
«Ёстой баруун солгойгvй бєєр суулгадаг хvн дээ» гэж монгол эмч нар зочноо танилцуулав. 600 гаруй удаа бєєр шилжvvлэн суулгасан туршлагатай эмчийг манайхан ийн зvйрлэсэн хэрэг. Хан доктор Хятадын Тємєр замын ерєнхий эмнэлгийн бєєр шилжvvлэн суулгах тасгийн эрхлэгч. Єнгєрєгч баасан гаригт манай улсад туслах эмч Баягууд Амьбєх, сувилгааны мэргэжилтэн Жан Шю Ен болон орчуулагч Шабичууд Насаа нарын хамт иржээ.

Тэд Анагаах ухааны хvрээлэнгийн захирал, ардын эмч Н.Баасанжав, «Монмэс» эмнэлгийн зєвлєх, хvний гавьяат эмч Л.Жамбалжав, Клиникийн гуравдугаар эмнэлгийн зvрхний мэс заслын тасгийн эрхлэгч Д.Цэгээнжав нарын “Жавуудтай” хамтран тvvхэн мэс заслыг хийх юм.

09.15 минут. Эмч нар хувцаслаж дууслаа. Донорыг хагалгааны єрєєнд оруулж, мэдээ алдуулсан байв. Тэр дvvдээ бєєрєє єгч, амьдрал бэлэглэх гэж буй юм. Тvvнийг Д.Оюунцэцэг гэнэ. 44 настай.

09.50 минут. Бєєр шилжvvлэн суулгах хагалгаа эхэллээ. Энэ хэсгийг сурвалжлах эрх єгсєнгvй. Харин бєєр сугалж гаргах vеэр сурвалжлагч оруулж, зургийг нь авахуулж болно гэсэн «зарлиг» буув.

11.20 минут. Хагалгааны єрєєнд орлоо. Хvн ороод ирлээ гэж анзаарах сєхєє эмч, сувилагч, асрагч нарт vнэндээ алга. Анх хэлснээр нь тэднээс, аппарат хэрэгслээс нь холхон л байлаа. Донор бvсгvйн толгойн талд зvрний бичлэг, даралтын хэмжээг нарийвчлан харуулсан компьютерийн дэлгэц байрлуулжээ. Дэргэд нь нойрсуулагч эмч сууна. Зvрхний цохилох тоогоор дийд дийд гэсэн чимээ л нэг хэмнэлээр дуугарна.

Энэ хагалгааг Хан доктор, Жамбалжав эмч хоёр гардан хийж, бусад нь тусалж, ажиглаж байв. «Утас, чимхvvр, хайч...» эмч нар vvнээс єєр vг бараг хэлэхгvй юм. Донорын толгойноос бусад хэсгийг хучиж баруун талаар нь хагалгааны орон дээр хэвтvvлжээ. Тvvний зvvн бєєрийг авч дvvд нь суулгана. Мэргэжлийн бус бидэнд ойлгох зvйл тэнд бараг алга. Урт урт судас л бололтой гэж харсан биш ажээ. Дан утас гэнэ. Судал болгоныг нь тийн утсаар тогтоож цус алдахаас сэргийлдэг. Тэр болгоны амыг утсаар боож буй аж.

13.20 минут. Бvхнийг ажиглаж суусан хятад сувилагч гэнэт ажилд орлоо. Ариутгасан мєстэй уусмал гаргаж ирээд саванд хийж байна. Бєєрийг эх биеэс салгаж дуусч буй бололтой. Орны цаахна бас нэгэн ширээ тавьж єнєєх уусмалтай саваа тавилаа.

13.33 минут. Євєрмонгол эмч бєєрийг хоёр алгандаа «тэвэрч», бэлтгэсэн уусмалд хийв. Мєстэй уусмалаараа бєєрийг угааж байна. Тvvнд «Монмэс» эмнэлгийн мэс заслын тасгийн эрхлэгч Л.Мишигдорж тусалсан.

13.49 минут. Бєєрний зураг авах гэж манай зурагчин Г.Эрдэнэтуяа, MN-25 дугаар телевизийн зураглаач Амгаа нар улайрна. Євєрмонгол эмч тэдэнд боломж олгох ажээ. Хvний бєєр том юм. Yхрийн давсаг шиг. Ємнє нь хvний бєєр ямар харсан биш юм. Их л шуналтай ажиглалаа. Єєхєнд боолттой байна гэж тєсєєлсєн бас тийм биш. Биеэс салгахад хvрэн улаан байсан. Угааж цэвэрлэсний дараа нэг тийм зэвхий саарал єнгєтэй болов. Бєєрний хоёр талд томоо хоёр судас байна.

Євчтєний биед тvvгээр нь холбож залгах байх гэж бодогдов. Энэ судсыг уртхан тайрах гэж хагалгаа жаахан удааширсан гэнэ. Хэрэв богино авчихвал залгаж оёход тєвєгтэй гэж эмч нар ярьж байсан. Энэ vед Жамбалжав эмч «Усанд байлгаарай. Тэвдэж байгаад унагаачихав аа. Болгоомжтой бай» гэсэн анхааруулга єглєє. Тэд бєєрийг хэд дахин ийн угааж, чимхvvрээр «хогийг» нь нарийвчлан тvvх аж. Yvний дараа єнєє нандин «эд»-ээ дєрвєн давхар самбай уутанд хийгээд мєсєєр хучлаа.

13.49 минут. Амьбєх эмч буцаад хагалгааны ширээнд ирлээ. Тvvний эзгvйд бусад эмч нар хагалгаагаа vргэлжлvvлээд бараг дуусгаж байв. 45 см урттай, булчинд хайлдаг утсаар бvсгvйн хэвлийг буцаан оёв. Энэ хооронд ширээнд дэх савтай бєєрийг Мишигжав эмч «асарч» байв. Бид тvvнд бєєрний манаач гэсэн нэр єгч амжсанаа энд дуулгая.

13.55 минут. Донорын хагалгаа vндсэндээ дуусч байна. Баасанжав эмч Хан докторын хамт дараагийн хагалгааг гардах ёстой. Нєгєє єрєєнд євчтєнийг унтуулж, мэдээ алдуулан хагалгаа хийхэд бэлэн болжээ.

Жамбалжав: Багш аа, та дараагийнхаа ажлыг эхэлж бай. Цэгээнжав бид хоёр оёдлоо хийчихье.
Баасанжав: Харин тийм. Наад хvнийг чинь хvлээгээд байна. Очиж єгєхгvй юм.

