#AsuultSambar :

AS is now Mobile! iOS & Android App-г суулгаарай!
It is currently Dec.20.14 9:44 pm

All times are UTC + 8 hours


Asuult.NET & Mongolduu.com Facebook Page:




Post new topic Reply to topic  [ 12 posts ] 
Author Message
PostPosted: May.10.06 12:55 am 
Offline
• ISIA Member ***
User avatar

Joined: Sep.06.03 4:30 am
Posts: 4016
Hurs sudlaliin shinjleh uhaanii talaar end yriltsatsgaay.

_________________
www.suuder.com


Share on FacebookShare on TwitterShare on RedditShare on TumblrShare on Google+
Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: May.10.06 6:00 pm 
Offline
Тод Гишvvн
Тод Гишvvн
User avatar

Joined: Jan.05.03 9:29 pm
Posts: 76
Location: tsenher sormuusan dor...
Humuunlegiin erdem shinjilgeenii baga hural deer MUIS-iin 3n huuhed hen gelee dee, Ulaanbaatariin hursnii talaar ih sain sudalgaa yavuulsnaaraa iltgel taviad 1d orson sayhan. Ter orj ireed jaal bichihguin bhda


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Nov.02.06 6:54 pm 
Offline
Хэлээд баршгvй их цолтой
Хэлээд баршгvй их цолтой
User avatar

Joined: Sep.04.06 6:44 pm
Posts: 490
Location: Chinii hajuud
Manai naiz zaluu odoo end Austria ulsad ooriinhoo master ajilaar gunii usnii bohirdoliin talaar sedev songoj bichij bgaa sh de ug ni ih sonirholtoi l bdag yum bn lee tegeed ch horsnii pH ene teriig hemjeed l bohidoliin hemjee ene ter geed l ih sonirholtoi yum bn lee.

_________________
Das Leben ist UNBeRECHENBAR!!


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Dec.03.06 10:27 pm 
Offline
Asuult Precious Member

Joined: Nov.04.04 4:15 pm
Posts: 4557
1-р курсэд байхад хөрс судлал гээд хичээл бүтэн семестер ордог байсан.Одоо тархинд бага юм үлдсэн байна.


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Dec.05.06 8:59 pm 
Offline
Гишvvн
User avatar

Joined: Mar.20.03 8:00 pm
Posts: 2406
Location: The nicest place ever I seen on the world
Foreigh, chi ali surguuli togsson be?


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Dec.08.06 3:19 am 
Offline
Дархлагдсан Гишvvн
Дархлагдсан Гишvvн
User avatar

Joined: Mar.17.04 2:05 pm
Posts: 1297
Location: goofin' around
DaKid wrote:
Foreigh, chi ali surguuli togsson be?


Tulgaa manidaa yahoo ID-gee yavuuldaa ho !!!

_________________
Fishin' .....


Top
 Profile  
 
PostPosted: Dec.22.06 12:37 am 
Offline
Төгөлдөр гишvvн
Төгөлдөр гишvvн
User avatar

Joined: Feb.14.05 10:12 pm
Posts: 80
Location: Latitude: 48° 6' 37" N (deg min sec), Longitude: 16° 34' 11" E (deg min sec)
[quote="Colonel"]Hurs sudlaliin shinjleh uhaanii talaar end yriltsatsgaay.[/quote

Some usefull links for you!

World Reference Base for Soil Resources: http://www.fao.org/ag/agl/agll/wrb/default.stm
WRBSR Soil Classification Key: http://www.fao.org/ag/agl/agll/wrb/newkey.stm
ISRIC - World Soil Information: http://www.isric.nl/
Internet Glossary of Soil Science Terms: http://www.soils.org/sssagloss/
Worls Soils Photo CD (UNI Hohenheim): http://www.uni-hohenheim.de/soilrus/cd_soils.htm
Soil Under a Microscope: Evaluating Soils in Another Dimension: http://soils.usda.gov/use/worldsoils/microscope/
International Union of Soil Sciences (IUSS): http://www.iuss.org/
ÖBG Austrian Soil Science Society: http://www.boku.ac.at/oebg/
The World of Soil: http://soil.hostweb.org.uk/

