#AsuultSambar :

AS is now Mobile! iOS & Android App-г суулгаарай!
It is currently Aug.21.14 8:22 am

All times are UTC + 8 hours


Asuult.NET & Mongolduu.com Facebook Page:




Post new topic Reply to topic  [ 102 posts ]  Go to page Previous  1, 2, 3, 4
Author Message
 Post subject:
PostPosted: Jul.12.08 1:54 pm 
Offline
Элэг Зvрхний Хайрыг Булаагч
Элэг Зvрхний Хайрыг Булаагч
User avatar

Joined: Apr.24.08 3:09 pm
Posts: 392
Location: Free like Butterfly.
tsus ikht Mongolchuudaa bid iim doromjloliig tevchij chadna gj uu. Umhii hujaa nariig zailuulya. Ene bichlegiig zaaval uzeerei. Bur uur hurchihlee.............. http://www.youtube.com/watch?v=gwlAYRYr ... re=related
http://www.youtube.com/watch?v=7VlhioM7 ... re=related
http://www.youtube.com/watch?v=7VlhioM7 ... re=related
http://www.youtube.com/watch?v=_tDFCqGM ... re=related

_________________
Believe your dreams...


Share on FacebookShare on TwitterShare on RedditShare on TumblrShare on Google+
Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Sep.30.08 6:42 pm 
Offline
Ахмад Гишvvн
Ахмад Гишvvн
User avatar

Joined: Aug.06.08 5:11 pm
Posts: 568
Location: Бүхээг.
humuusee hutagtuudiin talaar olood ogooch... :lol:


Top
 Profile  
 
 Post subject:
PostPosted: Oct.03.08 11:33 pm 
Offline
Өсөх Ирээдvйтэй Гишvvн
Өсөх Ирээдvйтэй Гишvvн
User avatar

Joined: Sep.01.07 4:08 pm
Posts: 5
Bi Mongol xun


Top
 Profile  
 
PostPosted: Nov.05.08 12:07 am 
Offline
Жирийн Нэгэн Гишvvн
Жирийн Нэгэн Гишvvн
User avatar

Joined: Jan.19.06 11:39 am
Posts: 15
hey, Mongoliin tuuhend temdeglegdsen emegtei humuusiin talaar haanaas olj unshihuu? Chingis haanii uyes ehleed 1921 on hurtelh. Tuuhen hatad bolon helmegdsen emegteichuudiin tuhai............


Top
 Profile  
 
PostPosted: Dec.13.08 3:21 am 
Offline
Асуулт Самбарын Хvндэт Харуул
User avatar

Joined: Aug.15.07 10:21 am
Posts: 6507
http://www.hicheel.com/forum/index.php?board=16.0

Mongoliin tuuhiin bichleguud

_________________
www.hicheel.com


Top
 Profile  
 
PostPosted: Dec.15.08 9:01 am 
Offline
• Moderator
<b><font color=#000099>• Moderator</font></b>
User avatar

Joined: Nov.12.02 10:06 am
Posts: 17731
Location: Тусгаар тогтнолын өдөр 12-р сарын 29-ний өдөр.
Баярлалаа.

Image

_________________
Би Монгол Эр Хүн.


Top
 Profile  
 
PostPosted: Mar.30.09 10:40 pm 
Offline
Өсөх Ирээдvйтэй Гишvvн
Өсөх Ирээдvйтэй Гишvvн

Joined: Mar.19.09 12:20 pm
Posts: 7
www.themongols.ning.com


Top
 Profile  
 
PostPosted: Jun.07.09 10:29 am 
Offline
Yзэсгэлэнт Гишvvн
Yзэсгэлэнт Гишvvн
User avatar

Joined: May.22.09 8:36 pm
Posts: 336
Location: THE UNEXAMINED LIFE IS NOT WORTH LIVING
BI NEG TUUH IIN TUHAI SONSSIIN BN.
1500AAD ONII UED HOID AMERIK TIW.LUU HUMUUS TEND AJ TOROHOOR NUUDELLEJ EHELSEN GEJ TUUHEND GARDAG. TEDGEER HUMUUS IHENHDEE EWROP.IIN ANGLUCHUUD, GERMANCHUUD, ZARIM FRANTS, ISPANCHUUD, ASIA.GAAS HAYTADUUD, YAPONCHUUD, KASAKSTANUUD GEH METEER HOID AMERIKIIN NUTAGLUU IH OLNOOROO NUUDELLEJ EHELSIIN BAIJEE.
TEGEED TER HUMUUSIIG AMERIK BUYU TER UYDEE "THE AMERICAS" GEJ NERLEGDDEG BAISAN TER EH GAZAR DEER OCHIHOD TENDHIIN UUGUUL ORSHIN SUUGCHID OLNOOOROO OWOG AIMGIIN BAIDALTAI AJ TORDOG BAIJEE. TEDGEER HUMUUS ODOONII "AMERIKIIN INDIANCHUUD" YUM.HARIN EDGEER HUMUUSIIIG TUUHEND HAANAAS BII BOLJ, ALI ZUGEES AMERIKT IRJ AMIDARSNIIG TODORHOI HELJ MEDSEN ZUIL BAIDAGGUI.
BUT ACCORDING TO WHAT I HAVE HEARD, 1500AAD ONOOS HEDEN ZUUN JILIIN OMNO, MAGAD CHINGGIS HAANII UEER MONGOLCHUUD AMERIK TIWIIG EZELJ BAIH UEDEE AMERIKT MONGOL TSUSAA ULDEEGEED, TENDHIIN UUGUUL OMGIIHONTOI NIIILSEN GEJ YARIGDAJ BAISAN. TIIM UCHIRAAS ODOOGIIN TER "AMERIKIIN INDIANCHUUD" MONGOLCHUUDIIN TORHTEI IH ADILHAN HARAGDDAG, MON ZARIM AJ TOROH YOS ZANSHIL NI MONGOLCHUUDIINHTAI TOSTEI.
TEGEHEER AMERIKT BAIDAG UUGUUL IRGED MONGOLCHUUDTAI TSUS HUWAALTSDIIN BOL, AMERIK ORON OMNO NI MONGOLIIN GART BAIJEE.
ODOOGIIN AMERIKCHUUDIIG TEND OCHIHOOS HEDEN ZUUN JILIIN OMNO MONGOLCHUUD ALI HEDIIN OCHCHIHSON TSUSAA TARAAJ SOYOLOO TUGEEJ BAISIIN BAIH NEE.