14.00 минут. Хан доктор хичээнгvйлэн ажиллана. Оёдол тавина. Тэр гардсан ажлаа нэг бvрчлэн дуусгадаг, айхавтар хариуцлагатай нэгэн бололтой. Тvvний ажил сая дууслаа. Жамбалжав, Цэгээнжав эмч хоёр сvvлийн оёдлыг тавив. Нэг гартаа чимхvvр, нєгєє гартаа загасны дэгээрхvv жижигхэн зvv бvхий хар хєх утсаар бvсгvйн хэвлийг оёлоо.

14.10 минут. Эмч нар дараагийн хагалгаандаа бэлтгэж гараа ариутгаж, дахин шинэ хувцас ємсєв. Кинонд гардагчлан асрагч, сувилагч нар vvнд нь тусална. Эмч нар гараа угаачихаад алчуур хvлээнэ. Хувцсаа ємсvvлж єгєхийг хараад гараа єргєєд зогсчих юм.

14.28 минут. Євчтєний хэвлийг цахилгаан хутгаар зvслээ. Цусыг нь тvлж тогтоодог юм байна. Энэ vед утаа гарч, хиншvv vнэртэв. Ямбатай шиг хvн бол хамраа дараад гараад гvймээр. Урсах цусыг арчина.
14.35 минут. Бид хэд тэсэлгvй гарсан. Амрах єрєєнд оров.

-Ямар эвгvй vнэр вэ?
-Аргагvй шvv дээ. Тvлж байгаа юм чинь. Уруул чинь тослогтож байна уу
-Харин тийм.
-Хvний тос байхгvй юу.

13.40 минут. Эхний хагалгааны єрєєнд тасгийн эмч нар иржээ. Донор бvсгvй сэрж байна. Тvvнийг тасагт оруулахаар тэргэн дээр аваад явлаа. Нэгэн сувилагчаас энэ vеэр саяын хагалгаанд хэдэн метр утас ороо бол гэж асуухад «Шархыг хаахад векрал гэдэг утас хэрэглэдэг. 45 см-ийнх. Ийм 11 утас хэрэглэсэн. Харин судас хаах жижиг утас 40 гаруй орсон. Энэ бол векрал шиг хайлахгvй” гэв.

15.50 минут. Нимгэнд самбайд боодолтой бєєрийг сувилагч эмч нарт єглєє. Судас байгаа хэсгийнх нь боолтыг задалж євчтєнийхтэй холбож эхлэв. Хоёр судсыг холбосны дараа буюу бєєрийг суулгасны дараа “хувцсыг” нь “тайлдаг” юм байна. Учир нь эрхтэнийг тасалгааны температурт байлгаж болохгvй, vхжинэ. Оёх явцад уутанд нь байн байн мєс хийж, гадна талаас нь хvйтэн уусмалаар «тэжээж» байлаа.

16.00 минут. Бєєрний судас холбох ажиллагаа vргэлжилж байна. «Судсаар нь цус хийх vv», «Хийхгvй бол цусаа хєргєгчид хадгалах хэрэгтэй». “Хан доктор цусаа дуслаар хийж бай гэнэ”.

«Гэхдээ тун бага доозоор хийгээрэй» гэж байна.

Энэ vед Жамбалжав эмч «Эгчийнх нь бие ямар байна» гэж асуулаа. «Сая vзсэн. Бие нь сайн, даралт нь хэвийн» гэхэд тэр «Хєдєлгєєн багатай байлгаарай. Шээснийх нь хэмжээ, єнгийг ажиглаарай» гэлээ. «Ойлголоо. Тэр унтаж байна аа»

16.12 минут. Євчтєний даралт 130 байснаа 119, зvрхнийх нь цохилт бас нэлээд буучихаж. Хэдий ухаангvй ч тvvний нvдний ухархайд нулимс тогтсон харагдана. Сувилагч арчсан ч дахиад л нулимс «цуглах» нь єрєвдєлтэй. 44 настай эмэгтэйн амь нас эмч нарын гарт. Наснаасаа арай л эрт бууралтаа юу даа... Євчин хvнийг ингэж дээрэлхэж, бусдын гарт оруулдаг муухай “увидастай” ажээ. Энэ хоёр эмэгтэй ихэр. Дvv нь єнгєрсєн жилээс гемодиализийн аппаратын хvчээр амь залгах болсон. Єнгєрсєн наадмаас хойш 100 гаруй удаа эл аппаратад оржээ. Ер нь бол 1997 оноос бєєр нь vрэвсэж, энэ нь даамжирч архаг дутагдалтай болсон гэнэ.

16.33 минут. Зvрхний цохилт 51, даралт нь бас буужээ. Цохилт бага байна. даралтаа бас нэмээч ээ. Зvрх муу ажиллаж байгаа юм биш vv. Эмч нар таван зэрэг багаж барин ажиллах нь сvртэй. Тэр эмэгтэйн хэвлийн хэсэгт 20 гаруй багаж «тонгочно». Есєн цагаас хойш ажилласан эмч нарт бид санаа зовлоо. Тэдний ємнєєс єлсєж, хєл чилж, ам цангав. Хан докторын хєлс харин ашгvй урсаад байхгvй юм аа. Сувилагч нар завсар зайгаар нь ядахдаа ус єгчихєж болдоггvй юм болов уу. Хоёр хагалгааны хооронд ганц аяга кофе уучихгvй дээ.

16.46 минут. Артери, венийн судсаа холбож дууслаа. Донорын бєєр нэмэлт судастай байсан тул тvvнийг хэвлийн ханын тэжээгч судсанд залгах болов. Мэргэжлийн хvний хэлснээр бол энэ нэлээд ур чадвар шаардсан хагалгаа болж байна.

17.17 минут. Бєєрєнд шээс ирлээ. Эмч нарын нvд сэргэж, дуу нь чангарч єрєєний уур амьсгал таатай боллоо. Тэд ажлынхаа эхний vр дvнг мэдэрч буй нь энэ. «Хєєе, даралт бага байгаа юм биш vv». Зvрхний цохилт 81, даралт 128 боллоо. Болж байна. Одоо тэдэнд шээс дамжуулах гуурсыг залгах л vлдлээ. Хан доктор маш нямбай оёх юм. Нvд ч гэж ёстой байна шvv. Ямар лут хараатай юм бэ.

17.20 минут. Судсаар хийж буй цусан дусал дууслаа. Євчтєнд дуслаар дахин цус залгав. Тvvний євчтэй бєєрийг одоо л авч хаях байх. Гэтэл авсангvй. Тэгэхээр дvv нь гурван бєєртэй болж, эгч нь ганцтай vлдлээ. Энд сонирхуулахад, ийм хагалгаанд хоёр удаа орсон дєрвєн бєєртэй монгол бvсгvй байдаг гэсэн. Харин гурван бєєртэй хvн манай улсад 20 гаруй байдаг тухай эмч нар ярьж байлаа. Мэдээж тэд Бээжинд бєєр суулгуулсан.

