#AsuultSambar :

AS is now Mobile! iOS & Android App-г суулгаарай!
It is currently Sep.03.14 5:18 am

All times are UTC + 8 hours


Asuult.NET & Mongolduu.com Facebook Page:




Post new topic Reply to topic  [ 105 posts ]  Go to page Previous  1, 2, 3, 4, 5  Next
Author Message
 Post subject:
PostPosted: Dec.09.04 4:00 pm 
Offline
Хэлээд баршгvй их цолтой
Хэлээд баршгvй их цолтой
User avatar

Joined: Oct.08.04 1:35 pm
Posts: 475
Location: Монгол орондоо
Солонгосын эртний Когурё улсын нэрийг хятад хэлээр гаоли-高丽 гэдэг.Монгол хэлэн дэхь гуулин гэдэг нэр нь хятад хэлний гаолигийн сунжирсан дуудлага биш уу?Европийн Corea,Korea зэрэг нэр нь Когурё нэрнээс үүссэн.


Share on FacebookShare on TwitterShare on RedditShare on TumblrShare on Google+
Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: May.24.05 1:58 pm 
Offline
Нутаг Нугын Шvтээн Гишvvн
Нутаг Нугын Шvтээн Гишvvн
User avatar

Joined: Mar.22.04 6:53 pm
Posts: 793
Location: ELECTRO EARTH-ийн электрон омог
end xunnugiin talaar ih zuil bichijee. tanar modun shaniyu etsgiigee alj haan shireend suusniig medeh blgui. shaniyu gej haan gesen utgatai ug genee teriig yag bataltsan notolgoo bdag boluu?


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Jun.09.05 2:03 pm 
Offline
Хөдөлмөрийн Гавъяат Гишvvн

Joined: Nov.12.04 2:03 pm
Posts: 2430
Location: UB
traffic wrote:
Gantshan tureg bish buh tuv aziin nuudelchdiin uvug gevel unend iluu niitsene. Hunnugiin bulshiig maltaad uzehed orshuulah yos zanshil ni turegtei bus Mongolchuudtai adilhan baidag ni batlagdsan .


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Jun.09.05 2:06 pm 
Offline
Хөдөлмөрийн Гавъяат Гишvvн

Joined: Nov.12.04 2:03 pm
Posts: 2430
Location: UB
Hardel wrote:
End iim neg barimt baina.Ene bol mongol aimgiin garal uusliin talaarh hamgiin battai barimt.
Dunhu aimag Xiongnugiin Maodun shanyutai baildaj yalagdaad 2 huvaagdaj butraad Wuhan,Syambi 2 aumag bolson.Syambi ni suuld huchirhegjij mandaad Baruun tiish nuusen Umard Xiongnugiin uldegdeliig oortoo negtgeed hojim huchirheg Toba aimgiig uusgej ih govios umnuh buh nuudelchdiig negtgeed Umard hyatadiig ezelj Umard Wei buyu Toba Wei ulsiig uusgesen.Govios aragsh nutaglagch Joujan aimag Tobag dagalgui uldsen Tuuhend taliin deeremchid gej gardag.Tobagiin uldegdel ni Kidan,Kumosi 2 aimag.
Wuhan ni hoishoogoo nuugeed zurchid ugsaanii Shivei nartai niilj oorsdiigoo Mengu Shivei gej nerlesen.Ene ni mongol hemeeh ner tuuhend temdeglegdsen anhnii tohioldol.Tan ulsiin tuuhend baidag shig sanaj bna.
Mengu shivei ni Kidan gurnii ued magadgui Turegiin ued Shivei naraas salj odoogiin gurvan goliin savd irj suusan.Magadgui ene ni Ergune hungiin domog bolon Borte choniin domogtoi ch holbogdoj medne.Mon Mengu shivei ni ergune mornoor nutaglaj baisniig bodoltsoh heregtei.Mongol aimag ni Chingisees umnu tal nutagt bish oit heereer(ooroor helbel ashiggui bus nutag,busad aimguudtai hariltsaand suuld orson uchiraas tedend ashiggui nutag onogdson.Uuneesee garahiin tuld Mongolchuud horsh zergeldeeh Mergid,Tataaruudtai shiruuhen temtseldej baisan baidag.ene bol minii huvid hamgiin unemshiltei, batalgaatai tuuh.Bas neg barimt helehed 10-r zuund mongoliin nutagt hamaaragdaj baisan nutag Kidanchuud oglogchiin heremiig barisan baidag(magadgui kidanii tuslamjaar mongolchuud barisan ch baij bolno).Getel ter ued Mongol ni Kidanii bureldhuund ordoggui baisniig bodoh heregtei.Kidanuud als umardad herem barih yamar shaardlag baiv.Kidanuud umardiin daisagnagch Zun-bu aimguudiin esreg hil daguugaa tsergiin zotiulalttai olon herem barij baisan.Mongolchuud Kidantai daitaj baigaagui harin ch nairsag hariltsaatai baisan.Kidan mongol 2 neg garaltaig tailbarlahad ene bas neg bichhen barimt.Bid Xiongnugees bish Dunhugaas garaltai.Maodun shanyu bol manai daisan baij magadgui yum.
herev hyatad survaljiig unen zov gej uzeh yum bol Hardel gishuunii zov.
gehdee hunnugiin bureldhuund donghu,sumbe nar bsn gedgiig bodoh heregtei.
iim daraalal hiij boloh yum
donghu.
sumbe. wuhuan
jujan buyu nirun,toba,umard wei
kidan(kumosi+si) olon shiwei aimguud (mengwu shiwei)
MONGOL
nirun toba umard wei kidan nar mongol heltei baisan n togtoogdson .(ooroor yarival odoonii mongol hel donghu nariin helees garaltai.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Jun.09.05 2:09 pm 
Offline
Хөдөлмөрийн Гавъяат Гишvvн