I WAS PROUD TO FIND OUT ABOUT THIS, EVEN IF IT IS NOT TRUE!!!

SO WHY DON'T YOU GUYS SHARE WITH ME SOMETHING ABOUT THIS...I WOULD BE GLAD TO KNOW MORE... :mrgreen:

_________________
StyleMasters


Top
 Profile  
 
PostPosted: Jun.07.09 7:51 pm 
Online
Асуулт Самбарын Хvндэт Харуул
User avatar

Joined: Dec.06.04 9:38 pm
Posts: 7787
Location: People should not be afraid of thier governments. Governments should be afraid of their people.
америкийг хэн нээсэн америкийн уугуул оршин суугчид хэн бсан талаар наадхаар чин дутахгүй маш олон түүх, домог, аман ярианууд бий... яг батлагдсан нь бол үнэхээр цөөхөн.... 1000 оны хавьцаа викингийн далайчин Леиф Ериксон гэгч Хойд Америкийн зүүн эргийг нээж Newfoundland гэдэг нэр өгсөн гэдэг... гэхдээ тэр үедээ энийг нь хэн ч тоогоогүй юм шиг бгаан.... ямар сайндаа л Христофор Колумб америкын эрэг дээр буусан гэдгээ мэдэхгүй Энэтхэгт ирчихлээ гэж бодож бхав.... тийм болохоор нутгийн ардуудыг Энэтхэгүүд буюу Индианчууд гэж нэрлэсэн.... тэгээд ч Колумбын дараа 10 жилийн хойно Италийн жуулчин Америго Веспуччи гэгч Америкийг үнэхээр шинэ тив гэдгийг баталж хүмүүс түүний нэрээр шинэ тивийг Америк гэж нэрлэсэн...
харин нутгийн иргэдийн хувьд анхны испаничууд ирэхээс өмнө шинэ тивийн нийт оршин суугчдын 70 орчим хувь нь аль хэдийн өвчин, дайн тулаан, ган гачиг зэргээс болоод аль хэдийн үхчихсэн бсан.... монгол гаралтайн хувьд нэлээд төстэй юмс бдаг гэдэг л юм билээ... жишээлбэл индианчуудын гэр нь монгол гэртэй их төстэй хэлбэртэй бас тэрийгээ гэр ч гэнүү тиймэрхүү төстэй байдлаар дууддаг.... бас бөгсөн дээрээ монгол хөх тэмдэгтэй, бас зөвхөн монгол хүний ард талын 1 араа илүү бдаг индианчуудад ч гэсэн бдаг гэсэн гээл төстэй юмнууд зөндөө л ярьдаг юм билээ... гэхдээ их байлдан дагуулалтын үед монголчууд тэнд очлоо ч гэсэн танигдахын аргагүй болтлоо тийм амархан уусчихгүй... тэгээд бас нүүдэлчин юм чин морьтой бж л таараа.... анх испаничууд америкт морь болон галт зэвсэг авчирахад нутгийн ардууд тэднийг бурхад гэж бодоод их эндүүрч түүнээсээ болоод их хядуулсан... тэгэхээр индианчууд испаничуудыг ирэхээс өмнө морь гэдгийг мэддэггүй бсан болж тааржийн....

_________________
Дурсамж-Тэмдэглэл-Тааварлал....


Top
 Profile  
 
PostPosted: Jun.09.09 2:05 pm 
Offline
Yзэсгэлэнт Гишvvн
Yзэсгэлэнт Гишvvн
User avatar

Joined: May.22.09 8:36 pm
Posts: 336
Location: THE UNEXAMINED LIFE IS NOT WORTH LIVING
ghostface wrote:
америкийг хэн нээсэн америкийн уугуул оршин суугчид хэн бсан талаар наадхаар чин дутахгүй маш олон түүх, домог, аман ярианууд бий... яг батлагдсан нь бол үнэхээр цөөхөн.... 1000 оны хавьцаа викингийн далайчин Леиф Ериксон гэгч Хойд Америкийн зүүн эргийг нээж Newfoundland гэдэг нэр өгсөн гэдэг... гэхдээ тэр үедээ энийг нь хэн ч тоогоогүй юм шиг бгаан.... ямар сайндаа л Христофор Колумб америкын эрэг дээр буусан гэдгээ мэдэхгүй Энэтхэгт ирчихлээ гэж бодож бхав.... тийм болохоор нутгийн ардуудыг Энэтхэгүүд буюу Индианчууд гэж нэрлэсэн.... тэгээд ч Колумбын дараа 10 жилийн хойно Италийн жуулчин Америго Веспуччи гэгч Америкийг үнэхээр шинэ тив гэдгийг баталж хүмүүс түүний нэрээр шинэ тивийг Америк гэж нэрлэсэн...
харин нутгийн иргэдийн хувьд анхны испаничууд ирэхээс өмнө шинэ тивийн нийт оршин суугчдын 70 орчим хувь нь аль хэдийн өвчин, дайн тулаан, ган гачиг зэргээс болоод аль хэдийн үхчихсэн бсан.... монгол гаралтайн хувьд нэлээд төстэй юмс бдаг гэдэг л юм билээ... жишээлбэл индианчуудын гэр нь монгол гэртэй их төстэй хэлбэртэй бас тэрийгээ гэр ч гэнүү тиймэрхүү төстэй байдлаар дууддаг.... бас бөгсөн дээрээ монгол хөх тэмдэгтэй, бас зөвхөн монгол хүний ард талын 1 араа илүү бдаг индианчуудад ч гэсэн бдаг гэсэн гээл төстэй юмнууд зөндөө л ярьдаг юм билээ... гэхдээ их байлдан дагуулалтын үед монголчууд тэнд очлоо ч гэсэн танигдахын аргагүй болтлоо тийм амархан уусчихгүй... тэгээд бас нүүдэлчин юм чин морьтой бж л таараа.... анх испаничууд америкт морь болон галт зэвсэг авчирахад нутгийн ардууд тэднийг бурхад гэж бодоод их эндүүрч түүнээсээ болоод их хядуулсан... тэгэхээр индианчууд испаничуудыг ирэхээс өмнө морь гэдгийг мэддэггүй бсан болж тааржийн....


harin tiin, uul ni ispanchuud ehelj ochood bjiigaad british.uuded daind yalagdaad hamag gzar ene teree bulaalgasiin blee. tegj amrikiin gzriig bulaatsaldaj daitaj bhdaa mori ene ter amerikt awchirj bhad amerkiin indianchuudad ih shine zuil bsin blee. tegeed huurhii amitad nutag deeree bjaagaad huch chadal doroi bsn bolhoor amerikt iresen french, spanish, british, and busad garuudad deerelhuuleed gzaraa bulaagaad ih l tsusan dain bolood, tegeed buur suuld ni l huurhii amrekiin indianchuudiig amerikiin irgen gej official.aar zarlaj bsiishd...

harin mongol ene tertei tostei yum ih l bdiiin blee. harin morigui bsn geheer l sonin...
still wondering...

