#AsuultSambar :

ASUULT.NET - МОНГОЛ УЛС МАНДАН БАДРАГ!
It is currently Nov.14.18 7:03 am

All times are UTC+09:00




Post new topic  Reply to topic  [ 80 posts ]  Go to page Previous 1 2 3 4 Next
Author Message
PostPosted: Oct.02.11 11:18 am 
Offline
Зураач
User avatar

Joined: Apr.24.07 5:12 pm
Posts: 10595
Location: Архан талд чинь:
Одоогийн Шинжааны уйгур дотор маш олон монгол гаралтай улс байдаг юм байна.

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a


Top
   
PostPosted: Mar.21.13 4:37 am 
Offline
Зураач
User avatar

Joined: Apr.24.07 5:12 pm
Posts: 10595
Location: Архан талд чинь:
Могулистаныг Монголстан гэж зөв бичвэл таарна... :whip:

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a


Top
   
PostPosted: Mar.21.13 5:14 am 
Offline
Зураач
User avatar

Joined: Apr.24.07 5:12 pm
Posts: 10595
Location: Архан талд чинь:
cellat wrote:
NAIMAN-NOMAD wrote:
Одоогийн Шинжааны уйгур дотор маш олон монгол гаралтай улс байдаг юм байна.

тэд нар ч одоо хятадажаад, түрэгжээд дуусаж байгаа биз дээ.

Монголын нируны нэг салбар Долоодууд (дуклат,долоон,долан) нар өдгөө уйгарууд дотор ийм төрхтэй болчихсон байнадаа хөөө...


http://www.youtube.com/watch?v=1ToX017aGpA

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a


Top
   
PostPosted: Mar.21.13 2:48 pm 
Offline
Зураач
User avatar

Joined: Apr.24.07 5:12 pm
Posts: 10595
Location: Архан талд чинь:
MiAmore wrote:
Монголстан улс гэж хэзээ ч дэлхийн түүхэнд байгаагүй.

Байсан.Байсныг нь монголчууд бид гаргаж тавихгүй бол өөр хэн ч гаргаж тавихгүй.

http://en.wikipedia.org/wiki/Moghulistan


Etymology



"Moghul" envoys seen in Beijing in 1656 by Johan Nieuhof, who took them for representatives of the Moghuls of India. However, Luciano Petech later thinks they are visitors from Turfan in Moghulistan.[2]
"Moghulistan" simply means "Land of the Moghuls," or Mongols (the term Mughal is Persian for Mongol) in reference to the eastern branch of the Turco-Mongolian Chagatai Khans who ruled it.[3] The term "Moghulistan" is mostly used in Soviet historiography, while Chinese historiography mostly uses the term "East Chagatai Khanate" (Chinese: 东察合台汗国; pinyin: Dōng Cháhétái Hànguó), which contrasts Moghulistan to the Timurid Empire. The Moghul Khans considered themselves heir to Mongol traditions and called themselves Mongghul Uls, from which the Persian term "Moghulistan" comes. Ming Dynasty Mandarins called the Moghuls "the Mongol tribes (Chinese: 蒙古部落; pinyin: Ménggǔ Bùluò) in Beshbalik". The Timurid exonym for Moghulistan was Ulus-i Jatah.[1]

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a


Top
   
PostPosted: Mar.25.13 8:22 pm 
Offline
Зураач
User avatar

Joined: Apr.24.07 5:12 pm
Posts: 10595
Location: Архан талд чинь:
Туркууд Монгол улсыг Моголстан гэдэг..Ялгааг нь мэдэж байгаа биз дээ...

http://tr.wikipedia.org/wiki/Mo%C4%9Folistan

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a


Top
   
PostPosted: Mar.27.13 3:03 am 
Offline
Зураач
User avatar

Joined: Apr.24.07 5:12 pm
Posts: 10595
Location: Архан талд чинь:
Өөлдүүд бол Зуунгарын захиргаанд орсон могулистанууд юм.

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a


Top
   
PostPosted: Mar.31.13 1:05 am 
Offline
Зураач
User avatar

Joined: Apr.24.07 5:12 pm
Posts: 10595
Location: Архан талд чинь:
MiAmore wrote:
Ойрд Монголын Чорос овогийг Манжууд Өөлд гэж дууддаг байсан. Харин өөлдүүд Зүүнгарын захиргаанд орох биш энэ улсыг голлон байгуулсан овог.

Эрдэнэбүрэний өөлд Q маркертай гарсан гэж байгаа....

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a


Top
   
PostPosted: Mar.31.13 4:09 am 
Offline
Зураач
User avatar

Joined: Apr.24.07 5:12 pm
Posts: 10595
Location: Архан талд чинь:
Сараан wrote:
naiman chi anu hatan gd kino vzsenuu?lol

Үзээд яадаг юм.Бөөн фэнтэзи л байгаа биз...Харин чи хасаг гэнэтикчтэй их дотносож хамтарсан ухааны юм гаргасан байхчин билээ..Мань хэдийгээ хаяж байгаа юм биз дээ..ЧЧИ :lol:

ImageImage


_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a


Top
   
PostPosted: Jul.30.13 8:05 pm 
Offline
Зураач
User avatar

Joined: Apr.24.07 5:12 pm
Posts: 10595
Location: Архан талд чинь:
Image

Image

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a


Top
   
PostPosted: Jul.30.13 8:11 pm 
Offline
Зураач
User avatar

Joined: Apr.24.07 5:12 pm
Posts: 10595
Location: Архан талд чинь:
http://decan.kz/mogolistan.html

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a


Top
   
PostPosted: Aug.04.13 2:04 pm 
Offline
Зураач
User avatar

Joined: Apr.24.07 5:12 pm
Posts: 10595
Location: Архан талд чинь:
Дуулга wrote:
ХАсагстан гэж улс байдаггүй.... Казакстан гэж мэднэ..