BIGBIG


Top
 Profile  
 
PostPosted: Jan.16.12 7:59 pm 
Offline
• Moderator*
<b><font color=#0000FF>• Moderator*</font></b>

Joined: Jan.15.09 8:29 pm
Posts: 2409
Уулын чулуулаг хөрс үүсвэрийн үйл явцад нөлөөлөх нь

Уулын чулуулаг нь элэгдэл өгөршил болон хөрс үүсвэрийн явц хоёрын үр дүнд хөрс үүснэ. Уулын чулуулаг бол нэг буюу бүлэг эрдсээс бүрдэх бөгөөд дэлхийн өнгөн хэсгийг үүсгэж томоохон орон зайг эзэлсэн тодорхой эрдсүүдийн цогцос мөн. Чулуулагийг гарал үүслээр нь: магмын чулуулаг, тунамал чулуулаг, хувирмал чулуулаг гэж ангилдаг.

Магма бол (грек өтгөн зуурмаг) дэлхийн өнгөн хэсгээс 16км хүртэл үргэлжлэх үе давхрагын 95% орчмыг магмын чулуулаг бүрдүүлнэ. Магма нь чулуун мандал (литосфер) дотор үүсэх бөгөөд силикат ихтэй бөгөөд найрлагандаа цахиур, хөнгөн цагаан, төмөр сальци, магни, натри, кали, устрөгч зэрэг элементүүдийг голлолон агуулсан байдаг. Магмын чулуулагийг интрузивний (гүний) ба эффузивний (бялхмал) гэж ангилна. Чулуун мандлын дунд байрандаа үүсэж царцсан чулуулгийг гүний, гадарга дээр ил гарч царцсаныг бялхмал гэнэ. Магмын чулуулаг нь ихэвчлэн уулархаг нутагт тархах бөгөөд түүн дээр үржил шим муу хөрс үүснэ. Магмын чулуулаг нь жонш, гялтгана, цахиур, боржин зэрэг багтана.

Тунамал чулуулаг нь магмын чулуулагтай харьцуулахад нэн бага бөгөөд дэлхийн өнгөнөөс 1,5км хүртэл зузаан массын 75 орчим %-ийг эзэлж хөрс үүсэх, хөрсний үржил шимд онцгой ач холбогдолтой. Тунамал чулуулаг үүсэхэд механик, хими, биологийн хүчин зүйл нөлөөлнө. Ийм учраас тунамал чулуулагийг механикийн, химийн, биологийн гаралтай гэж үздэг. Найрлагад цахиур 38, гялтгана 20, карбонат 20, шаварлаг эрдэс 9, жонш 7, төмрийн исэл 3, бусад эрдэс 3 орчим % байна. Эдгээр нь хөрс үүсвэрт нөлөөлнө.
Тунамал чулуулаг дотор шаварлаг хэмхдэс буюу 0,001 мм-ээс бага голчтой эрдэс бодис байх бөгөөд тунамал чулуулгийн 50 орчим хувь байна. Хэрэв найрлагандаа төмөр агуулсан байвал улаан өнгөтэй байна. Хөнгөн цагаан байвал хөхөлбий цагаан өнгөтэй байх г.м. Шохойн чулуу гол төлөв дун хясаа зэрэг амьтны гаралтай байх ба шохойлог замгийн зүйлээс үүсэлтэй. Органик ба химийн гаралтай тунамал чулуулаг нам дор гадаргад өргөн тархсан байдаг.

Хувирмал чулуулаг нь анхдагч чулуулгийн өөрчлөлтийн үр дүнд үүсдэг. Дэлхийн царцдаст түүний эзлэх хувь нэн бага байдаг. Өндөр даралт буюу температурын нөлөөн дор үүснэ. Хөрс үүсвэрийн процессэд нэн бага үүрэгтэй.
Чулуулагийн химийн найрлага хөрсний үүсэл, үржил шимд онцгой үүрэг гүйцэтгэдэг. Тухайлбал, цахиур хөрсөнд хүчиллэг, төмөр ба хөнгөн цагаан саармаг, кальц магни, натри, кали зэрэг нь суурьлаг шинж чанарыг бий болгоно.