_________________
StyleMasters


Top
 Profile  
 
PostPosted: Jun.09.09 2:17 pm 
Offline
Асуулт Самбарын Хvндэт Харуул
User avatar

Joined: Aug.15.07 10:21 am
Posts: 6507
ted nar 11000 jiliin omno mongoliin nutgaas yavsan. ter uyed mongolchuud mori unaj meddeggui baisan ch baij medeh um, Chingis turuhuus 10000 jiliin omno geed bodoldoo.

_________________
www.hicheel.com


Top
 Profile  
 
PostPosted: Jun.11.09 12:36 pm 
Offline
Yзэсгэлэнт Гишvvн
Yзэсгэлэнт Гишvvн
User avatar

Joined: May.22.09 8:36 pm
Posts: 336
Location: THE UNEXAMINED LIFE IS NOT WORTH LIVING
hicheel wrote:
ted nar 11000 jiliin omno mongoliin nutgaas yavsan. ter uyed mongolchuud mori unaj meddeggui baisan ch baij medeh um, Chingis turuhuus 10000 jiliin omno geed bodoldoo.

eswel mongolchuud anhnaasaa hoid amerikluu moriguu ochood tendee indianchuudtai niilj amidarahdaa mori ene teriig tugeen delgeruuleeguu bj magad,kk.

ter ued ni neg ochood uzchehiiimsaaaaan hehe

_________________
StyleMasters


Top
 Profile  
 
PostPosted: Jun.11.09 3:22 pm 
Offline
Асуулт Самбарын Хvндэт Харуул
User avatar

Joined: Aug.15.07 10:21 am
Posts: 6507
bi bodohdoo mongolchuudiin uvug etseg boloh humuus amerik tivd ochohoos omno tend hun baidaggui baisan gej bodson.

_________________
www.hicheel.com


Top
 Profile  
 
PostPosted: Jun.11.09 5:36 pm 
Offline
Yзэсгэлэнт Гишvvн
Yзэсгэлэнт Гишvvн
User avatar

Joined: May.22.09 8:36 pm
Posts: 336
Location: THE UNEXAMINED LIFE IS NOT WORTH LIVING
hicheel wrote:
bi bodohdoo mongolchuudiin uvug etseg boloh humuus amerik tivd ochohoos omno tend hun baidaggui baisan gej bodson.


harin ee hehe

_________________
StyleMasters


Top
 Profile  
 
PostPosted: Jan.22.10 11:58 pm 
Offline
Гишvvн

Joined: Jul.14.06 10:36 am
Posts: 2744
Location: Top
Түүх судалдаг, сонирхдог хүмүүсд бол Энэ маш хэрэгтэй сэдэв байна шүү :wd: :wd:


Top
 Profile  
 
PostPosted: Feb.10.10 1:13 pm 
Offline
Гал Дөл Гишvvн
Гал Дөл Гишvvн
User avatar

Joined: May.31.08 12:13 pm
Posts: 1450
Location: амалсандаа хүрэхээр хичээж явна
Цагаан сарын цадиг буюу Мичид одны бодрол
Бас нэгэн сонирхолтой бичлэг копийдчихлоо.

Монгол Улс 1206 онд байгуулагдсан тэр үеэс Чингисийн тоолол буюу жарны тоолол үүссэн гэдгийг гадаадын олон Монголч эрдэмтэн батлан, ном бүтээлээ туурвиж, эрдмийн цол зэргээ хамгаалж байхад харин бид өөрсдөө энэ тооллыг эргүүлж аль нэг улсад өгөх гээд л, инээдтэй ч юм даа.

Цаг хугацаа өнгөрч 1368 онд Тогоонтөмөр хаан улсын хамаг архиваа орхин Хятадаас шахагдан гарсан үеээс бидний Монголчууд түүхийн чухал эх сурвалжуудаа гээж, гаднын Монголч эрдэмтдийн нүдээр л харан, эх түүхээ эргээж олж чадахгүй яваа ховорхон орны нэг болжээ.