Тэгвэл Чингисийн угсааны Хасаг хаан гэдэг хүн байжээ гэж...Шар туужид ингэж бичигджээ... :lol:

Quote:
Султан-хан, его сын Багатур-хан, его |162| сын Джанхир-хан, его сын Хасак-хан.

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a


Top
   
PostPosted: Aug.07.13 9:34 am 
Offline
Зураач
User avatar

Joined: Apr.24.07 5:12 pm
Posts: 10595
Location: Архан талд чинь:
Монголыг зарим газар яагаад Могол, Моголистан хэмээн нэрийддэг вэ?

Туркэд сурч байгаа оюутнуудын зарим нь Монгол улсын нэрийг түрэг хэлээр Моголистан хэмээдэгт дургүйцдэг. Нэгд, Казахстан, Туркменистан зэрэг улстай адилтган –стан нэмсэнд нь, хоёрт, "Монгол" гэсэн үгийн Н гийгүүлэгч байдаггүйд тэр юм. Тэр ч бүү хэл, хоёр эгшгийн хоорондох Г нь ихэд сулраад бараг дуудагддаггүй учир хальт сонсоход улсынхаа нэрийг ч танимгүй.

"Стан" хэмээх нь "улс" гэсэн утгатай үг учраас манай улсын нэрний ард залгасанд эмзэглэх шаардлага байхгүй юм. Харин тэр Н гийгүүлэгч хэзээ, хэрхэн гээгдсэн бэ гэдэг сонирхолтой. Зөвхөн түргүүд ч биш, сири, энэдхэг, араб, армен зэрэг олон хэлний баримт, дурсгалд Монгол улсын нэр Могол, Мугал болон Н-гүйгээр хэвшсэн байдаг. Эцэг, эхийн аль ч талаасаа Чингис хааны шууд удам болох алдарт Бабур хааны их улсыг Мунгал биш Мугал гэх. Афганистан дахь монголчуудыг Могол гэх.

Тэрхүү Н юуны учраас, хэзээнээс эхлэн гээгдэн хэвшсэн талаар нэрт монголч эрдэмтэн Игорь де Рахевилз сонирхолтой ажиглалт хийжээ. Бараг нээлт хэмээн хэлж болохоор юм. Тийм учраас та бүхэнд түүний өгүүллийг англи хэлнээс орчуулан толилуулж байна.
Хэл шинжлэлийн ухааны доктор Мягмарын Саруул-Эрдэнэ saruulerdene@yahoo.com)




Ази болон Европ дахь Монголчуудын нэр
Шинэ дүгнэлт

Игорь де Рахевилз

Миний бие энэхүү өгүүллээ “Ази болон Европ дахь Монголчуудын ‘нэр’ бус ‘НЭРС’ хэмээн олон тоогоор нэрийдэх нь илүү зөв байсан байж болох юм. Учир нь XIII зууны их байлдан дагууллынхаа үеэр монголчууд хэд хэдэн өөр нэрээр алдартай байснаас хачирхалтай нь ихэнх нь янз бүрийн шалтгаанаар буруу хэвшсэн нэрс байдаг.

X зууны дунд үеийн Хятадын нэгэн сурвалжид (Chiu T’ang-shu) өнгөрсөн зуунд нь болсон үйл явдлын тухай бичихдээ хамгийн анх Монгол овгийн нэрийг дурдсан байна. Хятад галигаар meng-wu (*mung-nuat) хэмээх нь уг эх нь *Mongγut, эсвэл *Mongγul байсны илэрхийлэл юм. Hsin T’ang-shu дахь яг мөнөөх хэсэгт харин meng-wu – гийн оронд meng-wa (*mung-ngwa), өөрөөр хэлбэл *Mongγa хэмээн тэмдэглэжээ. Пеллиогийн үзсэнээр энэ нь meng-wu – гийн арай тодорхой бус хувилбар байж болох ч Х. Серрюсийн бичсэнчлэн *Mongγa нь *Mongγut/*Mongγul - ын авиазүйн хувилбар болох *Mongγа(l) – д буй тэр хэлбэр бас байж болох талтай. Хэрэв meng-wu –г сэргээн тогтоосон хэлбэр нь *Mongγut мөн гэж үзвэл (би бол үүнийг зөв хэмээн үздэг) энэхүү хэлбэр нь *Mongγul – ын эртний олон тоот хэлбэр байх бүрэн боломжтой. Тэгвэл бидний судлан үзэх хамгийн анхны тэмдэглэгдэн үлдсэн нэр бол *Mongγul/*Mongγal болох юм.

XIII зуун гэхэд эгшиг авианы ижилслийн дагуу зарим монгол аялгуунд *Mongγul нь Mongγоl болсон байсан боловч бусад аялгуудад Mongγul хэлбэр, мөн Mongγаl ч хадгалагдсаар байжээ.

Монголчуудын нэр уйгар бичгээр (XIII зууны эхээр монголчууд зээлэн авсан) хамгийн анх тэмдэглэгдэн үлдсэн баримт нь Гүюг хааны (1246-48 онд хаан суусан) IV Пап Иннокентийд бичсэн алдартай захиан (1246 оных) дээрх тамга бөгөөд тэнд MWNKKWL, өөрөөр хэлбэл Mongγol эсвэл Mongγul гэсэн хэлбэртэй байдаг. Түүнээс хойш энэхүү үг нь ямагт “Mongγol” хэмээн галиглагдах хэлбэрээр, нэг ижлээр бичигдэх болжээ.

Үгийн гарлын үүднээс авч үзвэл γul хэмээх дагавар нь овог, аймаг, улсыг заасан нэр бүтээх дагавар байж болох талтай. Тэгвэл цаана нь mong гэсэн язгуур үлдэх агаад өдгөөг хүртэл бид үүнийг тайлаагүй л байна. Бусад зарим нэг гаралзүйн тайлбар байдаг боловч таамаг төдий, санаанаас цаашгүй юм.