Joined: Nov.12.04 2:03 pm
Posts: 2430
Location: UB
Hardel wrote:
tsagaan hermees hoish nutaglaj baisan nuudelchidiin talaar hyatad survaljuudaas oor bichgiin survalj barag baihgui gej bolno.Tiimees tuuhiig todorhoiloh oor neg zam ni archaeologiin sudalgaa bolon ugsaatnii zuin barimt materialuudiig haritsuulan sudlah bolon survaljiin medeetei haritsuulah yum.Uugeer bol Xiongnugiin orshuulgiin zan uil butets 12r zuunii mongolchuudiinhaas iheehen oor baidgiig durdah heretgtei.Syambi bulsh gej yamar baisniig odoogoor hen ch togtoogoogui baigaa.Ooroor helbel Xiongnu bulshnaas yalgaj chadahgui baigaa.Syambichuudiin nutaglaj baisan nutag ni odoogiin mongol ulsiin nutgaas gadna buyu odoogiin Ovormongoliin Zuu-Ud aimag,Shiliin goliin zarim heseg,Jinhene nutag ni hyatadiin lyaoning muj bolj baina.Tendees yamar mayagiin zuil ilerch baigaag bid medehgui baigaa.Hyatadiin archaeologichidtoi holboo helheegee saijruulj baij l ene talaar medeh bolomjtoi.Hyatad survaljid Tobagiin garliig temdeglehdee:Toba ni Xiongnu bolon Syambi aimguudiin dundaas garsan aimag gesen bii.Ene ni ch barag unen baih.Uchir ni Tobagiin anh garch irsen nutag ni huuchin Syambigiin nutag buyu Shar mornii hondiigoos garsan baidag.Gehdee Toba nar Maodung ooriin ovog deedes gej uzeed tuuniig ihed magtan durdsan baidag.Mon hyatad survaljid Toba nariin ulger domogt Maodunii magtaal mayagtai yum baisan gedeg.Wuhanii hoish nuusen Mengu shivei nariin tuuhend temdeglegdeh bolson 10-r zuund mongolchuud genet hoinoos garch irsen,Borte chono,Ergune hungiin domog zereg ni yamar neg baidlaar holbootoi met sanagdaad bna.Aan tiim Mengu shivei ni Tan ulsiin sudar gedeg deer baidag gesen shig sanaj bna,Har mornii dund ursgalaar nutaglaj baisan.Harmornoos Onon morniig jaahan ogsood Hamag mongoliin nutag.Ene zam Borte choniin nuudliin zam bish uu?Zamdaa hangalttai olon ih ust gol mornuudiig gatlah bolno gedgiig ch tootsoh heregtei.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Jun.09.05 2:28 pm 
Offline
Хөдөлмөрийн Гавъяат Гишvvн

Joined: Nov.12.04 2:03 pm
Posts: 2430
Location: UB
Biotechnology wrote:
Ug n hunnu nar chin aduu ene tertei hamt orshuuldag n mongoltoi adilhan gedeg bish bilyy? Hunnu, sianbi negent adilhan hu bolhoor zan yil n ijil baisan biz.

Joujan-iig Nirun gedeg baisaniig Syhbaatar geed erdemten batalsan baidag baihaa. Yynees gadna Sudriin Chuulgand mongolchuud n urd n Nirun gedeg nertei baisnaa daisand daragdaad hoogdson gedeg busuu. Teheer Joujan l Nirun bolj taaraad bgaan.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Jun.09.05 2:29 pm 
Offline
Хөдөлмөрийн Гавъяат Гишvvн

Joined: Nov.12.04 2:03 pm
Posts: 2430
Location: UB
Hardel wrote:
Mongol bulsh Hunnu bulshnaas ih oor l doo.Hunnu bulsh bol ih tom hemjeetei(2 jiliin umnu Arhangain Hanuin goloos 16 meter gun bulsh oldson)gazar deerh chuluun daraas ni golchlon dugui helbertei baidag.Harin tomoohon noydiinh ni dorvoljin baidag biluu ugui biluu?.Iheehen ed olgiin zuil tuunii dotor aduu uher maliin yas gardag.Neeree haanaas duulsnaa sain sanahgui baina.Syambichuud nohoi shutdeg tiimees ted uhegsedee daguulj nohoi hamt hiideg gej sonsson.Harin Mongol bulsh bol jijig hemjeetei deed tal ni 2 meter gun,ihenh ni 1 meter gun daraas chuluu ni tegsh ontsogt helbertei.Odoonii bidnii bulshtai tun tostei.Mongol bulshiig yalgah gol shinj temdeg ni honinii bogtos shagai daguulan hiideg.ed olgiin zuileer yadmag.Harin Hunnu bulshnaas yu l bol yu gardag taltai.Gehdee ihenh Hunnu bulsh(barag 90 huvi ni gej duulsan)iig Wuhan Syambichuud tonochihson gedeg yum bilee.Magadgui olon jiliin yavtsad oorchlogdson baij boloh l yum.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Jun.09.05 2:34 pm 
Offline
Хөдөлмөрийн Гавъяат Гишvvн

Joined: Nov.12.04 2:03 pm
Posts: 2430
Location: UB
bm wrote:
hunnu nar heseg hesgeer iish tiish nuuj tarhah bolosn ued ihenh n baruun tiish nuujee. harin 1 heseg n altain nuruug davj baruun uragsh nuuj ehleed sogd g dovtolj tendee heseg baisnii daraa dahin uragsh nuuj hoid enetgeh ruu orj Kushanii haant ulsiig sonoojee. edgeer hunnu nariig tsagaan hunnu gedeg.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Jun.09.05 3:50 pm 
Offline
Asuult Precious Member
User avatar

Joined: Dec.23.02 3:43 pm
Posts: 4731
Ш.Сухбаатарын их гое ном байдаг юм. хятад архиваар их явчихсан ганц туухч хуннугээр буур тасарчихсан...


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Jun.09.05 3:58 pm 
Offline
Asuult Precious Member
User avatar

Joined: Dec.23.02 3:43 pm
Posts: 4731
археолог-н хурээлэнгийн багш нартай 2001 онд архангай аймгийн ихтамирт хунну булш малтаж байхад их л сайхан санагдаж байлаа. Манайхан хуннуг их тасарсан нуудлийн соел иргэншилтэй. хятадтай худалааны нягтарсан гун харилцаатай монгол терхт хумуус байсан гэж удаа дараагийн эрдэм шинжилгээний ажилдаа баталах гээд байдаг ч, гадаадууд монголын хунну булшнаас европ терхтэй гавал гаргаж ирээд дургуй хургээд байдаг юм.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Jun.28.05 11:14 pm 
Offline
Өсөх Ирээдvйтэй Гишvvн
Өсөх Ирээдvйтэй Гишvvн

Joined: Jun.28.05 9:38 pm
Posts: 4
no no balainuudaa tuuhee ta nar dutuu unshsan baina turkuud chini mongolchuudiin darlald baisan baihgui yu darlal ch bishee mongolchuudiin door baidag baisiin tegeel ter heden ug ni adilhan bas turkuud zalbirahdaa mongolchuud bitgii ireesei gej zalbirdag odoonii tarin ni hurtel mongol geed ortson baidag mongol turkees garaltai boltloo l 80jil zugeer turkuud mongold zahiragdaad joohon tostei zuiltei bolson gesen