Урьдын түүхээ хадгалж үлдээгүй ийм орон бол эгээтэй хоёр далайн хооронд цоо шинэ улсыг байгуулах гэж алдаж, онож амжилтад хүрсэн Америкчуудтай адил. Бидний дотоод сэтгэлгээнд байдаг бусдыг өөрийн гэж хүлээж авч чаддаггүй төрөлхийн зан чанараас хамаарч Номхон далайтай зүйрлэж болох Орос, Атлантын далайтай дүйхүйц Хятад гэсэн хоёр орны нөлөөнд байнга автан хэлмэгдсээр байна. Гадаад энэ хоёр “далайд” Монголын их гүрнээс энд тэнд үлдэж хоцорсон хүмүүс жижигхэн сал юмуу завин дээр суун, зарим нь 1001 шөнийн үлгэрийн Синдбад далайчин адил байдалд хугархай модноос зүүгдэн өрөөсөн гараараа Монгол нутгийн зүг сэлж байдаг билээ. Судсаар нь гүйж, зүрхэнд булгилах Чингисийн цустай эдгээр хүмүүсийн, энэ л зүрхний хүсэл болсон гэрэл гэгээ, нар нь Ар Монголчууд бид болж, Монгол нутагт урагшаа эсвэл хойшоо чиглэсэн салхи гарахад тэрхүү далайд шуурга үүсэн, хуйлрах их давалгаанд өртөн завьтай, салтай эсвэл хугархай модноос барьсан хөөрхий хүмүүс живж, зөвхөн азтай хэд нь үлддэг байх даа. Харин Ар Монголд байгаа бид хичнээн хүчтэй салхилсан ч хөмөрсөн тогоон дотор байгаа мэт халхлагдан, дотроо л бужигнах юм даа.
Түүхийн шарласан хуудсыг сөхөн аливаа улс орны тооллыг сонирхох явцад, хэн нэгэн хүн их улсыг захирах болсноо тэмдэглэн, тэр хааны тэддүгээр он гэх мэт хэлж заншсан байх юм. Харин бидний тоолол маань Монгол Улс нэгдсэн үеэс үүсэлтэй. Түүнийг дэлхий даяар хүлээн зөвшөөрүүлэх үйлс нь их хааны минь гавьяа. Угаасаа асар их уудам нутагт хэмжээлшгүй эрх мэдлээ тогтоож байж л дэлхийд тооллоо зөвшөөрүүлэх боломжтой. Бидний багад Хятадууд, цагаан сарыг Монголынх гээд, еэвэн сараа л тэмдэглэдэг байлаа. Үүнийг бүгдээрээ л мартчихсан байх юм. Малчны календарь тэргэл сайхан сарны зурагтай хэвлэгддэг байж билээ. Одоо өөр болж, нүүрэн дээр нь янз бүрийн гадаад нэртэй бурханы зурагтай хэвлэгдэх юм. Сумъяа, Ангараг, Буд, Бархасвад, Сугар, Санчир, Адъяа гэсэн долоон тэнгэрийн эрхэсийг сольж Буддын шашны найман Их гариг гэдгийн долоогоор нь Даваа, Мягмар, Лхагва гэх мэт нэрлээд, их нэг гариг илүүдээд хаягдчихсан байгаа нь хараажаар хүчээр тааруулсныг илтгэнэ.

Түүх сөхвөл: Хубилай хаан Хятадыг бүхэлд нь өөрийн мэдэлдээ авсны дараа ”Он тоолол Судлалын Хүрээлэн”-г үүсгэн, календарь болон он жилийн лавлах бичгийг их хэмжээгээр хэвлэх товчоог байгуулсан юм. Нэгэнт л Тэнгэрийн зарлигаар Их Гүрнийг захирах болсноор цаг хугацааг товлох, нар, сарны хиртэлтийг урьдчилан харах, улирал өөрчлөгдөхийг мэдэж байж энэ олон хүний сэтгэлийг эзэмдэх ёстойг Хубилай хаан мэдэрч байв.

Монголын эзэнт гүрэнд, хязгааргүй уудам нутагтаа, янз бүрийн засаглалыг агуулсан, өч төчнөөн олон улс хамтарсан асар том армиа удирдах, түүнийг дагасан хэрэглээг зохицуулахад нэгдсэн тоолол гарцаагүй шаардлагатай билээ. Зүүн Азийн орнуудад арванхоёр жилтэй тоолол байхад, Мусульмануудын сарны тоолол нь шашны тэргүүнээрээ, Персүүд тоолол эхлэх өдрийг өдөр шөнө тэнцлээр, зарим улс гаригийн хөдөлгөөн, оддын байршил, Санчир, Сугар гаригаар тооцоолсон байх жишээтэй. Европчууд нарны тоололтой боловч шашны баярууд, Мацаг барих, Улаан өндөгний баяр зэрэг нь сарны тооллоороо байсаар байна. Христийн шашны зарим урсгалууд, эдгээр баяруудыг өдрийн өөрчлөлт үргэлж оруулдагийг эсэргүүцсээр байна …

Монголын байлдан дагуулалтаас болоод хязгааргүй нутаг орон тэлэхийн хирээр худалдаа арилжаа өргөжиж, түүнийг зөв зохицуулахад ямар ч алдаа мадаггүй тооллын системийг, эзэнт гүрний бүхий л нутгийн дотор, жигд хэрэглэх ёстой болжээ. Монголчууд эзэлж авсан даруйдаа дэлхий болон од, гаригийн хөдөлгөөнийг судлах газрыг байгуулан, ажиглагч тавьдаг байсан нь нийгмийн болон шашны агуулгатайгаас гадна ард иргэдийн амьдралыг газар, газарт нь зохицуулах, идэвхтэй үйл ажиллагааны байршлыг тодорхойлох шаардлага байжээ.

Их хаан Табриз хотын орчим од гариг судлах том төв нэгийг байгуулсан боловч од гариг судлаачдыг олноор нь бэлдэхгүй бол газар нутаг нь дэндүү их байлаа. Монголын төв удирдлага нь салбар удирдлагууддаа од гариг судлаачдыг олох, од гариг судлах багаж төхөөрөмж бэлдэх, шинэ болон шинэхэн эзэлсэн орнуудын газрын зургийг зуруулах тусгай даалгавар өгч, Хүлэг хааны үед Араб, Перс хотуудаас одон орончдийг олноор нь өөрийн нутаг руугаа татаж, түүний дотор Жамал ад Дин гэж гайхамшигтай авьяастай од судлаач өөрийн астраноми судлах багаж хэрэгсэлтэйгээ ирсэн байсан нь Монгол одны зурхайн ухаанд ахиц дэвшил болжээ.

Оддын орны зураг, хүснэгт, дэлхийн бөмбөрцгийн анхдагч загварыг гаргасан нь одоо Улаанбаатарын төв музейд хадгалагдаж байгааг үзэж болно. 12 жилээр давтагдаж байсан тооллыг 60 жилийн хэмнэлттэй болгон өргөтгөж өсгөн сунгалаа. Ёрөөсөө агуу их гүрний нутаг дэвсгэрт хүн амын болон эд, агуурс, малын тооллогыг бүртгэж, татварын бодлогыг нарийн зохицуулахад үнэн, зөв, хангалттай урт цаг хугацаа, асар их хэмжээстэй тооллын систем хэрэгтэй.

Уламжлалт ёсоороо, хаан бүр өөрийн оныг гаргаж шинээр тоололтой болдог боловч Хубилай хаан өөрийн тооллыг гаргаж зүрхэлсэнгүй, улсын нэрийг Их Юан гэж сольж чадлаа. Чингисийн сар, мичидийн “Монгол зурхайн бичгийг” Их Юан улсын тооллоор үлдээв.