Харин XII, XIII зууны үед Төв болон Өрнөд Ази, мөн Европод монголчуудыг нэрлэх нэр нь нэг бол Tatar/Tartar эсвэл Mogol (Moγol)-ын хувилбар л байсан байдаг. Mongol (Mongγol) хэмээх үг хааяа тааралддаг боловч яг Төв, Өрнөд Азид бол огт тийн тэмдэглэгдээгүй юм.

Tatar/Tartar гэсэн нэрийн талаар би товчхон дурдъя. Учир нь энэ талаар аль хэдийн маш их зүйл бичигдсэн, түүнд миний нэмж чадах юм хомс билээ.

XII зууны үед Говийн умард хэсэгт нүүдэлчдийн хамгийн хүчирхэг аймаг нь дорнод Монголын Татар аймаг байлаа. Тийм ч учраас Хятад, Төв Ази, цаашлаад бүр Баруун руу Монголоор нутаглах нийт монгол, түрэг хэлтнийг Татар хэмээн нэрийдэх болсон нь дундад зууны үед баруун Европын бүх үндэстнийг “Франк” хэмээж байсантай адил юм. Персийн түүхч Рашид-ал-Дин (ойролцоогоор: 1247-1318) агуу бүтээлийнхээ бүхий л агуулгын туршид Татар аймгийн нэр хэрхэн тийм уудам нутгаар, Хятадаас Энэтхэг хүртэл, Дашт-и Кипчак, Сири хүртэл, Умард Африкийн арабчуудад хүртэл, тэр ч бүү хэл Магреб хүртэл тархаж чадсаныг үнэхээр гайхаж байгаагаа нууж чадаагүй байдаг.

Тийм ч учраас Чингис хааны үед Монгол аймгуудыг хятад болон Азийн бусад улсад Татар хэмээн дуудсаар байсан, тэр ч байтугай 1202 онд Чингис хаан Татар аймгийг сөнөөсний дараа ч тийн нэрийдсээр байсан нь нэг талаасаа тэрхүү нэр нь нэгэнт хэвшсэн байсных, нөгөө талаасаа тал дахь Татарын ноёрхол Монголынх болон солигдсоных юм. Монголын өргөн уудам нутгаар чухам юу болж байсан, тэр олон аймгийн хэн нь хэнийгээ эзлээд байгааг Монголоос гадна орших хүмүүсээс тун цөөхөн нь л мэдэж байсан гэдгийг бас бодолцох хэрэгтэй.

Ийнхүү Татарчууд гавьяа байгуулаагүй хирнээ мөхсөн хойноо алдаршиж, XIII зууны эхэнд нэр нь өмнөдөөс ойрх дорнод руу загалмайтнуудаар дамжин Куман, Булгар болон Ижил мөрний хойгуур орших бусад үндэстнээр Европод түгэн нэвтэрчээ. Азийн гүнээс гарч ирээд Оросын хаадыг ялж, Киевийг устган, Польш, Унгарын армийг мөхөөж, 1242 онд Венаг авах шахсан тэр аймшигт морьтнууд бол тэгэхээр мэдэж хэрэг мөнөөх айхтар Татарчууд байх нь ойлгомжтой. Ингээд тэр дор нь л, маш тодорхойгоор Татар нэрээ Тартари болгон сольж нэрлэсэн нь авиазүйн талаасаа Тартарус (там) хэмээх үгтэй ойролцоо байснаас гадна эзлэн түрэмгийлэгчдийг ард нийт чөтгөрийн дүрээр хүлээж авдаг байсантай нь таарсан хэрэг.

Монголчууд ингэж нэг талаас үзэн яддаг дайсныхаа нэрээр, нөгөө талаас тамаас гарч ирсэн чөтгөрийн байдлаар нэршиж, Оросуудын дунд Татар, Европын бусад улсаар бол Тартар хэмээн дуудагдах болсон нь хэдэн арван жилээр тогтохгүй хэдэн зуун жил үргэлжилж, тэр ч бүү хэл, орчин үед ч хэрэглэгдсээр байна.

Гэвч энэ нь Европын улсууд Монголын эзэнт гүрэнтэй янз бүрийн дипломат үйл ажиллагааны шугамаар шууд харилцаатай болсон тэр цагаас хойш ч Монголчуудын нэр Европод танил бус хэвээр байсан гэсэн үг биш юм. Жинхэнэ Монгол гэсэн нэр нь түгсэн ч, зүгээр л Тартар нарын өөр нэр хэмээн ойлгогджээ. Mongol хэмээх нэр XIII зуунаас он дарааллын бичгүүд, аяллын тэмдэглэлүүдэд хэд хэдэн хэлбэрээр тохиолддогийн ихэнх нь нэлээд гуйвуулсан хэлбэр байдаг. Тухайлбал, Жон Пиан де Карпинегийн Historia-д Mongal(i), Виллиам Рубрукийн Itinerarium-д Moal, Марко Пологийн Il Milione-д Mongul хэлбэр тохиолдоно. Сэйнт Квентиний Симон бол Mongli – Mogli болон Mongol – Mogol гэсэн хэлбэрүүдийг солин хэрэглэсэн байдаг. Эдгээр аялагчдын тэмдэглэл дэх хэлбэрийг харахад нэг бол авиа гээгдсэн (Moal), үгүй бол хамаршил нь үгүй болсон (Mogli, Mogol) байгаа нь ажиглагдах бөгөөд үүнээс маш сонирхолтой асуудал ургаж гарна.