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Jun.29.05 12:01 am 
Offline
Asuult Precious Member
User avatar

Joined: Dec.23.02 3:43 pm
Posts: 4731
byrbtramar wrote:
no no balainuudaa tuuhee ta nar dutuu unshsan baina turkuud chini mongolchuudiin darlald baisan baihgui yu darlal ch bishee mongolchuudiin door baidag baisiin tegeel ter heden ug ni adilhan bas turkuud zalbirahdaa mongolchuud bitgii ireesei gej zalbirdag odoonii tarin ni hurtel mongol geed ortson baidag mongol turkees garaltai boltloo l 80jil zugeer turkuud mongold zahiragdaad joohon tostei zuiltei bolson gesen

chamd ingej helsen hun chine tegvel saihan sh**dag gar baihnee!!!
turkuud arab pers angli germany-n darlald baisan yumchine chinii helsneer bol...
za turk ch yahav. Турк -ТУЮРК 2-г ялгаж салгаарай.
ТVРЭГ угсаатан арвин бегеед агуу том юм. Одоогоор ХЯтадын уйгуурууд, Киргиз, Таджик, АЗербайджан, Узбек, Казах, Тува, Туркууд бол Туюрк яах аргаггуй мен. Монгол гэж байхгуй байхад Тvргийн хаант улс бужигнаж явж. харин тэдний засаг захиргаанд дор монголчууд байсан уу гэдэг бол баталж харуулах том асуудал.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Jun.29.05 9:07 pm 
Offline
Эзэрхийлэн Эзлэгч Гишvvн
Эзэрхийлэн Эзлэгч Гишvvн

Joined: Apr.24.05 12:05 pm
Posts: 957
Location: Somewhere in Ulaanbaatar
Ш.Сүхбаатар биш Г.Сүхбаатар юм бишүү! Монголын түүхийн дээж бичиг Улаанбаатар 1992 гээд 4 дэвтэр ном байгад шиг санагдаж байна. Тгээд бас саяхан гарсан Монголын түүх гээд 5 том боть ном ямар үнэтэй юм бээ! Уг нь үнэхээр чамбай хийсэн ном байнлээ. Олж уншаарай (Номын сан энээ тэрээгээс) Хүннүгийн тухай ихийг бичихийг хүсэвч миний бие энэ оройжингоо шивч үл чадюу


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Jun.30.05 5:41 am 
Offline
Asuult Precious Member
User avatar

Joined: Dec.23.02 3:43 pm
Posts: 4731
г. сух баатар гэж байна аа. гэтэл Ш, Ша гэж хочилогдсон 2 Сухбаатар байх юм. Ша нь 4 ойрдын туух, их бичиг судлаач юм билээ


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Jun.30.05 10:42 am 
Offline
Эзэрхийлэн Эзлэгч Гишvvн
Эзэрхийлэн Эзлэгч Гишvvн

Joined: Apr.24.05 12:05 pm
Posts: 957
Location: Somewhere in Ulaanbaatar
Тийм байхаа, тэр Монголын түүхийн дээж бичиг номны 1-р дэвтэр дээр Хүннүгийн тухай их сонирхолтой мэдээлэл байдаг юмаа, Би тэр Монголын түүх гэснэ номноос Хүннүгийн уеийг нь Скайнердаад энд тавих гэсэн юм, Мод туслахгүй биз!


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Jun.30.05 1:36 pm 
Offline
Asuult Precious Member
User avatar

Joined: Dec.23.02 3:43 pm
Posts: 4731
yaj?


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Jun.30.05 3:31 pm 
Offline
Эзэрхийлэн Эзлэгч Гишvvн
Эзэрхийлэн Эзлэгч Гишvvн

Joined: Apr.24.05 12:05 pm
Posts: 957
Location: Somewhere in Ulaanbaatar
Эцэстээ Дунху (Дорнод Ху байх тээ!) ч бай Хүннү ч бай бүгд бидний өвөг дээдэс аймаг байсан хийгээд, бид бүгд Шанюгийн удам гэвэл утгагүй асуудал, Жишээ Их хааны дайсан гэгдэх Татар, Мэргид аймгийн хүн хэдэн арваараа өнөөдөр амьдарч байгааг дурьдвал одоогийн Монгол нутагт Дунху нар ч амьдарч байна,

Тэгээд ч манай нүүдэлчин ард түмэнд яг өөрсдийн гээд бичсэн зүйл тэр цагт байгаагүй, бүгд л хятад эх сурвалжаас авсан, тэд юу гэж л Хүннүчүүдийг магтав гэж!

Монголд нутагт бол маш олон овог аймгийн нүүдэлчид байсан бөгөөд нэг нь хүчирхжээд нөгэө хэдийгээ нэгтгээд л байсан бгаа юм, тэгэхээр Түрэг болон Монгол угсаатнууд яах аргагүй нэг бөгөөд Туркууд биднээс үүссэн эсвэл Монгол Түркээс үүссэн гэж хэлэх аргагүй юм! Түүнийг мэдэх ч аргагүй биз! Хүннүгийн үе ч бай , Сянбигийн үеч бай аль аль уед Монгол Түрэг угсаатнууд амьдарч л байсан. Харин зарим уед нэг аймаг нь товойн гарч ирэхэд нөгөө аймаг нь зугтан нүүж байсан гэдэг. Үүний жишээ бол Европруу нүүсэн Хүннүчүүд юм, Үүнтэй адил зарим нэг Түрэгүүд одоогийн Туркын зүг нүүхдээ, уусаж холилдож тийм арай өөр угсаатан үүссэн байх! Гэхдээ хэл гэдэг бол том соёл учир зарим нэг хэл яриа нь үнэхээр адилхан Жишээ сандал, ширээ, дэвтэр, чихэр, хавирга, саах, арслан, хүч гэх мэт маш олон үгс нь хоорондоо адил!