18.20 минут. Шээс дамжуулах гуурс буюу мэргэжлийн хэлээр шээлvvрээ залгаж дууслаа. Арван минутын дараа євчтєний шээс гарлаа. Шээс сайхан гарч байна. 200 гр боллоо. Алив єнгийг нь харья. Жаахан туяа байна шvv. Аргагvй дээ. Хvмvvсийн сэтгэл амарлаа. Энэ vед орчуулагч залуутай ийм яриа єрнvvлэв. Тэрбээр,

-Манайд бол єдєрт 10 гаруй ийм хагалгаа хийдэг. Гэхдээ оройн цагаар.
-Яагаад?
-Донор нь голдуу цаазаар авахуулах ял сонссон хvмvvс байдаг. Тэднийг єглєє vvрээр цааш нь харуулдаг. Тэгээд эрхтэнийг нь авна. Эмнэлэгт авчирна. Ингэсээр л vдээс хойш болчихдог.
-Маргааш єглєє нь хийж болохгvй гэж vv?
-Бєєрийг 24 цагаас удаан хадгалж болохгvй. Яаралтай суулгах хэрэгтэй.
-Ялын дээд хэмжээ сонссон хvмvvсийн ар гэрийнхнээс зєвшєєрєл авдаг биз дээ?
-Тэгэлгvй яахав. Тэд зєвшєєрвєл эрхтэнийг нь худалдаж авна.
-Уучлаарай, ямар vнэтэй байдаг юм бэ?
-Сайн мэдэхгvй ээ. Хоёр мянга гаруй доллар гэж сонссон шvv. Ер нь энэ хагалгааг манайд 20 гаруй мянган ам.доллараар хийдэг.

19.18 минут. Мэс ажиллагаа дууслаа. Монгол Хятадын хамтарсан баг Монголд анх удаа бєєр шилжvvлэн суулгах хагалгааг амжилттай хийлээ.
-Сэтгэгдэл ямар байна, Баасанжав эмч ээ?
-Сайхан байна. Яг л єєрийнх нь бєєр шиг ажиллаж байна.
-Таныг зvрхний Баасанжав л гэдэг. Гэтэл Та бєєр шилжvvлэх хагалгааг Хан эмчтэй гардаж хийлээ.
-Би зvрх судасны эмч. Судас залгах мэс засал учир ойр л доо.
-Жамбалжав эмч адармаатай бєєр таарлаа гэсэн. Энэ юу гэсэн vг вэ?
-Суулгахад тєвєгтэй, нэмэгдэл судлуудтай байсан.

Эмч нар нэг нэгэндээ баяр хvргэж гар барин vнсэнэ. Зургаа авахуулж байна. Их ажлын ард гарах сайхан. Тэд сая л нэг уужуухан амьсгаа авч харагдав. Єглєє уулзахад «Хагалгаа амжилттай болно оо, Шинжилгээ сайн хийсэн» хэмээн итгэлтэй хэлсэн ч тэдний сэтгэл зовж байсан нь илт. Хан эмч хєлсєє арчаад инээж харагдсан. Хагалгааны єрєєнєєс гарч тэд хувцсаа тайлж, гараа угаалаа.

Хэлэлцсэн юм шиг хамтдаа амрах єрєє рvv алхах нь нэг л сvртэй. Бvтэн арван цаг чєлєєгvй ажилласан тэд зєвлєхийн єрєєнд цэвэр ус ууж, хєлєє амраагаад бас л яарлаа. Тэднийг тэнд олон хvн хvлээж байгаа. Хоёр охины минь биеийн байдлыг энэ эмч нар л vнэнээр нь хэлэх учиртай хэмээн Дагвацэрэн гуайн харц тэднийг горьдоно. Энэ буурал 11 хvvхэдтэй гэнэ. Хоёр ихэр охин нь тав, зургаа дахь нь. Єглєєнєєс хойш хvлээлгийн єрєєнд хадагдсан хєєрхий ээжийн сэтгэл ч сая амарлаа.

-Та одоо харьж амар даа. Охид нь дажгvй. Хоёр хагалгаа амжилттай болсон.
-За, баярлалаа. Эгч нь энд жаахан байя. Миний охид азтай юм аа. Энэ эмч нар охинд минь амьдрал єглєє.

2006 оны гуравдугаар сарын 5. Ням гариг. 10.10 минут.
Эмч нар донор болоод євчтєнийхєє биеийн байдалтай танилцаад сэтгэл єндєр гарлаа. «Дvvдээ бєєрєє єгсєндєє баяртай байна» гээд эгч эмэгтэй нь инээж сууна. Тэднийг нэг єрєєнд сувилж буй. Yхлийн хаалганы бариулаас атгаад тавьсан Д.Оюунбилэг биднийг ороход тараг идээд сууж байсан. Тvvний царай ялимгvй цонхигор санагдав. Хагалгааны дараах эмчилгээ тvvнийг бусдын адил эрvvл болгоно.

10.35 минут. Эмч нар сэтгvvлчидтэй бардам уулзлаа.
Бєєрний архаг дутагдалд орсон бvсгvйг шээсний хордлогод орж амиа алдахаас Хятад, Монголын хамтарсан эмч нар аварлаа. Хэрэв хагалгаа хийгээгvй бол тvvнд 4-5 жилийн л нас байсан гэж тэд ярьсан. Гэхдээ манайд тун ч ховор гемодиaлизийн аппарат л тvvнийг ээжийнх нь дэргэд ийм хугацаанд байлгаж чадах байв. Ээж, охин хоёрын айдас ард хоцров. Охид нэг єндгєн эсийн ихрvvд тул эрхтэн нь жигтэйхэн сайхан тохирсон гэнэ. Эмч нар арван жилийн ємнє ийм хагалгаа хийснээ бас дурсаж байлаа. Хамгийн хатууг амссан нь гавьяат эмч Л.Жамбалжав. Євчтєний бие vнэхээр тааруу байсан тул тэр хагалгааны дараах эмчилгээг даагаагvй аж.

Манай улсад бєєрний архаг дутагдалтай 150 гаруй євчтєн байгаа. Тэдний 30 хувь нь ийм хагалгаанд орох учиртай. Хан докторын ярьснаар бол манай улсад жилд бєєр шилжvvлэн суулгах хагалгааг 50-60 удаа хийж байх ёстой гэнэ. Мєн ийм хагалгаа хийх болоод эмчилгээг гардах нэг л цогц тєв байх учиртайг тэр зєвлєв.