Тэр үеийн (XIII зууны дунд, сүүл үе) Төв болон Өрнөд Азид Монголыг нэрлэж байсан үгсийг харахад түргүүд ч тэр, персүүд ч тэр, тэр ч бүү хэл Монголтой ойр харилцаатай бусад үндэстнүүд, бүгд Монголыг n – гүй бичсэн байдаг. Түргүүд Монголыг Moγul, Moγal (Цагаадайн түрэг хэлэнд Moγul) гэдэг нь монгол хэлний Mongγol, Mongγal-тай дүйцэх хэлбэр бол перс хэлэнд Moγōl/ Muγūl мөн Moγāl/ Muγāl (мөнөөх үгсийн өөр өөр галиг), Араб хэлэнд харин Mughūl (перс шиг), Индустанд Mugh(a)l, Армени хэлэнд Muγal, Сири хэлэнд Muglaye буюу Mugal-ын авиа тонгорсон хэлбэр, Грек хэлэнд харин Moυγούλιοι (Muγul-аас үүдэлтэй) хэлбэр тус тус тохиолдоно. Энэ бүх хэлбэр дэх эгшгийн хувирлыг хялбархан тайлбарлаж болно, харин гагцхүү мөнөөх n хайчдаг билээ?

Сугарч алга болсон тэр n –ийн нууц намайг олон жил бодолд дарсан билээ. Баримтаас харахад дурдсан бүх хэлбэр нь Уйгар-Түрэг хэлбэрээс гаралтай болох нь тодорхой. Авиазүйн хувьд өдгөө Moŋγul ~ Moγul хэмээх сэлгэц түрэг хэлнүүдэд боломжтой нь тодорхой болсон, гэвч Уйгар хэлнээ зөвхөн хамаршаагүй Moγul/ Muγal гэсэн хэлбэр л тохиолдож байгаа нь сонирхолтой.

Үүнээс үндэслэн бид өөрсдөдөө доорх асуултыг тавих шаардлагатай болж байна: Монголчуудад өөрсдийнхөө бичиг үсгийг анх заасан, хэдэн арван жил тэдний бичээч, туслахаар ажилласан, Монгол эздэдээ зориулан монгол хэлээр гаргасан зарлиг, бичгийн эх зэрэгтээ Mongγol гэж дандаа зөв бичиж ирсэн Уйгарын түргүүд харин өөрийнхөө хэлээр эздийнхээ нэрийг бичихдээ яагаад Moγul (=Moγol) гэх болов? Уйгарууд зөв хэлбэрийг нь бичиж чадах байсан гэдэг нь эргэлзээгүй, хувь хүний нэрийн зүйл (гэрээ, худалдааны баримт зэрэгт) бичихдээ ч алдаагүй, харин гагцхүү эрх барьж байгаа улсын нэр дээр л өөр хэлбэр тавиад байсан байдаг.

Зураг 1:

Энэхүү асуултын хариуг миний бие Уйгар хэл дээрх Suvarnaprabhāsa (Altun yaruq буюу Алтангэрэл)-гийн зургийг нь нийтлэн буй (1-р зураг) дээрх хэсэгт байж магадгүй юм хэмээн үзэж байна.

Зураг 2:

Уйгар хэлний “мунхаг, мулгуу” гэсэн утга бүхий muŋγul хэмээх үг нь уйгар бичгээр бол Mongγul гэсэнтэй яг адил (Гүюг хааны тамганы бичээс дээрхтэй адилаар, зураг 2) байна.

Үүнээс харахад Монгол хааны эзэмшил дор ажиллаж буй бичээч нар түрэг хэлээр “мунхаг” хэмээх үг хэрэглэх нь (тус хоёр үгийг синоним болгон хэрэглэж буй мэт болно) зориудаар доромжилсон хэрэгт унах аюултай байжээ. Өөрт нь атаархсан ч юм уу, хэн нэгэн этгээдийн бяцхан матаас л бичээчийг lese-majeste ( lese-majeste нь үгчлэн орчуулбал англиар injured majesty, монголоор эрхэм дээдсийг хөндөх хэмээн буухуйц, эрх барьж буй засаг, эзэн дээдсийнхээ нэр хүнд, ашиг сонирхлын эсрэг үйл хийсний улмаас яллагдахыг нэрлэх франц нэр томьёо. орчуулагч) ялд хялбархан унагаж, цаазаар авхуулах магадлалтай. Харин зөв бичихзүйн багаахан ялгаатай бичлэг, ялангуяа уг хэлний авианзүйн онцлог (ŋγ – γ ийн сэлгэц) нь асуудлыг шийдэх амархан арга болж чаджээ. Тийм ч учраас миний бие энэ бүхнээс болж, Mongγol хэмээх нэр Уйгарт Moγul болсон, түүнээс шалтгаалан Афганистан дахь Монголчууд Monghol нар биш Moghol нар болсон, Энэтхэг дэх алдарт хаад Munghal биш Mughal хэмээгдэх болсон, мөн өнөөдөр бид “хэвлэл мэдээлийн монголууд” биш “могулууд” хэмээх болсон байна хэмээн дүгнэж байна.

Монгол гэдэг нэр дундат азид могол,могул болон хувирахад уйгур хэлний төстэй утга болон дуудлага ихээхэн нөлөөлсөн гэж үзсэн байна..

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a


Top
   
PostPosted: Aug.12.13 11:13 pm 
Offline
Зураач
User avatar

Joined: Apr.24.07 5:12 pm
Posts: 10595
Location: Архан талд чинь:
Уйгарууд дотор ч моголистанууд их бий...Жишээ нь долоод буюу долан нар.... :cheerleader:







_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a


Last edited by NAIMAN-NOMAD on Aug.12.13 11:24 pm, edited 1 time in total.

Top
   
PostPosted: Mar.07.14 1:14 pm 
Offline
Тvмэн Эх Гишvvн
Тvмэн Эх Гишvvн
User avatar

Joined: Mar.04.14 12:18 am
Posts: 94
Location: Павлодар.Қазақстан
Походы в Моголистан

В 1371–1372 гг. Темур начал обращать взор за пределы улуса. Он совершил поход против суфийской династии Кунгират, которая контролировала Хорезм, и в районы Ферганы, Или и Таласа против Камар ад-Дина и других монгольских эмиров, которые взяли власть в Моголистане после убийства Ильяс-ходжи.