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Jul.01.05 12:15 am 
Offline
Asuult Precious Member
User avatar

Joined: Dec.23.02 3:43 pm
Posts: 4731
эцсийн эцэст бид нар бугд л африк-с л гаралтай гэдэг биз дээ. :mrgreen:

гадаадууд монголын нутаг дэвсгэр дээр оршиж байсан нуудэлчин овог аймаг улсуудыг Ереесее монголын евег гэдэггуй юм аа... :??:


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Jul.02.05 12:19 am 
Offline
Эзэрхийлэн Эзлэгч Гишvvн
Эзэрхийлэн Эзлэгч Гишvvн

Joined: Apr.24.05 12:05 pm
Posts: 957
Location: Somewhere in Ulaanbaatar
Мулдашевын хүн мичнээс үүсээгүй гэж номыг уншсан уу Тумурб


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Sep.16.05 8:43 pm 
Offline
Хөдөлмөрийн Гавъяат Гишvvн

Joined: Nov.12.04 2:03 pm
Posts: 2430
Location: UB
-------------------------------------------------------------originally Posted by Khaliunaa ta------------------

Аюулын харанга
ШУА-ийн Археологийн хvрээлэн, Монгол-Францын тєв хамтран “Монгол дахь Европын археологийн судалгаа: Шинэ нээлтvvд ба судалгааны зарим асуудал” сэдэвт олон улсын бага хурлыг єнгєрєгч баасан, бямба гаригт “Чингис” зочид буудалд зохион байгууллаа. Хурлыг Франц улсаас Монгол Улсад суугаа Онц бєгєєд Бvрэн эрхт Элчин сайд Н.Шапvи удирдаж, ШУА-ийн ерєнхийлєгч Б.Чадраа болон АНУ, БНТУ-ын Элчин сайдууд, гадаад, дотоодын нэртэй эрдэмтэд оролцож, Францын Дорно дахины хэл соёлын их сургуулийн ерєнхийлєгч, Нvvдлийн соёл иргэншлийн судалгааны хvрээлэнгийн захирал, нэрт монгол судлаач Жак Легран уригдан ирж илтгэл тавилаа.

Харамсалтай нь Ерєнхий сайд Ц.Элбэгдорж, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны сайд П.Цагаан нар vдийн зоогонд урилгаар оролцож, эрдэмтэн мэргэдтэй санал бодлоо солилцох байсан ч огт vзэгдсэнгvй. Ерєнхий сайд нь цаг завгvй байж гэхэд соёл хариуцсан сайд нь амалсан юм бол оролцож болмоор доо.

“Єнєєгийн байдлаар Монгол Улсад гадаадын арав гаруй орны археологийн баг судалгаа явуулж байгаагаас Франц, Турк, Германы судлаачдын баг амжилтаараа тэргvvлж байна. Судалгааны 5-6 боть ном гаргалаа. Монголын цєєхєн археологичид сvvлийн жилvvдэд 300 гаруй єгvvлэл, 40 шахам ном хэвлvvлсэн нь ч багагvй амжилт” хэмээн Археологийн хvрээлэнгийн захирал Д.Цэвээндоржийн мэдээлснээр бага хурал эхлэв.

Тvvний дараа индэрт гарсан Yндэсний тvvхийн музейн захирал А.Очир археологийн дурсгалыг хамгаалах явдал чухлаар тавигдаж байгааг хєндлєє. Уул уурхайн компаниуд ямар ч судалгаа, шинжилгээ хийлгvйгээр газрыг ухаж сэндийлж байгаа нь тvvхийн vнэ цэнэтэй олон дурсгалыг хєнєєх аюулын харанга дэлдэж байна гэж тэр онцоллоо. Орхон голын хєндийд л гэхэд 50 гаруй уурхай ажиллаж байгаа аж. Бас хvмvvс хулгайгаар булш бунхныг ухаж тонох, мэргэжлийн бус байгууллагууд археологийн судалгаа хийх сонирхолтой болсон зэргийг ч дурдсан. “Археологийн олдворыг олохоосоо хадгалж хамгаалах нь илvv чухал шvv. Афганистан зэрэг Азийн зарим оронд тvvх дурсгалын олон нандин бvтээлийг устгасан гашуун тvvхийг санаарай” хэмээн профессор Ж.Легран сануулна билээ.

“Оросын нэрт эрдэмтэн Козловын удирдсан экспедиц Ноён уулнаас тvvхийн асар vнэ цэнэтэй олдворууд илрvvлсэн. Гэтэл одоо тэр уулыг Бороогийн уурхай бvхэлд нь ашиглах зєвшєєрєл авсан гэсэн. Маш олон дурсгал сvйрлийн ирмэгт ирлээ. Yvнд Археологийн хvрээлэн анхаарал тавьж байна уу” гэсэн МУИС-ийн багш, доктор Д.Тvмэнгийн асуултад Д.Цэвээндорж “Ноён бол их том уул. Бороогийнхон булш бунхангvй зарим газрыг нь ашиглах юм. Бидний судалгаагаар эртний дурсгалтай гурван том ам Ноён ууланд байгааг тогтоосон. Хамгаалалтад авах талаар орон нутгийнхан сайн анхаарч єгєхгvй байна. Тиймээс бид яаравчилж энэ жилээс судалгааны томоохон экспедиц тэнд ажиллуулахаар болж байгаа” хэмээн хариулж байв.

“Монгол бол тэр чигээрээ археологийн орон юм” гэж Оросын нэрт эрдэмтэн А.П.Окладников нэгэнтээ хэлсэн гэдэг. Харин монголчууд бид тvvнийгээ нээж илрvvлхээсээ ємнє устгаж, vгvй хийхэд хvрсэн нь энэ цєєхєн жишээнээс тодорхой байнам. Энэ талаар тєр, засгийн тvвшинд аюулын харанга дэлдэх цаг нэгэнт болсон мэт санагдана.

Хvннvчvvд суурьшмал амьдралтай байсан уу?

Ийм санааг ноён Жак Легран гаргасан юм. “Архангай аймгийн Гол модонд хийж байгаа Франц-Монголын археологичдын зарим нэг олдворыг ажиглаж байхад хvннvчvvд газар тариалан, гар урлал эрхлэн суурьшмал амьдарч байгаад яваандаа нvvдлийн аж ахуйд шилжсэн юм болов уу гэсэн таамаглал дэвшvvлж болох мэт бодогдсон” хэмээн тэр тодотгосон. Мєн тэрбээр Монголын эртний тvvх заншлыг судлахын тулд нvvдэлчдийн байлдан дагуулж, эзлэн тvрэмгийлж байсан бусад улс оронд ч археологийн далайцтай судалгаа, шинжилгээ явуулах хэрэгтэй гэж бодож явдгаа илэрхийлсэн.

Тvvний дараа Монгол, Францын хамтарсан археологийн экспедицийн захирал Жан Пол Дерош, Монголын талын зохицуулагч Ерєєл-Эрдэнэ нар Гол модонд хийсэн малтлагаар Хvннvгийн тvvхтэй холбоотой ямар олдворуудыг илрvvлээд байгаа талаараа танилцуулсан. Энэ газарт Монголын нэрт эрдэмтэн Ц.Доржсvрэн 1954-1957 онд анх малтлага хийж байжээ. Харамсалтай нь 1957 онд малтлагын газарт ихээхэн хэмжээний нуралт vvссэнээс ажлаа зогсоосон юм байна.