Жамбалжав эмч энэ хагалгааг амжилттай болгохын тєлєє олон жил ажиллажээ. Тэрбээр Хан доктортой хамт Бээжинд хоёр удаа хагалгаа хийсэн гэнэ. Тэгэхдээ энэ багийнхнаа дагуулсан ажээ.
Анагаах ухааны хvрээлэн, «Монмэс» эмнэлэг, Клиникийн гуравдугаар эмнэлгийнхний хамтарсан «Бєєр шилжvvлэн суулгах» тєслийн хvрээнд Монголд анх удаа хийсэн энэ ажил амжилттай боллоо. Тєслийн удирдагч хvний гавьяат эмч Л.Жамбалжав,

-Хvнд ажлын эхийг тавьж, энэ сайхан хамт олны хvчээр ард нь гарлаа. Ийм хагалгаа хийх боломж олгосон Анагаах ухааны хvрээлэн, Нэгдсэн гуравдугаар эмнэлэг, эмч нарын минь зардлыг дааж авчирсан «Монгол ньюс» ХХК-ийн Ерєнхий захирал Ц.Балдорж нарт баярлалаа. Мєн хагалгааны дараа уух дархлалын эмээр тусалсан Атарбаатар, Гэрэлмаа нартаа талархъя. Бээжинд бєєр шилжvvлэн суулгах хагалгаа хийлгэсэн энэ хоёр євчтєн маань єєрсдийн ууж байсан эмнээсээ єгсєн юм шvv. Энэ олон хvний дэмжлэгийг авч бид ажиллалаа. Ємнє нь бидэнд ийм дэмжлэг, бололцоо олддоггvй байв. ЭМШУИС-ийн Био анагаах дархлаа судлалын тэнхмийн доктор Батбаатар, магистр Пvрэвцэрэн нар бас тусалсан гэдгийг энд дуулгахад таатай байна гэлээ.

Манай улсад талх шиг хэрэгтэй байгаа бєєр шилжvvлэн суулгах хагалгаанд ашигладаг донор эрхтэний тохиргоо хийдэг лаборатори Клиникийн нэгдсэн нэгдvгээр эмнэлгийн харанхуй єрєєнд цоожтой, хэвтэж буйд харин олон хvн харамсаж байлаа.

_________________
crybaby

Ter Aldarsanaa ysotoi honshoortoi gar bna shuu,yoo lag lag.

_________________
I have no identity

Кофены хор уршиг хvний генээр тодорхойлогддог

(2006.03.13)


Зvрх судасны ажиллагаанд кофены vзvvлэх хортой нєлєє хvний генээс хамаарч харилцан адилгvй байдаг гэдгийг Харвард, Торонтогийн их сургуулийн эрдэмтэд тогтоожээ.
Кофены найрлагад ордог бодисыг элэгний P450 1А2 (CYP 1A2) цитохромын фер-ментvvдийн тус-ламжтай боловс-руулдаг. Боловсруулах хугацаа нь хvн бvрт харилцан адилгvй.

Судалгаанд зvрхний шигдээс болсон 2014, зvрхний ямар ч євчингvй 2014 хvнийг хамруулжээ. Тэдний дунд кофе хэрэглэх давтамжийн талаар санал асуулга явуулж, CYP 1A2 генийн шинжилгээ авчээ. Генийн судалгаанаас харахад инфаркт болж байсан хvмvvсийн 55, эрvvл хvмvvсийн 54 хувь нь кофег удаан боловсруулдаг.

Тэдний єдєрт 2-3 аяга кофе уудаг хэсгийн инфаркт болох магадлал нэг аяга кофе хэрэглэдэг хvмvvсийнхээс 36 хувиар их байжээ. Харин дєрєв ба тvvнээс дээш аяга кофе хэрэглэдэг хvмvvст зvрхний шигдээс болох магадлал 64 хувьд хvрсэн аж.

Харин єдєрт 2-3 аяга кофе уудаг, тvvнийгээ хурдан шингээдэг хvмvvсийн инфаркт болох магадлал нэг аяга кофе хэрэглэдэг хvмvvсийнхээс бага гарчээ.
Тиймээс ямар гентэйгээ мэдэхгvй хvмvvс кофег аль болох бага хэрэглэсэн нь дээр гэнэ.

_________________
crybaby

Хорт хавдрыг урьдчилан тогтоох арга боловсруулжээ

(2006.03.13)


Амны хєндийн хорт хавдрыг шvлсний тусламжтай оношлох хэрэгсэл бий болжээ. Энэхvv аргыг Дэвида Вонгийн удирдсан Калифорнийн их сургуулийн эрдэмтэд олон жилийн турш судалснаа саяхан танилцуулжээ.

Амны хєндийн хорт хавдартай хvмvvсийн шvлсний бvтцэд єєрчлєлт ордог. Энэ єєрчлєлтийг харьцуулж шvлсээр урьдчилан оношлох аргыг боловсруулжээ. Хорт хавдартай хvмvvст хийсэн сорилоор vнэний магадлал нь 82 хувьтай гарсан байна.

Судлаачдын vзэж байгаагаар энэ тєрлийн хавдар тусах магадлал 45-аас дээш насныхан, архи, тамхи хэрэглэдэг хvмvvст єндєр байдаг. Амны ємєн vv нь хурдацтай тархаж буй євчин бєгєєд Америкт л гэхэд энэ євчнєєр 30 мянган хvн євчилсєн, жилд найман мянган хvн нас бардаг байна.

Энэхvv євчнийг хожуу илрvvлснээр амь насаа алдах тохиолдол элбэг байдаг. Хэрэв євчнийг газар авахаас нь ємнє илрvvлж чадвал нас баралтыг бууруулж болно гэж судлаачид vзэж байгаа аж.

_________________
crybaby

Эртний монголчууд тархины мэс засал хийж байжээ

Н.САРАНГЭРЭЛ (2006.03.13)


Монголчууд 5000 жилийн ємнє зvv эмчилгээ хийдэг байжээ. Тvvнийг нь батлах чулуун болон ясан зvv, хvрэл шєвєг, халбаган толгойтой ясан савх зэрэг археологийн олдворууд ч цєєн биш байдаг гэж доктор Ш.Болд ярьсан.

Тэрбээр тvvхийн шинжлэх ухааны хувьд орхигдсон гэж болох уламжлалт анагаах ухааны тvvхийг судалж, олон сонирхолтой баримт сэлтээр энэ салбарыг баяжуулсан шинэ бvтээл туурвисан нэгэн. 2005 онд хамгаалжээ.