Таким образом, едва успев утвердиться на троне Мавераннахра, Темура вновь погнала в поход война в старом ханстве Чагатая, в восточной его части. На этой земле началось восстание.

Ранее ведущее положение в Моголистане занимало семейство монгола Дуглата: оно почти полностью контролировало Кашгарию с центром в Аксу и, кроме того, владело большой территорией в чагатайской зоне Или, где находилась ханская ставка. В 1347 г. дуглатского эмира Пуладжа после нескольких лет анархии сместил с престола Или чагатайский хан Туглук Тимур. После смерти Пуладжа, которая случилась в царствование Туглук Тимура, титул «улус-беки» (примерно то же, что и комендант дворца) был отдан его юному сыну Худайдаду. Брат Пуладжа, эмир Камар ад-Дин, который жаждал получить этот пост, напрасно просил его у хана Туглук Тимура, за что после смерти последнего отомстил, убив Ильяс-ходжу, сына покойного хана. Камар ад-Дин сверг чагатайскую династию и узурпировал титул хана. Камар ад-Дин, тюрк по происхождению, правил Моголистаном, государством, образовавшемся при распаде улуса Чагатая и занимавшем территории Восточного Туркестана, Семиречья, части южной Сибири, примерно с 1366 по 1390 г.

Хан Камар ад-Дин был особо крепким орешком, хорошо знающим военное искусство засад и скрытых маневров.

Именно против Камар ад-Дина совершил Темур ряд походов, менее удачных, чем его операции в Иране, Дели или Анкаре, но в чем-то более знаменательных, потому что они проводились на «более трудной» территории против хитрого и умного врага. Это были превентивные меры с целью защиты Мавераннахра от регулярных набегов кочевников.

Походов на Моголистан, согласно хроникам, было семь, последний из них Темур совершил в 1389–1390 гг. Здесь следует отметить, что особенностью военных экспедиций, несмотря на их четкую стратегию и безупречную тактику, было то, что их зачастую приходилось повторять. Масштабы военных действий Темура были огромны: от Волги до Дамаска, от Смирны до Ганга и Юлдуза; его экспедиции в такие разные регионы следовали одна за другой и вовсе не в географическом порядке. Он действовал от Ташкента до Шираза, от Табриза до Ходжента в зависимости от маневров противника; поход в Россию имел место между двумя кампаниями в Иране, поход в Центральную Азию – между двумя экспедициями на Кавказ. Такая политика ведения войн в корне отличалась от четкого планирования военных экспедиций Чингисхана: походы в Монголию, походы на Дальний Восток, походы в Туркестан и Афганистан и снова на Дальний Восток.

Темур в конце каждой успешной кампании оставлял страну без всякого контроля, не считая Хорезма и Ирана, и то это имело место только в самом конце его царствования. Правда в том, что он беспощадно уничтожал всех своих врагов, и за ним оставались в качестве урока пирамиды человеческих голов. Но оставшиеся в живых забывали страшный урок и скоро возобновляли тайные или открытые попытки мятежа, так что ему приходилось повторять походы, которые отвлекали его от достижения основной цели. Багдад, Брусса (Бурса), Сарай, Кара-Шахр и Дели были уничтожены, но он не сделал того же с Османской империей, Золотой Ордой, Моголистаном или Индийским султанатом; даже джалаиры Ирана взбунтовались, как только он ушел. Таким образом, Темур был вынужден трижды покорять Хорезм, Моголистан – семь раз, Восточный Иран – дважды, Западный Иран – не менее трех раз, не считая двух кампаний в Россию и других военных походов.

Тактика «выжженной земли», излюбленная тюрко-монголами, применялась Темуром выборочно, потому что он не был «чистым» кочевником, а, скорее, представителем оседлого народа, вынужденного вести кочевую жизнь из-за своей жажды власти, которая не давала ему ни сна, ни покоя. Он любил города, сады, возделанные поля, но, когда ему случалось вырубать деревья или сжигать посевы, это диктовалось необходимостью обречь непокорного врага на голодную смерть.

Чисто географический подход к завоевательной деятельности Амира Темура неоправдан, здесь следует исходить из геополитических расчетов.

При обобщающем взгляде на военные кампании, проведенные Амиром Темуром в течение трех десятилетий его правления, мы видим, что он стремился выстроить державу, состоящую из трех концентрических зон. Средняя Азия, Балх и Восточный Хорасан представляют собой ядро его империи, располагавшееся между Аралом, Каспием, Балхашем, Тянь-Шанем и Гиндукушем. Стабильность ядра активно подкреплялась локализацией, а отчасти и ликвидацией смут во второй зоне, которую образовывали территории пяти междуречий: Урала – Волги, Оби – Иртыша, Тигра – Евфрата и, в меньшей степени, Инда – Ганга и Хуанхэ – Янцзы. Этот пояс рассматривался Темуром в качестве гласиса его среднеазиатской крепости. Наконец, в третью зону входили более отдаленные приморские государства. Если бы там существовали конкурентные центры силы, они не должны были непосредственно угрожать империи Темура. Впрочем, таковых практически не было за исключением набиравшего силу Османского султаната, который Темур и сокрушил. Московская Русь опасности для Амира Темура не представляла. Столь же отдаленный минский Китай, к тому же ослабленный гражданской войной 1399–1402 гг., также вряд ли рассматривался Темуром в качестве серьезного противника. Таким образом, главной заботой Темура были контроль над «Ираном и Тураном» на юге и влияние на ситуацию во всем евразийском степном поясе – на севере.

Но вернемся к хронике походов Темура на Моголистан. Первые два похода против воинствующего хана Камар ад-Дина Темур предпринял весной и осенью 1371 г. Первый поход закончился перемирием; во время второго Темур, выйдя из Ташкента через Сайрам, расположенный к северу от города, двинулся в сторону селения Янги на Талас, известный также как Аули-Ата. Там он обратил кочевников в бегство и захватил большую добычу.