Харин хоёр орны хамтарсан баг 2000 оноос эхлэн энд ажиллаж эхэлжээ. Францын Гадаад хэргийн яам болон ивээн тэтгэгч компаниудын хєрєнгє мєнгєєр энэ ажлыг хийж байгаа аж. 400 га газрыг хамарсан энэ газарт хийсэн урьдчилсан судалгаагаар 400 гаруй булш байгаа нь илэрсэн бєгєєд одоогоор 15-д нь малтлага хийгээд буй юм байна. “Малтлагын vеэр барилгын чулуу, мод их хэмжээгээр гарч байгаа нь бидний гайхлыг тєрvvлдэг. Мєн зарим булш нэлээн тоногдсон байдалтай олдсон. Бидний таамаглаж байгаагаар бол Хvннvгийн булшийг сяньбичууд тонож байсан бололтой” гэж ноён Дерош онцлон дурдаж байсан. Харин Ерєєл-Эрдэнэ Гол модны хєрс нь чийг ихтэй тул хvний яс маш муу хадгалагдсан байна гээд гол тєлєв залуу хvний шарил олдож байгаа нь тэднийг зориуд хороосон болов уу гэсэн таамаглал дэвшvvлэхэд хvргэж байна гэв. Нялх хvvхдийн толгойг лоолиор цоо цохиж хороосон нь ингэж хэлэхэд хvргэсэн бололтой. Мєн хvмvvсийг модон хашлаганд оршуулаад дээгvvр нь шавраар хучдаг байсан нь тун сонин баримт гэсэн.

Эрдэмтэн Д.Цэвээндорж хурлыг хааж vг хэлэхдээ хvннvчvvдийн талаар хэд хэдэн сонирхолтой баримтыг дурдана лээ. “Хvннv нарыг Сvннv гэж нэрлэх ёстой, хятад сурвалжид тийм байдаг гэдэг эрдэмтэд бий. Миний бодлоор Хvннv гэдэг зєв. Монгол гэдгийг хятадууд Мэнгv гэж бичдэг. Тэглээ гээд бид улсаа Мэнгv гэдэггvй

биз дээ. Гол модонд Хvнvйн гол гэж бий. Хvний гол гэсэн утгатай. Ойролцоо нь Хануйн буюу Хааны гол гэж бий. Газар орны нэрсээс ч аваад vзсэн Хvннv гэх нь зєв.

Ноён уулын Хvннvгийн булшнаас 118 гэзэг vс гарсан. Yvнийг шинжлэхэд халх, солонгос хvний гэзэгтэй их тєстэй байсан. Энэ нь хvннvчvvд турк биш монгол гаралтайн нэг нотолгоо. Одоо хvртэл бид Хvннvгийн бичгийн дурсгалыг олж чадаагvй. Тамга бол олддог. Хvннv нар бичигтэй байсан нь гарцаагvй. Харин тийм баримтыг олох нь археологич бидний эрхэм vvрэг юм” гэж тэр ярьсан юм.

1220 онд Хархорумыг улсын нийслэл болгожээ

Yvнийг яг таг тогтоох азтай завшаан манай судлаачдад тохиосон байна. Монгол-Германы хамтарсан экспедиц 1999 оноос эхлэн Хархоринд ажиллаж байгаа ажээ. Тэд 54 см урттай, 34 см зузаантай, 28-50 см єргєнтэй боржин чулуун хєшєєний хэсгийг Эрдэнэзуугаас олсон юм байна. Хоёр талдаа бичигтэй энэ хєшєєний нангиад бичээсийг судлаач Мєнхбаяр уншиж чаджээ. Есєн мєр, 97 ханз vсгээс бvрдэх энэ бичээст бvтэн єгvvлбэр бараг байхгvй юм байна. Гэхдээ “15 оны цагаан луу жилд Хархорумыг улсын нийслэл болгосон” гэсэн нэгэн чухал мэдээлэл энд байжээ. 1206 онд Тэмvvжинг Чингис хаанд єргємжилсєн vеэс хойш тоолбол энэ нь 1220 оны цагаан луу жилд тохиож буй аж.

Хархорум хотын туурийг малтаж байхад илэрч байгаа олдвороос vзэхэд монголчууд дан ганц мах иддэг хvмvvс биш байжээ гэдэг нь тодорхой боллоо гэж судлаач У.Эрдэнэбат илтгэлээ эхлэв. Учир нь Хархорум хотод амьдарч байсан хvмvvс нvцгэн улаан буудай, хивэг багатай арвай, овьёос, аму буюу шар будаа, улаан буудайг тариалж хоол хvнсэндээ хэрэглэж байсныг тогтоосон байна. Тэр битгий хэл вандуй, шош, маалинга, алим, дарсны vзэмний vр хvртэл олдсон ажээ.

Хєшєє цайдамд хийж байгаа малтлагын талаар Монгол-Туркийн хамтарсан археологийн экспедицийн судлаач, ШУА-ийн Археологийн хvрээлэнгийн профессор Д.Баярын тавьсан илтгэл тун сонирхолтой байлаа. Хєшєє цайдам Тvрэгийн vеийн дурсгалаараа алдартайг бид мэднэ. 1891 онд оросууд, 1909 онд францчууд энд судалгаа, шинжилгээ хийж байжээ. 1958 онд Билэг хааны тєрсєн дvv Кvлтегин жанжны онгоныг Орос-Монголын хамтарсан экспедиц судалсан юм байна. Туркийн олон улсын хамтын ажиллагааны удирдах газрын (ТИКА) тусламжаар 1997 оноос хойш хамтарсан экспедиц энд ажиллаж эхэлжээ. Тэдний нэг гол амжилт нь Хєшєє цайдамд булш бунхан биш тахилын онгон л бий гэдгийг тогтоосон явдал ажээ. Мєн Билэг хааны бичигт хєшєєг сэргээн засварласан байна. Хамтын судалгаагаар Хєшєє цайдамд найман томоохон дурсгал байгааг илрvvлсэн гэнэ. Ємнє нь дєрвєн дурсгал бий гэж vздэг байжээ.
“Билэг хааны онгоныг нурж унаснаас хойш ч энд тахилга хийж байжээ. Тахилгын идээ шvvсэнд єргєсєн хонины ясны vлдэгдлийг ажиглахад одоогийн бидний ууц тавьдаг ёстой маш тєстэй байна. Тvрэгийн ноёд, жанжин, Монголын хаад,ихэс дээдсийн шарил ер олддоггvй. Харин Хvннvгийн vеийн язгууртны булш бунхан олддог. Yvнээс нэг дvгнэлт хийж болмоор санагддаг юм. Хvннvгийн ихэс дээдсийн шарилыг тонож дээрэмдэж байсан нь хожмын хаад, ноёдод vvнээс сэрэмжлэх бодол тєрvvлсэн болов уу. Тиймээс дээдсийн оршуулгыг маш чанд нууцалж хийдэг болсон байх” хэмээн тэрбээр ярьсан.