Монгол-Солонгосын дорнын анагаах ухааны тєвийн захирал, доктор Ш.Болд АУДС-ийн уламжлалт эмнэлгийн ангийн анхны тєгсєгч. Монголын уламжлалт анагаах ухааны тvvх сэдвээр шинжлэх ухааны докторын зэрэг

-Монголчуудын анагаах ухааны туршлага тун эртний уламжлалтай гэж олон хvн баталдаг ч чухам хэдий vеэс эхтэй бэ гэдэг дээр нэгдсэн ойлголтод хvрч чадаагvй байсан гэдэг?
-Уламжлалт анагаах ухааны тvvх ємнє нь тєдийлєн судлагдаж байгаагvй. Монголчууд ч хуучны хоцрогдсон гэдгээр євгєдийнхєє энэ ухааныг хэдэн жил бараг хаалттай байлгасан. 1990 оноос энэ салбар харьцангуй чєлєєтэй болж, судалж, ашиглах нь нээлттэй болсон. Гэхдээ тvvхийнх нь хувьд бус голдуу хэрэглээ, эмчилгээ талаас нь судалж байсан юм. Тийм болохоор миний бvтээл энэ чиглэлийн анхных гэж хэлж болно.

-Уламжлалт анагаах ухааны тvvхийг нарийвчлан тодруулахад хангалттай эх сурвалж, археологийн олдвор олон байв уу?
-Би 1998 онд Судас барьж оношлох аргын шинжлэх ухааны мєн чанар сэдвээр анагаах ухааны докторын зэрэг хамгаалсан юм. Бvтэн таван жил хийсэн ажлынхаа явцад тvvхийн судалгааны материал олныг олсон. Шинэ чулуун зэвсгийн гурав дахь мянган жилээс єнєєдрийг хvртэл vндсэндээ 5000 жилийн тvvхийг сєхєж vзлээ. Азаар энэ vетэй холбоотой тvvхийн сурвалж, археологийн олдвор манайд олон. Мєн Энэтхэгийн Дармасалад байдаг Далай багшийн нэрэмжит Тєвд эмнэлгийн судалгааны тєв, Япон, Солонгос, Тайланд, Тєвд, Хятадад судалгааны ажлаар очих боломж тохиож байсан.

-Монголд ийм судар хэр элбэг вэ?
-Намайг оюутан байхад хуучны ховор судар амархан олддог байлаа. Хvмvvс vзvvлээд, эсвэл зєвлєгєє авах гэж ирэхдээ ном авчирч єгдєг. Монгол бичгийг дунд сургуульд байхдаа сурсан, манж, тєвд, тод монгол бичиг гадарладаг маань тус болж тэдгээр ховор номуудыг сонирхон уншдаг болсон. Тэдний дунд Монголд битгийн хэл Тєвдєд ч ховор Тєвдийн анагаах ухааны тvvхийн ном олдсон. Ер нь Монголд ганц надад л байгаа байх. Тэр сударт Хvннvгийн vеийн ялангуяа Нирун, Жужаны vеийн монгол эмч нарын нэр, бvтээл хvртэл бий. Одоогоос 2000 жилийн ємнєх Хятадын анагаах ухааны алдартай зохиолд эмчилгээний аргуудын талаар тун сонирхолтой бичсэн байгаа. Манай эриний ємнєх V-VII зуунд монголчууд хvний тархинд мэс засал хийж байсан тухай болон Хvннv, Сянби, Жужан, Уйгар, Тvрэг, Их Монгол улс гээд тvvнээс хойшхи бvх vеийг хамарсан тvvхийг гаргах гэж оролдсон.

-Монгол эмнэлгийн оношилгооны гол арга нь судас барих уу?
-Оношилгооны арга олон янз. Тэдгээрээс сонгодог арга нь шээсээр оношлох. Судсаар оношлох хэцvv. Аяга сvvтэй цай уучих ч юм уу, эсвэл сэтгэл жаахан догдлоход л судас их єєр цохидог. Нєгєє талаар уламжлалт анагаах ухааны нэг онцлог нь судсыг заавал vvрээр барьдаг. Судрын хэлээр гадаад хvйтэн амьсгал дотогшоо ороогvй, дотоод бvлээн амьсгал гадагшаа гараагvй, хий шар бадгана буюу хvний биеийн vндсэн гол махбод тэнцвэрт харьцаанд байхад нь барьдаг.

-Судас барих монголчуудаас vvсэлтэй арга мєн vv?
-Судсаар оношлох арга анх vvссэн нь Хятад. Монголчуудын хувьд дом, заслын аргыг тvлхvv хэрэглэдэг байсан.

-Зvv, тєєнvvр эмчилгээг Монголоос гаралтай гэж уншсан санагдана?
-Зvv бол Хятадынх, тєєнvvр харин монголчуудаас гаралтай байж болох талтай. Тєєнvvр эрс тэс уур амьсгалтай, жилийн ихэнх улирал нь хvйтэн сэрvvн газарт vvссэн байх магадлалтайг Хятадын эртний анагаах ухааны алдарт зохиол Хуан ди нэйжин гэж тєвд сударт тэмдэглэхдээ умардын нvvдэлчдийн эмчилгээний гол арга гэсэн байгаа.

-Уламжлалт анагаах ухааны гол арга зvv, тєєнvvрээр эмчилж болохгvй євчин байх уу?
-Євчин гэдэг цаг хугацаа, орон зайтай холбоотой. Ямар ч євчнийг эрт vед нь л эмчлэх хэрэгтэй. Уламжлалт эмнэлгийн эмч нарын гол сурах “Ангаах ухааны дєрвєн vндэс”-т vр амь тасалдаг есєн євчин гэж байгаа. Тэр євчнvvдийг эмчилж чадахгvй.

-Чухам ямар євчин юм бэ?
-Хий амин судалд буусан, халуун даваа давах гэх мэтчилэнгийн євчнvvд ордог юм.

-Наад євчнийг тань ойлгохгvй юм байна?
-Жишээ нь, хvний судас хэвийн vедээ нэг амьсгалд таван удаа цохилдог. Энэ тоо арав хvрээд ирэхэд халууны даваа даваад эмчлэх аргагvй болчихжээ гэсэн vг. Нэг амьсгал аваад гаргахад судас нэг, хоёр удаа цохихыг хvйтэн ёроолд унана гэх зэргээр оношилдог юм.