Одоогийн Монгол зурхайн цаг тооны бичиг нь билгийн улирлын тоололтой хавсран хэрэглэх боловч Монголын ёс заншил зөрчигдөж, түүхийн аливаа хуудсыг сөхөхөд адармаатай болжээ. Бас өдөр алдагдаж, давхцан зөрж, болохгүй болсныг харуулаад байна. 800 жилийн тэртээ ингэж зөрүүлсэн бол яах байсан бол …

Монголчууд бид эзэн Чингисээс эхлэн Мичидийн тооллыг хэрэглэж ирсэн юм. Өвөг дээдсийн ёсоор “Өдөр, сараа алдвал сар, мичдийн тохиолгоор ол” гэж сургаж захижээ.

Мичид одны сартай тохиох үеийг харгалзуулан уялдуулсан тоолол их амархан. Мичид од анх намрын эхэн сарын 21- нд сартай тохиох бөгөөд намрын дунд сарын 19-нд, намрын адаг сарын 17-нд, өвлийн эхэн сарын 15-нд, өвлийн дунд сарын 13-нд, өвлийн адаг сарын 11-нд, хаврын эхэн сарын 9-нд, хаврын дунд сарын 7-нд, хаврын адаг сарын 5-нд гэж сар бүр хоёр хоногын зөрөөтэй буурах маягаар таарсаар зуны эхэн сарын 3-нд сүүлчийн удаа харагдаад тэнгэрт үзэгдэхээ байхыг “Мичид жилийх “гэж нэрлэнэ. Сар, мичдийн байршлаар улирлыг шинжихэд хаврын 3 сарын тохиолго бусад сараас хатуу өнгөрдөг. Үүрийн гялаан, чонын нүдэн хоёр од тэнгэрт үзэгдвэл нэн сайн байна.

Хэдийгээр улирал сарыг Мичид харж шинжиж болох боловч оны эхлэл гарахыг гарцаагүй тохиолдлоор л сонгох ёстой. Өвлийн адаг сарын 25 нд Ласар од жилдээ нэг л удаа үзэгдээд алга болдог бөгөөд энэ үеийн сартай тохиох байдлыг гарын алгаар багцаалдан Монголчууд бид ирэх шинэ жилийнхээ өнгийг үздэг байжээ.

Гарын хурууны үзүүр, дунд хэсгээр тохиолбол цастай зудтай гээд, харин бугуйн тушаа байвал “алтан шуу” гэж ихэд бэлгэшээн өнгөтэй өөдтэй явах, өнтэй жил ирэх нь гэдэг юм. Энэ бүхэн чинь мэргэ, төлөг биш шүү.

Түүхээс үзэхэд: … Улаанбарс жил, Тайцу дөчин таван настай, арван хоёр сарын шинийн нэгнээ хаан оронд сууж, улсын нэрийг Монгол хэмээн халж, Монгол Улсын Чингис хааны тэргүүн он хэмээв. Сүн улсын Нинцун-гийн Кай Си гийн хоёрдугаар он. Алтан улсын Тай Хэ-гийн зургадугаар он.

Бурхан тэнгэр есөн өрлөгийн бэлгэ ерөөлийг есөн зүйлээр хайрлав

Богд Чингис хаан түмэн үеийн хааны ширээнд суув … гэжээ.

Инжаннашийн “Хөх судар”-ын (2005 он)хоёрдугаар ботийн 409-р хуудсанд он цагийн алдаа гарчээ. Уул нь :

… Улаанбарс жил, Чингис 45 настай. Өвлийн адаг сарын шинийн нэгнээ хаан оронд сууж ... гэж байсан байна.

Өвлийн адага сарыг 12 сар гэж орчуулж болохгүй л дээ.

Гэхдээ энэ хоёрын аль аль нь буруу байна. Инжиннаши Ласар одны сартай тохиох шинжийг мэдээгүйн гайгаар”шинжээд”гэдэг үгийг ойлгоогүй орхигдуулжээ.

… Улаан барс жил. Чингис 45 настай. Өвлийн адаг сарыг шинжээд шинийн нэгнээ хаан оронд сууж, улсын нэрийг Монгол хэмээн халж, Монгол улсын Чингис хааны нэгдүгээр он хэмээв гэж бичвэл бүх зүйл утгаа олж,


1. Их Монгол улсыг байгуулав

2. Тэмүүжин Чингис хаан болов

3. Улс даяар нэгдсэн тооллыг авч Чингис хааны нэгдүгээр он гарлаа гэж

ойлгогдоод, аяндаа “Эрийн гурван Наадам” хийхийн учир нь тайлагдаж, сарны тоолол чинь Чингисийн тоолол болох нь хялбархаан танигдаж, Цагаан сарын шинийн нэгний өдөр нь Монгол Улс тунхаглагдасны “Их наадам”-ын баярын өдөр болж байна.

Мөн энэ хэсгийн дараа Бурхан тэнгэр гэсэн үгийг засаж Мөнх Тэнгэр гэж солих ёстой. Элэнц өвгөдийн сургааль ёсоор Мөнх Тэнгэрээ шүтэж, ард түмнээ хайрлаж Эзэнт Гүрнээ байгуулсан билээ. Чингисийн Монгол сарны тоолол нь Өвөр Монголд арван долдугаар зууны үед будилж байна. Хэдийгээр Инжаннаши Чингис хааны 28 үеийн үр, их бичгийн хүн боловч Хятад газар удаж Монгол хэл соёлоос хөндийрсөн тул үг үсгийг бүрэн ойлгохгүй ургын дотор өвгөд, хөгшидөөс асууж байсан тухайгаа өөрөө бичиж үлдээгээд, утгийн алдаа гарвал Ар монголын хүмүүсээс асуу гэж захиж үлдээжээ.