Эзэн Чингисийн vед монголчууд бурхны шашныг шvтдэг байв уу?

Бага хурлын vеэр эрдэмтэн Ж.Легран, Д.Баяр нартай уулзаж тавьсан илтгэлтэй нь холбогдуулан цєєн асуултад хариулт авсан юм.
-Та тvvхч, хэл шинжээч хvн. Археологийн салбарыг бас сонирхдог хэрэг vv?
Ж.Легран: -Тийм ээ, би тvvх, хэл шинжлэл, антропологийн талаар судалгаа явуулдаг. Археологи бол миний судалдаг салбар биш. Гэхдээ сvvлийн vед энэ талаар нэлээн сонирхож байна. Монгол-Францын хамтарсан археологийн экспедицийн нэг гишvvн нь болсон. Гэхдээ хурал, зєвлєлгєєн, маргаан мэтгэлцээнд оролцох маягаар ажиллаж байна.
-Хvннvчvvд суурьшмал амьдралаас нvvдлийн аж ахуйд шилжсэн гэсэн сонин санааг Та хэлсэн. Yvнийгээ тодруулахгvй юу?
Ж.Легран: -Археологийн олдворууд л намайг ингэж хэлэхэд хvргэсэн гэх vv дээ. Гэхдээ vvнд маш сайн судалгаа хэрэгтэй. Хєдєє аж ахуйн чиглэлийн эрдэмтэд ч vvнд анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй гэж бодож байна.
-Хархорины малтлагын vеэр ємнє нь Єгєєдэй хааны ордон гэж vзэж байсан туурийг бурхан шашны сvм хийд байжээ гэж тогтоосон хэмээн тvрvvн нэг илтгэлд єгvvлсэн. Тэгэхээр Чингисийн эзэнт гvрний vед монголчууд буддын шашин шvтдэг байсан гэсэн vг vv?
Д.Баяр: -1948-1949 онд Орос-Монголын хамтарсан экспедиц энэ барилгыг малтаж Єгєєдэй хааны ордон гэж дvгнэсэн юм. Тэр vед ч шашны холбогдолтой эд зvйлс их гарсан юм билээ. Yvнийг хожим Эрдэнэзуу хийдийг барих vеийн эд зvйлс байж гэж vзсэн байдаг. Гэтэл бидний хийсэн сvvлийн vеийн судалгаагаар тэр шашны зvйлс XIII зууны vеийн эд болох нь тогтоогдсон. Тэгэхээр Єгєєдэй хаан ордон дотроо тийм их бурхан, шvтээнтэй байсан уу, эсвэл сvм хийд байсан хэрэг vv гэсэн эргэлзээтэй асуулт тавигдаж байгаа юм.
Ордон гэж vзэж байсан тэр барилгын урд талд том чулуун яст мэлхий байдаг. Тэр яст мэлхийний нуруун дээр байсан бичигт хєшєєний хэсгvvд олдоод байгаа. Тэр бичээст энд том сvм суварга босгож, олон бурхан байрлуулсан гэж єгvvлсэн байдаг. Тэгэхээр сvм хийд байсан гэж vзэхэд болохгvй зvйлгvй болчихоод байгаа. Энэ нь цаашдын нарийвчилсан судалгаанаас илvv тодорхой болох байх гэж бодож байна.

_________________
J.S.Bach - Passacaglia


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Oct.15.05 4:39 pm 
Offline
Ахмад Гишvvн
Ахмад Гишvvн

Joined: Oct.17.03 6:46 pm
Posts: 568
Location: Samos island
Хуанхье шаньюн үед Хүннү гүрэн Хятадын хараат улс байсан авч тэнхрэн өөдөлж удалгүй Хан улсаас салан тусгааралж хүчирхжээ!


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.24.06 2:29 pm 
Offline
Нутаг Нугын Шvтээн Гишvvн
Нутаг Нугын Шvтээн Гишvvн
User avatar

Joined: Mar.22.04 6:53 pm
Posts: 793
Location: ELECTRO EARTH-ийн электрон омог
Gaoli gedeg chin hujaa nar solongosig heldeg
korea gedeg bol gorya ulsiin ues tegj nershih bolson


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.24.06 6:31 pm 
Offline
Гишvvн
User avatar

Joined: Jan.11.06 9:38 pm
Posts: 2869
Location: In Samsara, Mannussa
Солонгосын хувьд анх Тангуны байгуулсан улс нь Го-Жосеон тэгээд Когурёо, улмаар гурван улсын эрин Пакче, Шилла, Когурёо үүнийг дараа Корёо гэж улс байсан. И Сон Ге гэдэг нөхөр Корёогийн сүүлчийн хааныг түлхэн унагааснаар Жосеоны түүх эхэлсэн. Жосеон нь 1910 онд байхгүй болсноор Солонгосын хаант төр дууссан.

Тэгэхээр Korea нь Когурёогоос гарав уу Корёогоос гарав уу? Түүнчлэн Солонгосууд яагаад өөрсдгийгөө Жосеон гэж дуудахын оронд Хангул гэж дууддаг юм бол?