-Таны уншсан судалсан дотор одоо хvмvvсийг ихээр тvгшээх болсон хавдрыг оношилж эмчилж байсан тухай баримт таарав уу?
-Практик талын эмчилгээний аргад монголчууд илvv байсан юм билээ. Єєрєєр хэлбэл, морь малнаас унаж бэртэх, гэмтэх зэргийг засах аргад гаргууд. Увсын Чандманий булшнаас тємрийн vеийн трепенаци бvхий дєрвєн гавлын яс олдсон. Трепенаци гэдэг нь ясны хєндий, яс-тархины суваг, гавлыг нээх мэс заслын ажилбар. Тэр нь дєрвєлжилсєн, бєєрєнхий хэлбэртэй єрємдсєн нvх. Гавлын ясны єрємдєлт нь дэлхийд нэлээд тархсан эртний мэс заслын нэг юм. Энэ олдворыг манай археологичид 1974 онд олсон юм билээ.

МЭЄ VII-III зуунд хамаарах олдвор. Тєвдийн анагаах ухааны алдартай эрдэмтэн Гэсэр Санжаажамц гэж хvний XVIII зуунд бичсэн зохиолд дуулга буюу тархины гавлыг нэвтлэх 35 арга нь Хор буюу эртний монгол нvvдэлчдээс улбаатай гэж байдаг. Yvнийг бас тугалгаар цоолох 35 арга гэж орчуулж болмоор юм билээ. Тиймээс заслын талын арга Монголд их сайн хєгжиж байсан юм билээ.

Хvннvгийн vед эмийн эмчилгээ тvлхvv хєгжсєн бололтой. Хvннvгийн хээр хоногсдын vрэл гэж байгаа. Би vvнийг Хvннvгийн нvvдэлчдийн vрэл гэж орчуулсан. Энд дєрвєн янзын найман жор байсан. Тvvнийг Тан, Сvн улсын сударт тэмдэглэж, жорынх нь задаргааг хийгээд бvх найрлагыг нь бичсэн байна лээ. Энэ бvхэн монголчууд зєвхєн нvvгээд, байлдан эзлээд явсан юм биш салбар салбарын шинэжлэх ухааныг хєгжvvлж байжээ гэдгийн баталгаа.

-Бариа заслыг тvлхvv хэрэглэж байсан тал байна уу?
-Даран бариа, илэн бариа, эвлvvлэн бариа зэрэгт монголчууд гайхамшигтай амжилт олж байсан юм билээ. Хуянтах, хий цусны хямрал болох, хєєрєх асуудал Монголд элбэг байж. Хvйтэн, сэрvvн уур амьсгалтай нутагт амьдардаг монголчууд халуун цустай. Ийм нєхцєлд хоол ундаа тохируулахгvй бол євчин олно. Yvнийг хануур, хатгуур, бариагаар эмчилдэг байсан.

-Чингисийн vед Монголын анагаах ухааны хєгжил ямархуу байсныг онцолж ярьж болох уу?
-XIII зуун буюу Чингисийн vед Монголд цэргийн эмнэлэг гайхалтай хєгжсєн. Ялангуяа дайны талбарт эмнэлгийн яаралтай тусламж vзvvлдэг олон арга байжээ. Жишээ нь, жанжин нум суманд оногдлоо гэхэд дайсны олзлогдсон цэргээр туршилт хийж хагалгаа хийдэг байжээ.

Энэ тухай Юань улсын “Хар татаарын хэргийн товчоон” зэрэг сударт бий. Том биетэй бод малыг эмчилгээнд хэрэглэдэг. Цэрэг шархатлаа гэхэд тэмээ алаад хэвлийд нь нvцгэлээд хийчихдэг байж. Хийг ашиглахаас гадна цус нь тогтдог. Одоо ийм аргыг хэрэглэхэд тvвэгтэй л дээ. Гэхдээ уламжилсан аргууд бий. Жишээ нь, сэвсээр ороох.

-Дотор эрхтэнд мэс ажилбар хийж байсан болов уу?
-Дотор эрхтэнд мэс ажилбар хийж байсан тухай баримт сэлт нэг их байдаггvй юм. Эрvvл байх, євчнєєс урьдчилан сэргийлэх талаар их анхаардаг, энэ талын ойлголт маш сайтай байсан юм билээ. Тиймээс яг энэ сэдвээр олон нийтэд зориулсан лекц унших гэж бэлтгэж байгаа.

-Ярих гэж бэлтгэж байгаа зvйлээсээ цухасхан ч бол хуваалцаж болох уу?
-Хvvхдийг эхийн хэвлийд байхаас нь хvмvvжvvлдэг байж. 1330 онд Хубилай цэцэн хаанаас Заяат хааныг хvртэл Монголын хааны ордонд бэлтгэж байсан зоогийн тухай “Идээ ундааны жинхэнэ товч” гэж хятад хэлээр бичсэн ном бий. Тvvнд жирэмсэн эх юуг идэх вэ, юуг идэж болохгvй вэ гэдгээс эхлээд яаж сэтгэл ариун байж хvvхдээ тєрvvлэх зэргээр монгол хvний яс чанарыг сайжруулах талын олон сонин зvйл байна.

-Юу идэж болохгvй вэ гэхээр одоогийн мєрддєгтэй тєстэй байна уу?
-Арай єєр л дєє. Судламаар юм их байна. Туулайн мах идэж болохгvй уруул сэтэрхий тєрнє. Ямааны мах сэрvvн чанартай тул тєрсєн хvvхэд уушигны євчнєєр євчлєх магадлалтай, ханиад шуухинаа амархан хvрнэ. Єндєг идэж болохгvй, яр шарх их гарна гэх зэргээр цэвэр практик ухаан. Тvvнээс гадна оюуны болон бэлгийн чалхыг удаан хадгалахын тулд яаж байсан тухай олон сонирхолтой зvйлийг ярихаар бэлтгэж байгаа. Монголчууд таван єнгийн идээ ундааг дєрвєн улиралд тохируулан хэрэглэж байсан аргыг ч хэлж єгье гэж бодож байгаа.

ЭРYYЛ АМЬДРАХ НУУЦААС
Манжийн Тэнгэрийн тэтгэсэн хаан 1711 онд тєрж, 1799 онд тэнгэрт хальсан. Тэрбээр зэвсгийн эрдэмд боловсрох, морь унах, уран зураг зурах, бичиг vсэгт суралцахаас гадна биеэ тордож, эрvvл амьдрах аргыг сайн судалж, амьдралдаа бодитойгоор хэрэгжvvлж чадсан хаадын нэг байлаа. Тvvний эрvvл амьдрах нууцаас дурдвал:

Уушигны хийгээ гаргаж, оруулах /єглєє, оройд цэвэр агаарт тогтмол гарч байх/, vе гишvvний хєдєлгєєн байнга хийх /биеийн тамираар хичээллэх, алхах, гvйх/ арван vргэлж, дєрвєн болохгvйг мєрдєж, тохиромжтойгоор биеэ тамиржуулна гэсэн байдаг.