Top
 Profile  
 
PostPosted: Jan.16.12 8:30 pm 
Offline
• Moderator*
<b><font color=#0000FF>• Moderator*</font></b>

Joined: Jan.15.09 8:29 pm
Posts: 2409
Хурдасын үүсэх хэлбэр, тэдгээрийн ялгаа

Уулын чулуулаг нь хөрс болон хувирахын тулд
нэгд: ургамалын хэрэгцээнд шаардлагатай усыг буй болгож хадгалах
хоёрд: тэжээлийн болоод азотын зүйлийг хуримтлуулах чадвартай байх ёстой.

Усны эх үүсвэр нь хур тунадас бөгөөд түүнийг өөртөө нэвтрүүлэх тогтоох чадвартай байх хэрэгтэй. Хад чулуу хатуу цул чанартай учраас геологийн ухаанд уулын чулуулаг гэж нэрлэдэг. Уулын чулуулаг ямар их хатуу цул боловч усыг өөртөө агуулдаг бөгөөд усыг их бага ямар нэг хэмжээгээр нэвтрүүлдэг, шингээдэг онцлогтой. Чулуулаг халж хөрөх үед ан цав үүсэж, түүгээр нь ус нэвтрэн ордог. Ийнхүү ан цав үүсэн хагарч бутран жижгэрч хөвсгөрлөг шинжтэй болно. Халуун хайлмаг магм газрын гадаргууд гарч царцдаг боловч элэгдэл, өгөршилд байнга өртөж байдаг.

Физикийн буюу дулааны өгөршил. Механик үйлчлэлээр үйрч бутрах, агаар, ус нэвтрэх боломж

Химийн өгөршил. Химийн урвалын нөлөөгөөр уулын чулуулаг өгөршин эвдрэн элдэгдэж анхны бүтэц хэлбэр, найрлага өөрчлөгдөх үзэгдлийг химийн өгөршил гэнэ.
Чулуулаг +ус+нүүрсхүчлийн хий = исэл + ус. Хоёрддогч чулуулаг үүснэ.
Уулын чулуулаг химийн өгөршлийн үр дүнд гол төлөв шавар, кальц, магнийн давс, төмрийн исэл (улаан, улаавтар шар) үүснэ.

Биологийн өгөршил. Модлог ургамлын үндэсний нөлөө, үндэс нь чулуулагийг уусгах шим хүчлийг ялгаруулна. Ургамал, амьтны үлдэгдэл хүчтэй уусгагчийн үүрэг гүйцэтгэнэ. Ургамлын тэжээл - K2 CO3, Na2 CO3 , NaCl, KCl, CaCO3, MgCO3 г.м.

Хөрсний морфлоги шинж.
A, B, C, D давхаргууд, зузаан, тэдгээрийн ялгаа, өнгө, шилжилт,
Монгол орны газар зүйн байрлал, уур амьсгалын онцлог байдал зэрэг нь олон төрлийн хөрс бүрэлдэн буй болох өвөрмөц нөхцлийг бүрдүүлдэг. Тухайлбал манай орны урд хэсэгт уур амьсгал дулаавтар, эрс гандуу байдаг нь хээрийн, цөлөрхөг хээрийн, цөлийн хөрс бүрэлдэн тогтох нөхцлийг бүрдүүлнэ. Харин хойшлохтусам уулархаг нөхцлийг даган хур чийгийн хэмжээ нэмэгдэж уур амьсгалын эх газрын шинж багасахын хамт ой мод элбэгшиж, хээрийн хөрсний зэрэгцээ нугат хээрийн, нугын, намгийн, ойн, тайгын хөрс тархсан байдаг. Говь, хээрийн бүс нутагт тархсан хөрс зөвхөн хур тунадасны чийгээр чийглэгддэг байхад ойт хээр, ойн, тайгын хөрс хур тунадаснаас гадна гол, горхины ус, цэвдэгийн усаар тэжээгддэг.