В 1375 г. Темур осуществил третий поход. Он вышел из Сайрама и прошел через районы Таласа и Токмака по верхнему течению реки Чу. Камар ад-Дин, используя обычную тактику кочевников, отошел к Отару – городу в верхнем течении Или около одного из северных отрогов Ала-Тау. Джахангир, старший сын Темура, захватил противника врасплох, и тот отступил к Или. Темур разорил эту часть района Или, которая представляла собой центр бывшего восточного ханства Чагатая, затем, очевидно, двинулся в долину верхнего Нарына, потому как в «Зафарнаме» описывается его движение вдоль рек Арпа и Язи к северо-западу от Кашгара. Он захватил в плен принцессу Дильшад-ага, дочь Камар ад-Дина, и поместил ее в свой гарем. Темур возвратился в Самарканд через Узген и Ходжент.

Но Камар ад-Дин не был разгромлен. Когда армия Темура вернулась в Мавераннахр, он вторгся в Фергану, провинцию, принадлежавшую Темуру, и осадил город Андижан. Разъяренный Темур поспешил в Фергану и долго преследовал противника за Узгеном и горами Яссы до самой долины Ат-Баши, южного притока верхнего Нарына.

Вступив в этот район Тянь-Шаня, Темур попал в засаду, устроенную Камар ад-Дином. Он ускользнул только благодаря собственной храбрости, своему копью и мечу, но затем вновь вернулся и обратил противника в бегство.

Еще раз отбросив тюрко-монголов, он увидел один из своих вещих снов, которые посещали его в экстремальные моменты жизни: он видел своего старшего сына Джахангира в агонии. Охваченный беспокойством, он спешно вернулся в Самарканд. Подъезжая к городу, Темур увидел, что все население собралось у крепостных валов. У всех жителей на плечах были кусочки черного или синего войлока – знак траура, и они громко оплакивали Джахангира, который умер от скоротечной болезни в возрасте 20 лет.

Темур был потрясен горем, потому что очень любил своих детей, в отличие от других восточных правителей, его современников, в чьих семьях совершались убийства, заключение в тюрьмы и увечья самых близких родичей. Темур никогда не допускал ни малейшей вражды между членами своей семьи.

В 1376–1377 гг. Темур совершил свой пятый поход против Камар ад-Дина. Он разбил его армию в ущельях западнее Иссык-Куля и преследовал до Кочкара.

В «Зафарнаме» упоминается шестой поход Темура в район Иссык-Куля против Камар ад-Дина в 1383 г., но хану опять удалось ускользнуть.

В 1389–1390 гг. Темур активизировал свои действия, чтобы основательно разгромить Камар ад-Дина. В 1389 г. он перешел Или и пересек район Имиль по всем направлениям, к югу и востоку от озера Балхаш и вокруг Ата-Куля; эти земли позже стали русской провинцией Семиречье и китайским протекторатом Тарбагатай, а тогда были самым центром Моголистана. Он послал свои самые быстрые эскадроны прочесать эти исторические степи, где когда-то была ставка хана Чагатая, а его авангард тем временем преследовал тюрко-монголов до Черного Иртыша, южнее Алтая. Затем его армия, двигаясь раздельными колоннами через Тянь-Шань, прошла от Балхаша до Баграч-Коля. Встреча состоялась в долине Юлдуза, куда Темур добрался через долину Кунгеза. По свидетельству «Зафарнаме», его передовые отряды дошли на востоке до Кара Ходжи, т. е. почти до Турфана.

Среди предводителей тюрко-монголов, с которыми Темур сражался в тех местах, «Зафарнаме» называет хана Хизр Ходжу, наследника чагатайского дома, которого сверг узурпатор Камар ад-Дин, и Хизр Ходжа сбежал сначала в Хотан, потом в Лобнор, где он пытался основать новое царство, силой обращая последних уйгуров Турфана в ислам. Хотя главный противник Темура Камар ад-Дин был также врагом Хизра Ходжи, Темур, не задумываясь, напал на последнего, очевидно опасаясь, что дом Чагатая соберет новые силы в Уйгурстане. Хизр Ходжа был разбит и скрылся в Гоби. Победитель созвал военный совет в Чалише и разделил взятую у кочевников добычу. «Зафарнаме» сообщает, что, обосновавшись в сердце Центральной Азии, Темур взял на себя роль наследника Чингисхана. На самом деле он покончил с монгольским владычеством в Восточном Туркестане в тот самый момент, когда набиравший силу Минь разгромил монголов в Китае.

Прежде чем вернуться в Самарканд, Темур послал своего сына Умаршайха вперед, из Юлдуза через Турфан на Кашгар. Мы не знаем, выбрал ли он этот путь для себя и основных сил армии или же возвращался из Юлдуза через Или, Чу и Талас.

В то время, пока Темур находился в Гоби, его главный враг, хан Камар ад-Дин, оставался непобежденным. Не успела армия Темура вернуться в Мавераннахр, хан Камар ад-Дин снова установил свою власть в долине Или. Поэтому в 1390 г. Темур вновь отправил против него войска. Из Ташкента они прошли Иссык-Куль, переправились через Или в районе Алмалыка, продвинулись за Кара-Тал и преследовали армию Камар ад-Дина до Черного Иртыша, где и потеряли его след. Камар ад-Дин исчез на Алтае, и о нем больше не слышали. Солдаты Темура развлекались тем, что выжигали имя своего полководца на стволах алтайских сосен, затем по берегу Балхаша вернулись в Мавераннахр.

Исчезновение Камар ад-Дина позволило Хизру Ходже вернуть себе трон Моголистана. Новый глава дома Дуглата, эмир Худайдад, племянник Камар ад-Дина, который считался легитимистом, сам призвал Хизра Ходжу и помог ему взять власть. Новый хан был убежденный мусульманин. По духу он был близок Темуру, и скоро между ними был заключен мир. Примерно в 1397 г. Хизр Ходжа отдал свою дочь в жены Темуру, который очень высоко ценил этот союз, так как он ввел его в знатный чингисидский род.