Миний бодлоор Korea гэдэг нэр нь Корёогоос гаралтай болов уу. Тухайн цагт Монголчууд Солонгосруу дайран орж улмаар их эзэнт гүрний үед Солонгосын тухай мэдээлэл Өрнөдөд очсон байх. Тиймээс Корёо гэдэг үгнээс Korea- гэж өрнөд танигдсан байх. Когурёогийн хувьд энэ улс нэлээд эрт үед оршиж байсан тул Өрнөдөд эл улсын тухай мэдээлэл хомс байсан биз ээ

_________________
Namo! Namo! Namo!


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Aug.28.06 12:38 pm 
Offline
Нутаг Нугын Шvтээн Гишvvн
Нутаг Нугын Шvтээн Гишvvн
User avatar

Joined: Mar.22.04 6:53 pm
Posts: 793
Location: ELECTRO EARTH-ийн электрон омог
XYHHY-chudiin soyol er ni undur bsan bna. hediigeer nuudelchin geh ch tarialan erheldeg bsan bna. deer ni hejaanuud hurtel ter soyoliin zarimiig avsan bdag.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Sep.03.06 9:56 pm 
Offline
Гишvvн
User avatar

Joined: Jan.11.06 9:38 pm
Posts: 2869
Location: In Samsara, Mannussa
Nuudelchin bolon suurin irgenshilt humuus biye biyenteigee hezee ch zohicoj amidarch chaddaggui bailaa, tednii huvid soyolyn solilcoo haricangui baga bsan buguud, soyol geheesee cerge dainy strategiig suurin irgenshilt ulsuud ihevchlen avdag baij,

_________________
Namo! Namo! Namo!


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Feb.25.07 10:39 pm 
Offline
Гишvvн
User avatar

Joined: Jan.11.06 9:38 pm
Posts: 2869
Location: In Samsara, Mannussa
1. Хүннү улсын байгуулагдсан түүх
Хүннү нар МЭӨ 2000 –аад жилийн тэртээгээс Төв Азийн өргөн уудам нутагт нэр гарч, хөрш зэргэлдээ овог аймгуудыг нэгтгэн, МЭӨ 209 онд хүчирхэг улс байгуулан мандаж байсан Монгол угсаатны нүүдэлчин аймаг юм. Эрдэмтэд Хүннү нарыг эрхлэх мал аж ахуй, соёл, зан заншил, хэл, удам угсаа, нийгэм эдийн засгийн байгуулал зэрэг угсаатны бүхий л шинжээрээ Монголчуудын эртний өвөг дээдэс мөн болохыг баталсан билээ. Хүннү улс байгуулагдахаас өмнө Хүннү нар одоогийн Монгол улсын нутаг, Хятадын ордос Хавиар голлон сууж байжээ.
МЭӨ III зууны сүүлчээр Монгол нутагт Хүннү аймгуудыг нэгтгэсэн хүчирхэг улс байгуулагджээ. Хүннүгийн олон аймгийг нэгтгэн төр, улсыг эмхлэн байгуулсан хүн бол Түмэн Шаньюйн хүү Модун Шаньюй1 /МЭӨ 209 -174 онд хаан суусан/ юм. Тэрээр эцгийн Хятадад алдсан ордос нутгийг эргүүлэн авчээ. Мөн умард зүгийн нүүдэлчин олон аймаг дин-лин, зүүн хөрш дун-ху нарыг удаа дараагаар нэгтгэн, баруун зүгийн аймгуудыг довтолж байжээ. Модун шаньюйн үед Хүннү гүрний шинжтэй болж Хан улстай эн зэрэгцэх болов. Модун МЭӨ 200 онд хятадийн 300 мянган цэргийн довтолгоог няцаан Хан улсын хаан Гао-ди-ийг(206-194) Пинчин хот (одоогийн Дайтун) орчимд долоо хоног бүслэн байлдаж, Хүннү нар энэ тулаанд Хан улсаас эрс хүчтэйгээ харуулжээ. Үүний дараа МЭӨ 198 онд Хан улс Хүннү улстай найрамдлын гэрээ байгуулжээ. Энэхүү гэрээ ёсоор Хан улс, Түмэн газрын Цагаан хэрмээс хойшхи газрыг хүннүгийн хаан захирахыг хүлээн зөвшөөрсөн ба хэрмээс урдахь хэсгийг Хан улсын хаан захирахыг Хүннү улс мєн зєвшєєрчээ. Энэ тухай Хан улсын нэгэн айлтгал бичигт: " Урт хотоос (Цагаан хэрмээс) хойш нум сум барьсан улс Шаньюйн цаазийг дагасугай. Урт хотоос дотогш дээл малгайт улсыг би захирсугай " гэж Хан улсын хаан хүлээн зөвшөөрсөн гэжээ. Үүнээс гадна Хан улс жил бүр Шаньюйд алт, магнаг торго, тариа будаагаар алба барих үүрэгтэй болжээ. Ийнхүү Хан улс 50-иад жилийн турш Хүннүд алба барьж байжээ. Модун шаньюйн үед Хүннү гүрний нутаг дэвсгэр ємнє зүг цагаан хэрэм, ордос нутаг, умард зүгт Байгаль нуур, баруун зүгт Ил тарвагатай, Синьзян, дорно зүгт хойд Солонгос хүртэл уудам их болжээ.
Хүннү улс мандал бадралынхаа үед /МЭӨ II зуун/ дорно зүгт Солонгосын хойг, өрнө зүгт Балхаш нуур, Арал тэнгис хүртэлх улс үндэстэнүүдэд нөлөөгөө тогтоосон бөгөөд баруун зүгийн орнуудаар дамжуулан Ромын БНУ-тай харилцаж байв. Хүннү улсын дотоод эдийн засаг, аж ахуйн байгууламж нь сонгодог нүүдлийн иргэншил дээр тулгуурлан хөгжиж, гадааддаа худалдааны Их Торгон замыг хянаж байсны хувьд тухайн үедээ улс төрийн нэр хүндээр Ази тивд оройлж, их гүрэн буюу империйн хэмжээнд хүрч очсон юм.