Арван vргэлж гэдэг нь тогтмол хийдэг дасгал
1. Араа, шvд хєдєлгєх 2. Шvлсээ залгих
3. Чихээ илэх 4. Хамраа илэх
5. Нvдээ хєдєлгєх 6. Нvvрээ илэх
7. Хєлєє нугалах 8. Хэвлийгээ илэх
9. Yе мєчєє сунгах 10. Хошногоныхоо амсрыг хуних

Дєрвєн болохгvй нь:
1. Идэж байхдаа ярих 2. Хэвтэж байхдаа ярих
3. Архинд согтох 4. Єнгєнд шунах гэсэн дєрвєн зvйлийг хориглож,
амьдралдаа мєрдлєг болгож байсан тухай эртний сударт
тэмдэглэн vлдээжээ.

_________________
crybaby

Дэлхийн хvн амын даралт буурч байна

Б.БОЛДХҮҮ (2006.03.13)


Дэлхийн хvн амын артерийн судасны даралт буурч байгаа тухай Английн “Medical Journal” сэтгvvлд нийтэлжээ. ДЭМБ-аас 10 жилийн хугацаанд 21 орныг хамарч явуулсан судалгаа ийм vр дvн авчирчээ.

Хvн амын даралт буурахад эмийн vvрэг онцын нєлєєгvй гэнэ. Даралт буурах болсон шалтгааныг одоогоор нарийн тогтоогоогvй ч хоол тэжээлээс шалтгаалдаг байж болзошгvй хэмээн vзжээ. Нэг vгээр хэлбэл, хvмvvсийн давсны хэрэглээ багасч, хvнсний ногоо тvлхvv иддэг болсонтой холбож болох аж. Гэвч энэ дvгнэлт учир дутагдалтай.

Йельсийн их сургуулийн профессор Дэвид Кац “Forbes” сэтгvvлд єгсєн ярилцлагадаа “Хvмvvс фолат, кальци зэрэг амин дэмээр баялаг хvнс хэрэглэх болсон. Мєн жилийн дєрвєн улиралд хvнсний ногоо хэрэглэдэг нь нєлєєлсєн” хэмээжээ.
Артерийн судасны даралт буурах нь тєрєл бvрийн инфаркт, инсультын аюулыг багасгах сайн талтай юм.

_________________
crybaby

Рахитыг ялъя

Шинэчлэгдсэн: 2006-03-06 17:35:41 УБ


РАХИТ
АНУ-д аль 20-р зууны эхэн үед устаж үгүй болсон рахит хэмээх өвчин хоол хүнсний хомсдолоос болж үүсдэг өөр бусад өвчний хамт дэлхийн олон орны түүний дотор Монголын хүүхдүүдэд нүүрлэсэн аюул занал хэвээр байсаар л байна.

Нялх балчир үрсийн маань яг хэдэн хувь нь энэ өвчнөөр өвчилж байгаа тухай тодорхой тоо баримт байхгүй боловч ойролцоогоор нийт бага насны хүүхдийн 30 гаруй хувь нь рахит өвчний шинж тэмдэг болох майга хөл, Х-хөл болон гавлын ясны зөөлрөлтэй байна. Уг өвчнийг үүсгэж байгаа гол шалтгаан нь гэвэл хоол тэжээллэгийн болон нарны гэрлийн хомсдол юм.

Рахитыг ялъя

Ээж болгон бяцхан үрээ чийрэг байлгаж эрүүл саруул өсгөхийг хичээж үүнийхээ төлөө юу ч хийхэд бэлэн байдаг. Гэхдээ чухам юу хийх вэ?
Аливаа өвчнийг хүндрүүлэн эм бэлдмэлийг өгөхдөө тулахаараа тэр бүү хэл рахитаас сэргийлэн Д витамин өгөхдөө хүрэхэд ээж нарт ихэвчлэн ямар нэг гаж нөлөө өгөхгүй байгаа, элэг бөөрөнд нь нөлөөлчихгүй байгаа гэр зэрэг эргэлзэх сэтгэл төрдөг байна. Тэгвэл энэ талаар хамтдаа судалцгаая….

Энэ бол эхлэл

Бяцхан хүү эсвэл охин чинь гурав, дөрвөн сартай боллоо. Чухам энэ үед л рахит эхэлдэг юм. Рахиттай болж байгаагийн анхны шинж тэмдгүүд гэвэл: хүүхэд тайван бус, цочимтгой болох, ихэвчлэн унтаж байх үедээ давхийж цочдог. Амархан хөлөрдөг, ялангуяа хөхөө хөхөж байх үедээ шуудайтай цемент өргөчихсөн юм шиг л духан дээр нь хөлс бурзайж байдаг. Шөнө унтаж байхдаа мөн хөлөрч дэрлүүлсэн даавуу нь чийг даасан байдаг. Энэ нь хүүхдэд таагүй байдгаас үүдэн толгойгоо дэрэндээ байнга шөргөөж дагзных нь үс халзархад хүргэдэг. Дээр нь бас хэрэглэсэн живх, памперс нь хурц үнэртэй болж эхэлдэг ба энэ нь шээсэн дэх аммиакийн хэмжээ ихэссэнтэй холбоотой юм.

Уг өвчин хурдан даамжирдаг бөгөөд анхны шинж тэмдэг эхэлснээс хойш 2 долоо хоногийн дараа гэхэд л рахитны цэцэглэх үе шат руу орчихдог. Энэ үед зулайны ирмэг болон тархины заадлууд орчмоор яс зөөлөрсөн, хавирга, бугуйн яс (рахитны бугуйвч) зузаарсан байгаа нь эмчийн гарт мэдрэгддэг. Ясны бусад өөрчлөлт ч гарах тохиолдол байдаг. Танд мэдээж “дөрвөлжин” толгойтой, хавтгай дагзтай, хэтэрхий урт эсвэл өргөн духтай, майга хөлтэй хүүхэд хаа нэгтээ харагдаж л байсан байх. Энэ бүгд бол рахитны л үр дагавар. Рахиттай хүүхдүүд цус багадалтаас болоод ихэвчлэн цонхигор царайтай, амархан өвчлөмтгий байдаг. Ээжийнхээ хэнэггүй зан эсвэл витамин Д-д итгэл муутай ханддагаас нь болж хүүхэд ийм өндөр үнээр төлбөр хийх ёстой гэж үү.


Шарж болохгүй ээ.