Бас нэгэн жишээ: 2003 онд гаргасан таван боть “Монгол улсын түүх” номын дөрөвдүгээр ботийн 296-р хуудсанд монгол зурхайгаа мартасны гайгаар:
… Энэтхэг, Түвдийн ба Хятадын тэнгэрийн зурхай нилээд дэлгэрч, лит, хуанли зохиох, зурхайн ном орчуулах ба зохион бичих ажил хийгдэж байсан юм. Энэтхэг Түвдийн мэргэдийн зохиосон зурхайн олон нэртэй судрыг Монголоор орчуулснаас гадна Хятадын тэнгэрийн зурхайн гол зохиолууд болох “Юй-ся-зи”(Хас хуурцаг), “Солбицон барих бодрол”(1712 оны нэмэлт засвар) зэргийг Хятад хэлнээс монголчилжээ ... гэж бичсэн байна. Энэ нь Хятад, Түвд зурхайг Монголд түгээлээ гэсэн утгыг агуулахаар болчихжээ. Сүүлийн үед Түвд хэлний зохиолуудыг Монгол хэл дээр их орчуулж байна. Энэ орчуулгыг хийхдээ: Түвд бичиг, Хубилай хааны Их улсын төрийн бичиг байсан болон Сарны тооллын дарааллыг санаж байвал бидний хувьд дээр юм сан. Хубилай хаан, оюун ухаант хүмүүсийн дунд, удирдлагын системийн түүхэнд анх удаа нэгдсэн нэг бичигтэй болгох оролдлогыг хийжээ. Түүний бодлоор энэ дэлхийн олон хэлтэй хүмүүсийг нэгэн бичгийн хэлтэй болгох гэсэн санаа байлаа. Энэ эрх Түвдийн Буддийн урсгалыг дагагч Пагва ламд олдож, Түвд бичгийн 41 үсэгтэй хувилбарыг 1269 оноос Төрийн нэгдсэн албан ёсны бичиг болгон хэрэглэжээ. Хятад эрдэмтэд ямар нэгэн аргаар уг бичгийг хэрэглэхийн хамт өөрийн хятад бичгийг давхар авч гарч чадлаа. Энэхүү бичгийн Соёлын Түрэмгийлэл нь дөнгөж Монголын засаглал унамагц устан үгүй болж бидний соёлын өвийн бас нэг хэсэг Түвд бичигтнүүдэд ноогдон үлдэж өвлөгдлөө. Гэхдээ энэ бичгийн соёлыг түгээх явцад энгийн ард иргэдэд бичиг сургах сургууль бий болгосон давуу тал бий. Өөрөөр хэлбэл Түвдээр бичигдсэн болгон Түвдийн ном, зохиол биш, бас ч үгүй зарим нь Монголын их гүрний маань бидэнд үлдээсэн өв юм.

Цаг тооллыг мэдэхгүйн хар гайгаар түүхээ өөрчлөөд байвал дээрх алдаа давтагдаж “Эрийн гурван наадам” чинь Монгол шүү гэж хичнээн хашгираад ч батлах баримт гаргах “Хүнгүй” болно. Монгол наадам эрийн хүч самбаа сорьсон сайхан зүйл шүү.


Хүдэр чийрэг эрчүүд хангарьдийн дэвээгээр дэвж,

Хөрслөг бор хүүхнүүд нь түүнийг харан баясна.

Аргамаг хурдан хөлгүүд нь туурай жирэлжүүлэн хурдалж,

Ард нь суусан хүүхдүүд хоолой мэдэн гийнгоолно

Хүчит нумын эрч ган мэт хөвчрөн тэвхийхэд

Хүнгэнэх сумны дуунаас салхи нь хүртэл номхорно


1253 оны Үхэр жил кристийн лам Рубрук Уильям Монголд Францын хааны элч төлөөлөгчөөр айлчлах хугацаандаа Монголын цагаан сарыг үзэж таарчээ. Том дуганд Мөнх хаан, хатантайгаа торгоор ороосон алтан суудалд заларч дуганы голд их гэр хэлбэртэйгээр хуйтай торго, дурдангаар бэлэг овоолон бэлдэж тавьсан байх бөгөөд, Их хаан босч Мөнх тэнгэрийн шашиндаа сөгдөн магтаал хэлээд ёслолын хаалгаар гарахад хааны хатан үлдэж хурсан олонд хувь, бэлэг хүртээж өгөөд, хундага хундгаар жимс, будаан дарс, хул хулаар айраг аяглан бариулахад, олон ард даган баясч хатанд ая дуугаа өргөсөөр хэдэн ч удаа тойрсны дараа эрдэнийн мөнгөн царан дээр эвдэж чанасан хоньны бүхэл юугаа булуу цагаан загасан бүхэлтэй дуустал нь тараан дайлсаар найр хавтгайран орой болж, хатан согтож тэргэндээ залрах үед, баясан цэнгэсэн хурсан олон өгөөмөр хатнаа магтан дуулж, хурайлан үдэж өгөхийг харсан гэрч болжээ.


Монгол Улс байгуулагдаад Чингисийн анхны хийсэн Наадам их хувь хүртээж, цол зэрэг шагнаж, зэрэг дэв тодорхойлж хийгджээ. Энэ тухай “Нууц товчоо”,”Хөх судар”аас дэлгэрэнгүй үзэж болно. 13-р зууны үеийн хэрэглэж байсан сарнуудын нэрнээс харахад, Чингис хаанаас хувь авсан өдрөөр эхлээд нүүдэлчин Монголчуудын өдөр тутмын мэдэх хүрээлэх орчин, амьтдын хэвшилийг дүрсэлсэн байх юм. Одоо ч гэсэн хөдөөний малчид амьтны ирэх, буцах, өдлөх, орооны үе зэргээр цаг хугацааг нарийн хэлдэг билээ. Хөхөө хэзээ ирдэг вэ гэвэл хотын бид ч 5 сард гээд хэлээд өгөх биз. Чухамдаа ан, амьтад л сар, эрхсийн тооллоо биднээсээ илүү мэдэх юм даа.

Чингисийн хэрэглэж байсан Мичидийн тооллын саруудын нэрийг оролцуулан Монгол зурхайг бичвэл (Өвлийн адаг сарын 25 ны Ласар одоор шинжиж ирэх жилийнхээ өнгийг гаргана)

1. Хувь сар - шинэ сарын 9 нөө Мичид тохионо - Чингис хааний хувь хүртээх сар

2. Хужир сар - хаврын дунд сар,шинийн 7-нд тохионо -Хужир ургах үе

3. Өвөөлж сар- хаврын адага, шинийн 5-нд Мичид тохионо -Өвөөлж ирэх цаг

4. Хөхөөн сар -зуны эхэн, шинийн 3 нд Мичид жилийнэ -Хөхөө донгодох үе

5. Уларан сар -зуны дунд сар, 6 сарын эхэн үе -Хур, сойр сүрэглэнэ

6. Үүрнээ сар -зуны адага сар, 7 сарын эхэн үе -Үүрнээ өдлөх үе

7. Гуран сар - намрын эхэн, шинийн 21-нд Мичид тохионо -Гурын орооны үе

8. Буган сар - намрын дунд, шинийн 19-нд тохионо -Бугын орооны үе

9. Хучан сар -намрын адага, шинийн 17-нд Мичид тохионо -Аргалын орооны үе

10.Хулаан сар -өвлийн эхэн, шинийн 15-нд тохионо - Тэнгэр зудлах, навч шарлах

11.Их бураан -өвлийн дунд, шинийн 13-нд тохионо - Их цаслах, ид орооны үе

12.Бага бураан -өвлийн адага, шинийн 11-нд мичид тохиож, -Цас багасаж, орооны шинийн 25-нд Ласар одоор ирэх оноо шинжинэ, үе дуусна

Түүх соёлоо дээдлэе!