2. Хүннү гүрэн бутарч мөхсөн нь

Хүннү гүрэн эдийн засгийн нэгэн бат бах суурин дээр үүсэж тогтсонгүй, харин хүннүгийн язгууртан нарийн зэвсгийн хүчээр нэгтгэсэн, хоорондоо холбоо хэлхээ султай, нийгмийн янз бүрийн шатанд байсан аймгуудийн хэврэг нэгдэл байжээ. Ийм учраас Хүннү гүрэн удаан хугацаагаар оршин тогтнож чадсангүй. Зэвсгийн хүчээр нэгтгэсэн олон аймаг хүннүгийн захиргаанаас гарахыг тэмүүлэн ямагт тэмцэл хөдөлгөөн өрнүүлж байснаас гадна, хүннүгийн язгууртны дотор эрх мэдлээ булаацалдсан тэмцэл улам хүчтэй єрнєж байв. Энэ нь Хүннү улс задрахын бас нэгэн шалтгаан болжээ. Хан улс өөрийн умард хөршийн байдал ийнхүү тохигүй болсныг ашиглан түүнийг сулруулах, бүрмөсөн бут зохих арга явууллагыг улам идэвхтэй явуулжээ. Үүний нэг жишээ нь МЭӨ 140-86 он хүртэл Хан улсын төр барьсан У-ди хааны үед Хүннүг ганцаардуулах нарийн боловсруулсан бодлогыг явуулжээ. Т
Хүннү нарыг ордос нутгаас хойш хєєж, тэнд "Таван харьяат улс" гэгч нэрийн дор нүүдлийн иргэдийг авчран суулгаж, хннгийн өмнө захын үржил шимтэй хэсэг нутгийг халхавч болгон хувиргажээ. "Түүний сайн эр тариаланг булаав" гэж Хан улсын нэгэн сайд хаандаа айлтгаж байснаас үзэхэд хүннү нарыг газар тариалангийн гол нутгаас нь салгасан ажээ. Хан улс Хүннүгийн зүүн хөрш Солонгосийг дайлж, Хүннү, Солонгосын хэдэн халхавч газрыг байгуулж, Хүннү улсын зүүн этгээд мөрийг тасалжээ. Мөн Хүннүгийн баруун талд байсан Фергана хавийн хавийн Давань улсыг Хан улс эзлэн Дорнод Туркстаныг дайлж Үсүнь нартай холбоо тогтоож "Хүннү улсын баруун мєрийг…" тасалжээ. Энэ бодлогийн үр дүнд "Шаньюй сая ганцаар болоод говиос хойш газарт хол зайлж дөрвөн хязгаарт хэрэггүй болов" гэж мөнхүү сайд айлтгалдаа бичжээ. МЭӨ 50 орчим онд хүннүгийн язгууртаны тэмцэл улам хурцдаж нэгэн зэрэг таван шаньюй сууж дотоодийн самуун улам даймжирч, нэгдэл нь суларч, задарч байжээ. Энэ үед хүннүгийн язгууртаны дунд үзэл бодлын Хятадад дагаар орох, тусгаар тогтнолоо хамгаалах гэсэн хоёр урсгал гарч, эдгээр урсгалыг ах дүү Чжи-чжи, Хуханье толгойлж үүний үрээр МЭӨ 53 онд хоёр хэсэг болон бутарч Хуханье тэргүүтэй хэсэг нь Хан улсын харьяат болж говийн урд гарч Цагаан хэрмийн араар нутаглах болжээ. Чжи-чжи тэргүүтэй хэсэгт Хүннүгийн ихэнх нь байсан боловч Хан улс ба Хуханьегийн цэргийн довтолгоонд байнга нэрвэгдэн шахагдсаар байсан тул Чжи-чжи шаньюй сүүлдээ зөвхөн өөрийн харьяат цэрэг ардаа авч баруун зүг нүүдэллэж Алтайн нуруу хавиар нутаглаж, Хүннү улсын харьяанд урьд нь байсан Гяньгүнь зэрэг аймгүүдыг дахин өөртөө нэгтгэн авчээ. Тэгээд Үсүньтэй удаа дараа байлдаж байсан Кангюй улстай холбоо тогтоож Үсүнь ба Хятадын єнгєлзєлийн няцааж байжээ. Мөн үед Хан улс Хүннү улсыг бүрмөсөн устгах зорилгоор дайтаж, уг тулаанд Чжи-чжи алагджээ. Түүний харьяат Хүннү нар алс өрнө зүгт зайлан нүүхнэд хүрсэн нь IV-V зууны "Их нүүдэл" хэмээн түүхэнд тэмдэглэгдсэн том үйл явдлын эх үүсвэр нь болжээ. Хан улсын хараат, Цагаан хэрмээс өмнө нутаглаж байсан Хүннү нар Хан улсын элдэв бодлогийн эсрэг тэмцэл өрнүүлж, улмаар хоорондоо зөрчилдєн дотроо Өмнөд Хүннү Умард Хүннү гэж хоёр хэсэгт хуваагджээ. Өмнөд Хүннү говиос ургаш нутаглаж, Хятадын хараат улс болжээ. Харин Умарт Хүннү тусгаар байдлаа хадгалж үндсэн нутагтаа үлджээ. МЭ 37 онд Умарт Хүннүгийн 58 аймаг Өмнөд Хүннүд дагаар орж Умарт Хүннүгийн байдлыг улам доройтуулав. Энэ байдлыг Хан улс ашиглан ӨмнӨд Хүннүтэй хүч хавсран урд талаас нь довтолж, урьд Хүннүгийн захиргаанаас нэгэнт гарсан Сяньби, Дин-лин, Үсүн зэрэг аймууд зүг бүнээс нь хавсран цохижээ. Умарт Хүннүгийн зарим хэсэг нь баруун зүг нүүж, гол хэсэг нь МЭ 93 онд Сяньбид эзлэгдэн тус улсын харьяанд оржээ. Ийнхүү 300 гаруй жил тєв азид ноёрхож байсан Хүннү гүрэн мөхжээ.



Хүннү улсын оршин тогтнож байсан цаг хугацааг хураангуйлан үзүүлбэл:

МЭӨ 209-93 он –Хүннү гүрэн
Умард Хүннү –МЭӨ 53 –МЭ 93 он
МЭ 48 он –Умард, Өмнөд болж салсан
Баруун тийш нүүсэн Хүннү нар 93 -469 он
Замд үлдсэн Хүннү нар –Юэбань 99 -488 он
Өмнөд Хүннү гүрэн –МЭӨ 53, 93 –МЭ 215он
215 -304 онд Өмнөд Хүннү нар Нахиадын Умард Вей, Цинь улсад харъяалж байсан.
304, 318 -349 онд Чжао улс болж байсан
407-431 онд –Ордост Ся улсон тогтсон
400-460 онд –Ганьсу мужид Хэси улс болон тус тус тогтож байжээ.

_________________
Namo! Namo! Namo!


Top
 Profile  
 
Display posts from previous:  Sort by  
Post new topic Reply to topic  [ 105 posts ]  Go to page Previous  1, 2, 3, 4, 5  Next
Энэ сэдэвийг FB зарлах

Who Likes This Topic on Facebook? 


All times are UTC + 8 hours


Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest


You cannot post new topics in this forum
You cannot reply to topics in this forum
You cannot edit your posts in this forum
You cannot delete your posts in this forum
You cannot post attachments in this forum

Search for:
Jump to:  




Copyright Asuult.NET © 2000-2014.
Administrative Contact: Khundaga Khurelbaatar [hundaga@hotmail.com]
Tel: 1-888-303-4927, Fax: 1-888-406-2264.
Powered by phpBB © 2000-2014 phpBB Group.