Хизр Ходжа умер в 1398 г., и трон Моголистана наследовали три его сына. Все трое имели покровителем дуглатского эмира Худайдада. Темур, воспользовавшись смертью своего тестя, отправил новую военную экспедицию в Кашгарию (1399–1400 гг.). Войска под командованием Мирзы Умара, его внука, вошли в Кашгар, разорили Яркенд, взяли город Аксу (жители которого откупились тем, что выдали богатых китайских торговцев, живших среди них), затем один отряд отправился на северо-запад грабить Баи и Куча. После этого Мирза Умар направился в Хотан, жители которого встретили его дарами и объявили себя подданными Темура. В Самарканд он возвратился по Андижанской дороге через Фергану.

_________________
Монгол овог Хэрэйт


Top
   
PostPosted: Mar.22.14 9:25 pm 
Offline
Зураач
User avatar

Joined: Apr.24.07 5:12 pm
Posts: 10595
Location: Архан талд чинь:
17031 wrote:

Haha, Ter Jinhin Surhei Mongol Caraigaa Gargaad Ali! Namaig Bol Mongol l Gedeg Yum.

Ай мөдөхгүй юм баа..Та чень дэхэн үеда өөлийгө холчин жалуу гээд байшаан биша билүда Хөөе.. :hehe: :hehe:

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a


Top
   
PostPosted: Apr.03.14 9:45 am 
Offline
Жинхэнэ Гишvvн
Жинхэнэ Гишvvн
User avatar

Joined: Mar.03.14 11:59 pm
Posts: 22





_________________
Ikh Mogulistan ulus


Top
   
PostPosted: Apr.10.14 9:42 am 
Offline
Зураач
User avatar

Joined: Apr.24.07 5:12 pm
Posts: 10595
Location: Архан талд чинь:
Дуулга wrote:
***Deemee*** wrote:
Hazar Mogol uud ch yahav Bid mongol geed yavj l baina Gehdee l Uguudei tsagaadain hamt nuusen mongolchuudiin nileen heseg ni odoo uursdiiguu kazak gej nerlej kazak heleer yariad yavj baigaa yum




яааж элийрхээрээ ийм юм бичиддэг байна. Зүгээр үү? санаа зовчихлоо. Мэддэхгүй боллотой. Хазар ч тэр, Казак тэр түрэг хэлтэй. Би зөндөө л хэлж байгаа МОнгол хэлний 50% хувь түрэг хэлтэй ойролцоо үгсийн сантай. тэрлээ Түрэг хэлтэй улс бүгд Монгол хэлтэй болох уу? Явж эмчид ханд! :-D

Дүрэм нь ойн цаа бугачид самар мөөг түүгчдийн дүрэмтэй болохоос бусад мал ахуйтай холбоотой хэллэг үгийн сан нь нь шууд монгол хэлнээс хуулбарлаж хулгай хийсэн үгс мөн гэчихэд буруудах юмгүй.
Энэ юу хэлж байнав гэхээр түрэг хэлтнүүд тал хээрийн мал ахуй эрхлэх ёс соёлыг монголчуудаас суралцсан гэдэг нь байнга батлагдаж байдаг юм...Хасаг хэлнээс нүүдлийн ёс жаяг мал ахуйтай холбоотой үгсийг хасчихвал шууд л цас мөсний якут тува чукча хэл дурайгаад гараад ирнээ гэж... Чукча хэлэнд нохойг Итты гэж нэрлэдгийг чи болсон хойно сайн мэднэ биз дээ.
Тэр цаа бугаа уна чи..
:haha: :haha: :haha:

Image

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a


Top
   
PostPosted: Apr.13.14 8:21 pm 
Offline
• Moderator
<b><font color=#000099>• Moderator</font></b>
User avatar

Joined: Mar.05.07 3:33 pm
Posts: 4462
Location: Хайрын тэнгисийн эрэг дээр
Исмэл тайш Болой тайш энэ тэрийг монголыг түүхийн шинэ ботид Могулистанаас гаралтай гээд бичсэн байдаг шиг . Моголстаны язгууртанууд монголын түүхэнд хаяа нийлж байсны хувьд хир оролцож байсан бэ

Дуулга Найман хоёр нэгнийхээ угсаа тодруулах ажилаа тэр найман дуулга хэн бэ гэсэн сэдэвтээ хийгээд бусад сэдвийн асуудлаар агуулгын дагуу арай далайцтай нийтлэл бичиж байвал энэ форумд илүү хэрэгтэй байх

_________________
Хайрлаад харамлаад л хамтдаа


Top
   
PostPosted: Apr.14.14 5:21 pm 
Offline
Тvмэн Эх Гишvvн
Тvмэн Эх Гишvvн
User avatar

Joined: Mar.04.14 12:18 am
Posts: 94
Location: Павлодар.Қазақстан
Казахи.
Image

Image

_________________
Монгол овог Хэрэйт


Top
   
PostPosted: Apr.20.14 11:28 am 
Offline
• Moderator
<b><font color=#000099>• Moderator</font></b>
User avatar

Joined: Mar.05.07 3:33 pm
Posts: 4462
Location: Хайрын тэнгисийн эрэг дээр
NAIMAN-NOMAD wrote:
wolves wrote:
NAIMAN-NOMAD wrote:

Могулистан бол Өгөөдэй хааны эзэмшил нутаг.Өгөөдэйн харьяат монгол цэргүүд мусульман шашинд орж нутгийн индиануудтай холилдож алга болжээ гэж.Могулистаны нутаг бол одоогийн Зүүн дундат ази.Моголистаны зарим нь мэдээж Афганистан энэтхэг иран руу явсан.Моголистанаас гаралтай барлас овгийн Бабур хаан гэж мэднэ биз дээ.