Рахитын гол шалтгаан нь Д витамины дутагдал юм. Эхийн сүүгээр дамжин очих Д витамин тун өчүүхэн байдаг, гэтэл хоол тэжээлээр хэрэгцээтэй бүхнээ авдаг болтол өдий. Витамины бүтэц нь зөв зохистой хийгдсэн нэмэлт тэжээл хэрэглэдэг хүүхэд хангалттай хэмжээний Д витамин Д авдаг. Хүүхэд хэдий чинээ бага байна төдийчинээ өсөлтийн хурд их байж энэхүү гайхал витамины хэрэгцээ ихсэж байдаг. Энэ бол зөвхөн витамин гэж нэрлэгддэг боловч мөн чанартаа бол хүүхдийн яс, мөд ургах ёстой шүднийх нь эрдэсжүүлэлтэд оролцдог амин чухал гормон юм.

Үнэндээ гэхэд байгаль эх хүүхдийн бие организмыг өөрийнх нь Д витамины “үйлдвэрээр” хангаж өгсөн юм. Юу гэвэл нарны хэт ягаан туяаны гэрлээр арьсан дор Д витамин нийлэгжиж байдаг. Гэхдээ энэ механизм зөвхөн зуны улиралд бид үр хүүхдээ гар хөлийг нь ил гарган нарлуулж салхихуулж байх үед ажиллаж байдаг. Тиймээс ч зуны улиралд хүүхдэд Д витамин өгөхийг зогсоодог. Хүүхдийг нарлуулахын тулд зайлшгүй мэдэх шаардлагатай зүйлс байна.

Озоны давхаргын цооролтоос үүдэн нарны хэт ягаан туяа хортой нөлөө үзүүлэх болж ялангуяа нялхсын эмзэг арьс энэхүү туяанд ямар ч хамгаалалтгүй болох нь тодорхой билээ. Тиймээс нарны гэрэлд хүүхдийг шууд шарах явдлыг эрс хориглох нь зөв бөгөөд зөвхөн 10-11 цагийн хооронд эсвэл үдээс хойш 15 цагаас хойш сүүдэрт байлгах нь зүйтэй юм. Зарим ээж нар витамин Д-ийн нийлэгжүүлэлтийг нэмэгдүүлэхийн тулд хүүхдээ кварцын гэрлээр шарж болох уу гэж асуудаг.

Ямар ч тохиолдолд тэгж болохгүй. Хэт их сульдаанд орж рахит хүндэрсэн хүүхдэд эмч нар хүүхдийн биеийн байдлаас хамаарч кварцын гэрлийн эмчилгээг хугацаа, гэрлийн хүчийг тусгайлан тооцоолж хийдэг. Тиймээс танай гэрт кварцын гэрэл байдаг ч гэсэн түүнд хүүхдээ шарж хэрхэвч болохгүй. Хүн ам олноор суурьшсан агаарын бохирдол ихтэй хот суурин газар нарны гэрлийн хомсдлоос, хөдөө орон нутагт хоол тэжээлийн хомсдлоос Д витамины дутагдал үүснэ.

Витамин өгье

Хоёр төрлийн витамин Д байдаг. Д-Д2 (ургамлын гаралтай) болон сүүлийн үед гарч ирсэн амьтны гаралтай Д3.
Усан уусмал хэлбэр нь тосон, шахмал бэлдмэлийг бодвол биед шингэхдээ хурдан бөгөөд үйлчилгээгээ удаан барьдаг давуу талтай. Усан уусмал хэлбэртэй витамин Д3-г хэрэглэхдээ цайны халбага буцалсан усанд дусааж уулгана. Өдөрт хэрэглэх тун нь эмчилгээний болон урьдчилан сэргийлэх журмаар хэрэглэж байгаагаас хамаарч өөр байдаг. Эмчилгээний тунг эмч тогтоох ба урьдчилан сэргийлэх зорилгоор дараах тунгаар хэрэглэнэ. Үүнд:


3-4 долоо хоногтой гүйцэд нярайд, эрүүл агаарт байнга байдаг 2-3-аас өмнөх насны хүүхдэд өдөрт 500-1000МЕ (1-2) дуслыг уулгах

7-10 хоногтой дутуу нярай, ихэр хүүхэд болон амьдралын нөхцөл дорой айлын бага насны хүүхдэд өдөрт 1000-1500МЕ (2-3 дуслыг) уулгах

Зуны нартай өдрүүдэд эмийн тунг өдөрт 500МЕ (1 дуслаар) багасгаж өгч болно

Жирэмсний хугацаанд жирэмсэн эхийн өдрийн тун 400МЕ эсвэл жирэмсэний 28 дахь долоо хоногоос эхлэн өдөр бүр 1000МЕ хэрэглэнэ.

Насанд хүрэгсдэд хоногт 500-1000МЕ (1-2 дуслыг) хэрэглэнэ.

Хоол тэжээлийн зүйлээр А витаминыг хангалттай хэмжээгээр авч чадахгүй байгаа тохиолдолд витамин А+Д3 бэлдмэлийг хэрэглэх нь үр дүнтэй. Эдгээр аминдэм нь бие биеийнхээ үйлчилгээг дэмжихээс гадна бие махбодод нэг нэгнийхээ илүүдэл бий болохоос урьдчилан сэргийлж байдаг онцлогтой. Урьдчилан сэргийлэх зорилгоор:

4 долоо хоногтойгоос 12 сартай хүүхдэд өдөрт 2 дуслаар уулгана

12 сараас дээш насны хүүхдэд өдөрт 3 дуслаар уулгана

Насанд хүрэгсэд өдөрт 3 дуслаар 2 удаа ууж хэрэглэнэ.

Та эдгээр витаминыг Монос-Улаанбаатар ХХК-ий эмийн сангуудаас авч болно.

Бэлтгэсэн: Монос
Лавлах утас: 314533

_________________
Д.Давгадоржыг магтан дуулья

ovoo er yumaa... bayar xvrgey Aldarsanaad...

_________________

_________________
All nights served © 2012

goy medeeleluud oruuljee. Aldarsanaad bayar hurgey.

_________________
...

zugeer gants 2 guriigeed l bolno shuu dee

_________________
I love wrestling

doh iig hezee emchildeg boloh bol.

_________________
i am no1

eregtei hun erhteniihee uzuuriin gaduurh nimgen arisiig awahuulsan buyu circumcise hiilgesen bol DOX haldah magadlal 60% bagasah talaar shine neelt mayagiin yum shuugiad ehlew.. gol tailbar ni ter arisnii dotor tald ni baidag nimgen heseg ni DOX virus newtreh gol zam boldog yum gene..




src: http://www.channelnewsasia.com/stories/ ... 09/1/.html

circumcision gedeg chini teerhiig ni ogtloh biz dee. nimgen aris awah bish bh aa.

_________________
http://t8m8r.wordpress.com