Үүнээс гадна манай орны газрын хотгор гүдгэрийн илрэл (рельеф) уулархаг газар хүчтэй илэрсэн байдаг нь янз бүрийн хөрс үүсэхэд нөлөөлдөг. Тухайлбал уулын араар хар, хар хүрэн хөрс тархаж ой мод ургасан байхад уулын өврөөр хүрэн, цайвар хүрэн хөрс байж, хуурайсаг ургамал ургасан байдаг. Цөлийн нөлөөнд хамгийн их автсан Алтайн нуруунд 3000м, түүнээс дээш өндөрт хуурай хээрийн хүрэн хөрс, зарим газраа цөлөрхөг хээрийн бор хөрстэй байдаг. Нугат, хужир мараат хөрсийг бүс дундын хөрс гэдэг. Учир нь говийн болон хээр, ойт хээр, уул, тайгын газар ул хөрсний устай өнгөн хөрсний усны горим шууд нийлдэгтэй шууд холбоотой.


Top
 Profile  
 
PostPosted: Jan.16.12 8:55 pm 
Offline
• Moderator*
<b><font color=#0000FF>• Moderator*</font></b>

Joined: Jan.15.09 8:29 pm
Posts: 2409
Хөрсний механик бүрэлдэхүүн, бүтэц, тэдгээрийн хамаарал

Хөрсний механик бүрэлдэхүүн:
– 0,01мм –ээс их бол физик элс
- 0,01мм –ээс бага бол физик шавар
Хөрсний физик шавар, физик элс 2 харьцаагаар түүний механик бүрэлдэхүүнийг тодорхойлдог. Монгол орны талын хөрсний механик бүрэлдэхүүн ангилал
Элсэн хөрс 0-10%
элсэнцэр 10-20%
хөнгөн шавранцар 20-30%
дунд шавранцар 30-45%
хүнд шавранцар 45-60%
хөнгөн шавран 60-75%
дунд шавран 75-85%
хүнд шавран >85%.
Физик шаварын эзлэх хувь 20%-аас бага хөрсийг хөнгөн, 20-60% байвал дунд механик бүрэлдэхүүнтэй, харин 60% дээш байвал тухайн хөрсийг хүнд хөрс гэж үздэг.

Оросын бүлэглэлээр 1мм-ээс бүдүүн ширхэгийг чулуунд тооцдог бол европынхоор 2 мм-ээс дээшхийг чулуу гэж үздэг. Үүнээс гадна оросынхоор 1.0-0,05мм ширхэгтэйг элсэнд тооцдог бол европынхоор 2,0-0,5 мм-тэйг элс гэдэг. Үүнээс гадна Оросын ангилалаар 1,0-0,01 мм-ийнхийг физик элс гэдэг байхад европынхоор 2,0-0,063 мм-ийг элс гэж нэрлэдэг.

Хөнгөн хөрс нь боловсруулахад бага хүч зарцуулдаг, хувийн болон эзэлхүүн жин бага, ялзмагийн хэмжээ бага, ус барих чадвар муу, дулаан болон хүйтэн чанараа амархан алддаг, хөрсний агших, тэлэх чадвар муу, бүтэцгүй. Ийм хөрс нь ХАА-д ашиг муутай, элэгдэл, эвдрэлд өртөмтгий.
Хүнд хөрс нь зууралдах буюу барьцалдах чадвар өндөр, боловсруулахад их зардал шаардагдана. Чийг барих чадвар сайн, ургамалд шаардагдах тэжээлийн эльментээр баялаг, ус нэвтрүүлэх чадвар муу, хөрсөн дэх хийн солилцоо муу, хөрний гадаргууд өнгөр тогтож, тэр нь хөрсөн дэхь агаар, усны солилцоог удааршуулах ба зогсоодог. Энэ ургамал, бичил биетэн, хөрсөн дэхь бодсын хэвийн эргэлтэнд сөрөг нөлөө үзүүлдэг.

Бүтэц – хөрсний механик хэсгүүд ялзмаг, ургамлын үндэснээс ялгарах цавуулаг бодисоор өөр хоорондоо наалдаж бүтэцүүдийг үүсгэнэ. Хэлбэрийн хувьд олон янз байдаг. Үүнд: босоо баганан, ялтсан, бөөмөн, үрлэн, самран гэх мэт.
Бөөмөн бүтэцтэй хөрс нь үржил шим сайтай байна. Жишээбэл, хар шороон хөрс. Ялангуяа атар хээрийн хар шороон хөрсний бүтэц үрлэн хэлбэртэй байдаг. Бөөмөн бүтэцтэй хөрс сийрэг, агаар, ус, ургамлын үрдэс нэвчих чанар бүрдсэн байдаг.
Хөрсний бүтэц нь шавартай, ялзмаг ихтэй хөрсөнд үүсдэг. Харин элсэн хөрс бүтэцгүй байна.