Энд нэг юмыг залруулахад Могулистан нь Цагаадай ханы эзэмшил нутаг байжээ.

Тэгвэл Өгөөдэйн эзэмшил хаана байсан бэ?


Өгөөдэйн улс яваандаа нэр төдий болж цагаадайн улсын хараат болсон Могулистан бол Өгөөдэйн албатуудаас анх үүссэн Цагаадайн угсааныханы захиргаанд орж цагаадайн нүүдэлчин монголчуудтай нэгдсэн

_________________
Хайрлаад харамлаад л хамтдаа


Top
   
PostPosted: Apr.20.14 11:55 am 
Offline
Хавар Цагийн Анхны Яргуй
User avatar

Joined: Dec.31.12 1:30 pm
Posts: 3259
Location: Үнэнээ хүлээх байцаагчийн өрөөнд ажиллаа хийж байна. Байцаалт авч байна.
баримт

_________________
Хубилай Хааны Их Мэргэн Гүнтэн


Top
   
PostPosted: Apr.21.14 1:13 am 
Offline
• Moderator
<b><font color=#000099>• Moderator</font></b>
User avatar

Joined: Mar.05.07 3:33 pm
Posts: 4462
Location: Хайрын тэнгисийн эрэг дээр
Могиластанаас ойрад болон монголын бүрэлдэхүүнд буцаж орсон овогууд бнуу
Болой Бэгэсэн Исмэлийг дагаж ирсэн хүмүүс бн уу Эсвэл ганц биеэр ирээд монголын төрийн тайш болчихов уу

_________________
Хайрлаад харамлаад л хамтдаа


Top
   
PostPosted: Apr.21.14 1:16 am 
Offline
Зураач
User avatar

Joined: Apr.24.07 5:12 pm
Posts: 10595
Location: Архан талд чинь:
***Deemee*** wrote:
Могиластанаас ойрад болон монголын бүрэлдэхүүнд буцаж орсон овогууд бнуу
Болой Бэгэсэн Исмэлийг дагаж ирсэн хүмүүс бн уу Эсвэл ганц биеэр ирээд монголын төрийн тайш болчихов уу

Мэдээж байгаа..Би энэ зүүн талын хөхийд нарыг сэжиглээд байдаг юм..Хуйхуй уйгарууд шдээ.

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a


Top
   
PostPosted: Apr.21.14 1:20 am 
Offline
• Moderator
<b><font color=#000099>• Moderator</font></b>
User avatar

Joined: Mar.05.07 3:33 pm
Posts: 4462
Location: Хайрын тэнгисийн эрэг дээр
Нүүж ирэхдэ лалын шашин түрэг хэлтэйгээ ирсэн байгаа даа ёс заншил зан үйлын үлдэц байгаа даа Увсын хотонгууд буддын шашинтай хирнээ лалын шашны заншилаа одоо болтол гээгээгүй янз бүрийн баяр тэмдэглэдэг гэж байгаа тиймэрхүү юм баймаар юм

_________________
Хайрлаад харамлаад л хамтдаа


Top
   
PostPosted: Apr.21.14 11:07 am 
Offline
Хавар Цагийн Анхны Яргуй
User avatar

Joined: Dec.31.12 1:30 pm
Posts: 3259
Location: Үнэнээ хүлээх байцаагчийн өрөөнд ажиллаа хийж байна. Байцаалт авч байна.
***Deemee*** wrote:
Нүүж ирэхдэ лалын шашин түрэг хэлтэйгээ ирсэн байгаа даа ёс заншил зан үйлын үлдэц байгаа даа Увсын хотонгууд буддын шашинтай хирнээ лалын шашны заншилаа одоо болтол гээгээгүй янз бүрийн баяр тэмдэглэдэг гэж байгаа тиймэрхүү юм баймаар юм





[size=150]Энэ зурагийн талаар мэддэж байгаа хүн нэгч энд алга тэгээд үхсэн дээ мэтгэлцдэг юм.[/size] :hehe: :hehe: :hehe:


Attachments:
7 этап0.jpg
7 этап0.jpg [ 729.05 KiB | Viewed 607 times ]

_________________
Хубилай Хааны Их Мэргэн Гүнтэн
Top
   
PostPosted: Apr.21.14 8:02 pm 
Offline
Зураач
User avatar

Joined: Apr.24.07 5:12 pm
Posts: 10595
Location: Архан талд чинь:
***Deemee*** wrote:
Нүүж ирэхдэ лалын шашин түрэг хэлтэйгээ ирсэн байгаа даа ёс заншил зан үйлын үлдэц байгаа даа Увсын хотонгууд буддын шашинтай хирнээ лалын шашны заншилаа одоо болтол гээгээгүй янз бүрийн баяр тэмдэглэдэг гэж байгаа тиймэрхүү юм баймаар юм

Хөхийд гэдэг нэр нь хуахэй буюу мусульман шашинтнуудийг хятадууд ингэж дууддаг байснаас үүдэлтэй,дотор нь агсахал,зулхар зэрэг мусульман-түрэг нэртэй яснууд бий.
Сартуулууд одоо болтол малын цус идэх нь битгий хэл маш их сэжиглэдэг .Энэ бол лалын шашны үлдэц..

_________________
Модун хааны алтан ураг-R1a


Top
   
Display posts from previous:  Sort by  
Post new topic  Reply to topic  [ 80 posts ]  Go to page Previous 1 2 3 4 Next

All times are UTC+09:00


Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 3 guests


You cannot post new topics in this forum
You cannot reply to topics in this forum
You cannot edit your posts in this forum
You cannot delete your posts in this forum
You cannot post attachments in this forum

Search for:
Jump to:  

Copyright Asuult.NET © 2000-2015.
Administrative Contact: Khundaga Khurelbaatar [hundaga@hotmail.com]
Tel: 1-888-303-4927, Fax: 1-888-406-2264.
Powered by phpBB © 2000-2015 phpBB Group. Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Limited