Абатай сайн хааны 17 үеийн үр, Боржигин Самбуугийн Болдбаатар

_________________
Сүүдэр харанхуй биш


Top
 Profile  
 
PostPosted: May.13.10 8:44 am 
Offline
Халих Хvслийн Жигvvр Гишvvн
User avatar

Joined: May.15.09 5:55 am
Posts: 1804
Location: Авгай амралтанд явсан.Цэрмаагийн мэнгэтэй урууланд хошуугаа наагаад эрхэлж бна.
“Монголын нууц товчоо” дахь таван нууцыг тайлжээ
“Энэ том зохиолын зүйл бүр дээр нарийн судалгаа хийсэн. Тэнгэр, газар, морь, хүн, цаг гэсэн үндсэн таван асуудлын хүрээнд нэлээд сонирхолтой нууцыг олсон” гэх түүний яриаг хүргэе. “МӨнхэ тэнгэрийн хҮЧин дор” Бид дээд тэнгэрээс заяатай ард түмэн гэж ярьдаг. Чингэс хаан ч тэнгэрээ бүхнээс дээдлэн, тахиж ирсэн нь учиртай. Чингэс хаан тэнгэрийг ямар нэгэн хээнээс бүрдсэн далдын нөлөөтэй шидтэн гэж үздэг байж. Түүнээс өөрөө эрч хүч авдаг гэдэгтээ ч итгэдэг байсан ажээ. Тиймээс “Мөнхэ тэнгэрийн хүчин дор” хэмээн өгүүлдэг байсан юм. Мөнх гэдгийг үүрд гэсэн утгаар ойлгодог учир энэ тэнгэр бол Мөнх хөх хээ гэсэн санаа юм. Мөн “Нууц товчоо”-нд Мэнэлиг эцэг гэж гардаг. Энэ нэрийг яг зөвөөр галиглавал “Мөн л хээ эцэг” гэсэн үг. Түүнийг Чингэс хаан мөнх тэнгэртэй ижилтгэн хүндэлж байсны илэрхийлэл мөн. БӨртэ-Чоно, Гуа-Марал одоогийн ТӨв аймагт анх суурьшиж байв Бөртэ Чоно, Гуа- марал анхлан ирж нутагласан газар нь Бурхан Халдун уул гэдэг бөлгөө. Гэтэл энэ уулыг одоогийн Хэнтий аймгийн нутагт байрладаг гэж бид тахин шүтдэг. Харин миний судалгааны үр дүнд жинхэнэ Бурхан Халдун уул Төв аймгийн Мөнгөнморьт сумын нутаг дахь Мөнхжаргалант уул юм. Яагаад гэвэл “Нууц товчоо”-ны 98 дугаар зүйлийг сайтар унших хэрэгтэй. Түүнд ингэж өгүүлжээ. “Хэрлэн мөрний эх Бүрги эрэгт нутаглан бүхүйд, нэгэн өглөө эрт гэрэлт шар өдөр гийж бүхүйд Өгэлүн эхийн /гэр дотор хөдлөх/ Хуагчин эмгэн босч өгүүлрүүн: Эх, эх үтэр бос газар доргилж, төвөргөөн сонсдоно. Залхамшигт Тайчууд айсуй буюу эх үтэр бос” хэмээжээ. Бүрги гол гэдэг одоогийн Төв аймгийн Мөнгөнморьт сумын нутагт байдаг юм. Түүний хоёр талаар Наран, Саран гэдэг хоёр уулын “Саран”-гийн үргэлжлэл нь Бурхан халдун уул юм. Үүнтэй ижил төстэй баримтыг 103 дугаар зүйлээс уншиж болно. Чингэс хаан есӨн шаргатай байжээ Тэмүжиний найман шарга алдагдах үед нэг морийг нь анд унаж явсан учир хулгайд туугдалгүй хоцорчээ. Тэр морины нэрийг Угтар шарга гэдэг байсан. Үүнийг тус зохиолын 99 дүгээр зүйлд дүрсэлснээс ялгаж салган ойлгож болох юм. Түүнд өгүүлэхдээ “Тэмүжин нэг морь унав. Өэлүн эх нэг морь унав. Хасар нэг морь унав. Хачигун нэг морь унав. Тэмүгэ нэг морь унав. Бэлгүдэй нэг морь унав. Боорчу нэг морь унав. Зэлмэ нэг морь унав. Тэмүлэнийг Өэлүн эх өвөртөө дүүрэв. Нэг хөтөл морь гаргав. Бөртэ үжинд морь дутав” гэжээ. Энэ мэт нотлох баримт олон бий л дээ. Тэгэхээр Чингэс хаан Алтан шарга, Мөнгөн шарга, Угтар шарга, Бор шарга, Халиун, Хээр, Зээрд, Цагаан, Хар гэсэн есөн морьтой байжээ. ӨнӨӨдӨр 849 оны нэгдҮгээр сарын 12 Монголчууд аргын тоолол, билгийн тоолол гэсэн хоёр тоололтой. Тэгвэл Чингэс хааны үед “Одон цаг”-аар он тооллоо хөтөлдөг байжээ. Энэ нь дээрх хоёр тооллын дундах буюу нарны баримжаагаар тогтоодог тоолол. Үүгээр бол өнөөдөр 849 оны нэгдүгээр сарын 11-ний өдөр юм. Энэ үеэс үнэн зөвөөр нь тоолсон цаг тооны бичгийг би гаргасан байгаа. Чингэс хааны алтан ургийнхан дутуу байна “Монголын нууц товчоо”-нд олон үеийн удмыг бичилгүй өнгөрснийг олж тогтоосон. Жишээ нь Есүхэй баатраар нэг үе эхэлж байгаа бол түүнээс хойш 36 жил өнгөрч байж дараагийн үе эхлэх ёстой. Гэтэл “Нууц товчоо”-нд тэр хоорондох хүмүүсийг хаяж товчилсон байгаа нь нотлогдсон юм. Жамухын үе удмыг ингэж бичсэн байна. -Жад иргэн-Буданчиртай нэг үе -Жажирдай-Хавчи баатартай нэг үе -Жажирдай дүүтэй байх ёстой авч түүнийг бичээгүй -Бөр Бүлчирүү -Хар хадагин Үүнээс доош есөн үеийн хүнийг бичилгүй тасдсан байх юм. Ингэсний үр дүнд сая Жамуха гэж бичжээ. Ийм нууцуудыг “Монголын нууц товчоо”-ноос олж харлаа” гэж ярилаа. -Чингэсийн Онгоныг олох баталгаа бий гэж та бодож байна уу? -Тийм, тун удахгүй олно. Гэхдээ үүнийг одоогоор хэлмээргүй байна. Ямар ч байсан Чингэс хааны алтан ургийн нутаглан байсан Бурхан Халдун уул Төв аймагт гэдэг нь баттай. -“Монголын нууц товчоо” олон хэлнээ гарсан байдаг. Та хэдийг нь судлав? - Энэ зохиолын яг жинхэнэ Уйгаржин монгол хэлнээ гарсан эх нь хаана ч олддоггүй ховор шүү дээ. Тиймээс би хятад болон уйгаржин бичгээс галигласан эх гээд ер нь нэлээд хэдийг судалсан.