Олон наст ба нэг наст ургамлын үндэс бүтэц үүсэхэд нөлөөлнө. Үндэсний мөхсөн үлдэгдэл ялзмаг үүсэх нөхцлийг бүрдүүлнэ. Гэхдээ ялзмаг бүр бүтэц үүсэхэд нөлөөлдөггүй. Учир нь ялзмаг өөртөө коллойдын зүйл агуулдаг учраас кальцийн катионы нөлөөнд усанд үл уусах цавуулаг бодис үүсгэдэгтэй холбоотой.

1. 1-10 см диаметртэй бүтэцтэй хөрс газар тариаланд тохиромж багатай.
2. 0,2-10 мм – газар тариаланд хамгийн тохиромжтой
3. 0-0,2 мм бүтэцтэй нь газар тариаланд тохиромжгүй (тоос).
механик бүрэлдэхүүн, нягтшил, хувийн ба эзэлхүүн жин, сүвэгжирэл, хөрсний уян хатан чанар, наалдамхай чанар, дулааны шинж чанар, хөрсний ус-физикийн шинж чанар,
хөрсний агаар – азот агаарт 78% хөрсөнд 78-80%,
хүчилтөрөгч агаарт 21% 0,1-20%
нүүрсхүчил 0,03, 0,1-15% мөн хүчил, метан г.м.


Top
 Profile  
 
PostPosted: Jan.16.12 9:10 pm 
Offline
• Moderator*
<b><font color=#0000FF>• Moderator*</font></b>

Joined: Jan.15.09 8:29 pm
Posts: 2409
Хөрсний хувийн ба эзэлхүүн жин, сүвэрхэг шинж, нягт, тэдгээрийн хамаарал

Хөрсний хувийн жин 1см3 талбайд байгаа хөрсний зөвхөн хатуу биетийн жинг мөн хэмжээтэй 4 градуст байгаа усны жинтэй харьцуулсан харьцааг хэлнэ (d1). Органик бодисын хувийн жин 1,25-1,8г/cm3, эрдэс бодисынх 2,3-3 ба түүнээс дээш, органик бодис бага агуулсан хөрснийх 2,6-2,8, Хөрсний механик бүрэлдэхүүн хүндрэх тусам хувийн жин нэмэгдэнэ.
Хөрсний эзэлхүүн жин – байгалийн тогтоцоороо байгаа хөрсний 1см3 талбайд байгаа нэн хуурай хөрсний жин (d). Хөрсний эзэлхүүн жин хувийн жингээс ямагт бага байдаг. Хагалсан талбайд хөрсний эзэлхүүн жин 1-1,4г/см3, хүлэрт 0,24-0,5.
Хөрсний ерөнхий сүвэгжрэлтийг P= (1-d/d1)*100 томьёогоор олно.
Янз бүрийн хөрсний ерөнхий сүвэгжрэлтийн тоо харилцан адтлгүй байна. Нягтарсан шавар ихтэй хөрсний сүвэгжирэлт 20% байхад намгийн хөрсний сүвэгжрэлтийн тоо 80% хүрдэг байна. Хөрсний ерөнхий сүвэгжрэлтийн тоо мэдснээр усжуулах ажлыг зохион байгуулах, дулааныг нэвтрүүлэх, усны нэвчих чадлыг тооцон олох зэрэг механикийн үзэгдлийг судлахад маш их ач холбогдолтой,

Хөрсний сүвэгжрэлтийн зай завсрын том жижгийн байдлаас болж капиляр ба капиляр бус гэж ангилдаг. Хөрсийг бүрдүүлж буй хатуу хэсэг жижиг байх тусам хэсгүүдийн хоорондын зай бага байдаг. Үүнийг хөрсний капиляр гэнэ. Хөрсний капиляр нь хөрсний механик бүрэлдэхүүн, бүтэц, хөвсгөрлөг зэргээс хамаарна. Тухайлбал, бүтэцгүй шаварлаг хөрс ихэвчлэн капиляр шинжтэй байхад том бүтэцтэй буюу элсэн хөрс капиляр шинж байдаггүй. Хөрсний сүвэгжирэлт нь тухайн хөрсөнд нэгэн зэрэг ус ба агаар байх нөхцлийг бүрдүүлдэг онцлогтой. Капиляр дотор ус, агаар хоёрын харьцаа бас зохилдсон байх нь ургамал, амьтны хоол тэжээлийн горимыг зохицуулдаг. Тухайлбал капиляр дотор ус бага агаар их байвал ургамал, амьтан усаар болон усанд ууссан тэжээлийг ашиглаж чадахгүй.
Капилярын бүх нүх сүв усаар дүүрсэн байхад ус болон агаарын харьцаа алдагдана. Өөрөөр хэлбэл ургамлын үндэс, хөрсөнд амьдрагч амьтанд агаар хэрэгтэй. Хөрсний хатуу хэсэгт ургамлын шим тэжээлийн бодисын үндсэн нөөц агуулагдана. Хатуу хэсгийн 90-99%-ийг эрдэс хэсэг эзэлнэ. Үлдсэн хэсгийг органик хэсэг эзэлнэ. Хөрсний хатуу хэсэг нь анхдагч ба хоёрдогч гарал үүсэлтэй.
Анхдагч эрдсүүд гэвэл өөхөн чулуу, хээрийн жонш, гялтгана, пироксен зэрэг нь хөрс үүсгэгч эх чулуулаг бөгөөд хамгийн ихээр агуулагдах нь хээрийн жонш. Гялтгана хээрийн жоншоос бага байна.
Хоёрдогч эрдсүүд нь цахиур, хөнгөнцагаан, хүчилтөрөгч, устөрөгчөөс тогтох ба кальци, магни, кали, төмөр зэрэг эльментүүдийг агуулдаг. Хөрсний механик бүрэлдэхүүнээс физик, физик-хими, химийн шинж чанар их хамаарна. Элс ба элсэн хөрсөнд эрдэс бодис их, органик бодис бага байдаг бол шавранцар, шавран хөрсөнд органик бодис их, эрдэс бодис бага байдаг зүй тогтол байдаг.


Top
 Profile  
 
PostPosted: Jan.16.12 10:51 pm 
Offline
• Moderator*
<b><font color=#0000FF>• Moderator*</font></b>

Joined: Jan.15.09 8:29 pm
Posts: 2409
Хөрс хүнд металлаар бохирдох нь
Уул уурхай болон хүн ам төвлөрсөн газар зарим хийн төрлийн болон хүнд эльментүүдээр хөрс, агаар, ус бохирдох явдал илүүтэй тохиолдож байна.Монгол Улсын хэмжээнд 2002 онд 394 аж ахуйн нэгж, байгууллагыг хамруулж хийсэн химийн бодисын үзлэг тооллогоор 563 нэр төрлийн химийн бодис, үүнээс 96 нэр төрлийн онцгой хортой химийн бодис бүртгэгдсэн байна. Ер нь улсын хэмжээний ийм бүртгэл судалгааг 2 жил тутам хийж байхаар Засгийн газраас шийдвэрлэсэн боловч энэ оноос хойш тооллого хийгдээгүй байна