_________________
Ах нь намдаа итгэдэг хүн !


Top
 Profile  
 
PostPosted: Jul.25.10 3:16 pm 
Offline
Аятайхан Гишvvн
Аятайхан Гишvvн
User avatar

Joined: May.03.10 8:57 am
Posts: 172
Location: outside the box
The Coins of Mongol Empire and Clain Tamgha of Khans (XIII-XIV)
ULAANBAATAR, MONGOLIA | 2005 | ISBN: N/A | PDF | 242 pages | 90 MB

This is a beautifully produced book that should be in the library of anyone interested in the history and coins of the Mongol dynasties. The author was born in Mongolia and graduated as a historian-translator from the Institute of Asia and Africa of the University of Moscow. In recent years he has devoted himself to the collection and study of Mongol coins. His new book is a welcome result of his interest.

Image
http://www.megaupload.com/?d=4V81FRB5


Top
 Profile  
 
 Post subject: Yu
PostPosted: Nov.26.10 3:46 pm 
Offline
Asuult Precious Member
User avatar

Joined: Apr.12.02 9:54 pm
Posts: 3717
Location: Insulin shock therapy
nogoon- shar- tsenher nudtei manai hed chini rim-iin tserguudtei holildson mongolchuud genee. odoo hurtel gobi-d amidarch baigaashtee. mongoliin gob-d amidarsaar baigaa gej bichmeer yum.
hunnu-giin ued hunnu-tei niileed hyatadtai baildaj baisan genee

http://www.dailymail.co.uk/sciencetech/ ... z16MldO8sZ

http://www.telegraph.co.uk/news/worldne ... diers.html

Image

Image


Top
 Profile  
 
 Post subject: Yu
PostPosted: Nov.27.10 1:06 pm 
Offline
Asuult Precious Member
User avatar

Joined: Apr.12.02 9:54 pm
Posts: 3717
Location: Insulin shock therapy
ene negee bert chono, goo maral tingis dalaig gatlaad gedegt shine utga oruuljiina uu gui yu?


Top
 Profile  
 
PostPosted: Jan.05.11 7:33 am 
Offline
¤ Expert

Joined: Feb.12.06 1:12 pm
Posts: 5093
Location: RW
Mongoliin tuuhiig mash tovch todorhoi videogoor uzuuljee:


_________________
sudalgaa


Top
 Profile  
 
PostPosted: Jun.26.12 11:25 am 
Offline
Олныг Гайхуулагч Гишvvн
Олныг Гайхуулагч Гишvvн
User avatar

Joined: Feb.11.03 7:44 pm
Posts: 225
Location: 13 horoolol
Хөх монголын хөх туг нэртэй зохиол тоон хэлбэрээр байгаа бол линкийг нь байршуулж өгөөч


Top
 Profile  
 
 Post subject: Re: Yu
PostPosted: Jun.26.12 11:40 am 
Offline
Асуулт Самбарын Хvндэт Харуул
User avatar

Joined: Aug.15.07 10:21 am
Posts: 6507
typ wrote:
nogoon- shar- tsenher nudtei manai hed chini rim-iin tserguudtei holildson mongolchuud genee. odoo hurtel gobi-d amidarch baigaashtee. mongoliin gob-d amidarsaar baigaa gej bichmeer yum.
hunnu-giin ued hunnu-tei niileed hyatadtai baildaj baisan genee

http://www.dailymail.co.uk/sciencetech/ ... z16MldO8sZ

http://www.telegraph.co.uk/news/worldne ... diers.html

Image

Image


yag ah duu nar shig garsan baishu

_________________
www.hicheel.com


Top
 Profile  
 
PostPosted: Aug.29.13 5:21 pm 
Offline
Хавар Цагийн Анхны Яргуй
User avatar

Joined: Dec.31.12 12:30 pm
Posts: 2843
Location: This was the sin of the house of Jeroboam that led to its downfall and to its destruction from the f
.

_________________
Хубилай Хааны Их Мэргэн


Top
 Profile  
 
Display posts from previous:  Sort by  
Post new topic Reply to topic  [ 102 posts ]  Go to page Previous  1, 2, 3, 4
Энэ сэдэвийг FB зарлах

Who Likes This Topic on Facebook? 


All times are UTC + 8 hours


Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest


You cannot post new topics in this forum
You cannot reply to topics in this forum
You cannot edit your posts in this forum
You cannot delete your posts in this forum
You cannot post attachments in this forum

Search for:
Jump to:  




Copyright Asuult.NET © 2000-2014.
Administrative Contact: Khundaga Khurelbaatar [hundaga@hotmail.com]
Tel: 1-888-303-4927, Fax: 1-888-406-2264.
Powered by phpBB © 2000-2014 phpBB Group.