Хүнд металл нягт нь 5 г/см3–ээс илүү, атом масс нь 40-өөс илүү металлууд. Үүнд: Sc, Ti, V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, Ga, Rb, Sr, Y, Zr, Nb, Mo, Tc, Ru, Rh, Pd, Ag, Cd, In, Sn, Cs, Ba, La, Hf, Ta, W, Re, Os, Ir, Pt, Au, Hg, Tl, Pb. Fr, Ra, Ac зэрэг 42 металлууд багтана. Химийн хувьд хүнд металлууд гэсэн бүлэг дотор хортой элементүүдээс гадна, хор нөлөө нь бага биологийн идэвх багатай олон элементүүд багтдаг.
Хортой хүнд металл хүн, амьтан, ургамлын өсөлт хөгжилтөд сөрөг нөлөө үзүүлдэг, янз бүрийн өвчин үүсгэх эх үүсвэр болох дараах 12 хүнд металл багтана. Хар тугалга (Pb), кадмий (Cd), мөнгөн ус (Hg), мышъяк (As), хром (Cr), зургаан валентат хром (Cr6+), цайр (Zn), кобальт (Co), никель (Ni), зэс (Cu), стронций (Sr), ванадий (V).
мышъяк (хүнцэл) металл биш боловч хортой аюул нөлөө нь хүнд металлуудтай төстэй учраас хүнд металл гэсэн бүлэгт багтдаг.
Онцгой хортой органик биш бодисууд (хүнд металл) хар тугалга (Pb), кадмий (Cd), мөнгөн ус (Hg), мышъяк (As), хром (Cr), зургаан валентат хром (Cr6+), цианид (CN-). Эдгээр нь амьд организмд учруулах хор нөлөөлөл ихтэй, амьд организмд их хэмжээгээр орсон тохиолдолд өвчин үүсгэх улмаар үхүүлэх хүртэл аюултай.
био-идэвхит хүнд металл зэс (Cu), цайр (Zn), хром (Cr), ванадий (V), никель (Ni), стронций (Sr) цагаан тугалга (Sn), молибден (Mo), селен (S), бор (B), фтор (F) багтах бөгөөд хортой нөлөөллийн хувьд онцгой хортой хүнд металлуудаас (Pb, Cd, Hg, As) арай бага, тодорхой хэмжээгээр амьд организмд байх ёстой боловч амьд организмд их хэмжээгээр хуримтлагдвал эндемик буюу орогномол өвчин үүсгэдэг аюултай.

Хөрс бохирдуулагч бодисуудын зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ.хөрс бохирдуулагч бодисын хөрсөнд байж болох хамгийн их хэмжээ. Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (хүлцэх агууламж)-нээс давсан тохиолдолд тухайн хөрсийг бохирдсон гэж тооцно.
Хөрс бохирдуулагч бодисуудын зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээний зэрэглэл. Дараах 3 зэрэглэлд хуваана:
- Хүлцэх агууламж (precaution value)
- Хортой агууламж (trigger value)
- Аюултай агууламж (action value)

Хүлцэх агууламж
бохирдуулагч бодис, элементийн хөрсөнд агуулагдах хэмжээ нь хүлцэх агууламжаас дээш гарсан тохиолдолд хөрс бохирдолтын түвшинд хүрсэн гэж үзнэ. Хүлцэх агууламж болон зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ нь адил утгатай. Хүлцэх агууламжийг хүн ам оршин суудаг суурин газар, хөдөө аж ахуйн эдэлбэр, газар тариалан, бэлчээрийн эдэлбэр газруудад мөрдлөг болгоно.
Хортой агууламж хөрсөнд агуулагдах бохирдуулагч бодис, элементийн хэмжээ нь хортой агууламжаас давсан тохиолдолд тухайн хөрс нь орчин тойронд байгаа амьд организм, усан давхаргад хортой аюул учруулж эхэлнэ. Хортой агууламжийг тусгай зөвшөөрөлтэй үйлдвэрлэл, уул уурхайн бүсэд бохирдуулагч бодис, элементийн хөрсөнд агуулагдах зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээтэй адил утгаар мөрдлөг болгоно.
Аюултай агууламж хөрсөнд агуулагдах бохирдуулагч бодис, элементийн хэмжээ нь аюултай агууламжаас давсан тохиолдолд хөрсний бохирдлыг арилгах яаралтай арга хэмжээ авах шаардлагатай. Тухайлбал саармагжуулах, ухаж зайлуулах, газар ашиглалтын үйл ажиллагааг зогсоох, оршин суугчдыг нүүлгэн шилжүүлэх гэх мэт.


Top
 Profile  
 
Display posts from previous:  Sort by  
Post new topic Reply to topic  [ 12 posts ] 
Энэ сэдэвийг FB зарлах

Who Likes This Topic on Facebook? 


All times are UTC + 8 hours


Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 2 guests


You cannot post new topics in this forum
You cannot reply to topics in this forum
You cannot edit your posts in this forum
You cannot delete your posts in this forum
You cannot post attachments in this forum

Search for:
Jump to:  




Copyright Asuult.NET © 2000-2014.
Administrative Contact: Khundaga Khurelbaatar [hundaga@hotmail.com]
Tel: 1-888-303-4927, Fax: 1-888-406-2264.
Powered by phpBB © 2000-2014 phpBB Group.